ઘણ્ટશાલ ભગવદ્ગીતા

ઘણ્ટશાલ ભગવદ્ગીતા

શ્લોક 1

001 ॥ પાર્થાય પ્રતિબોધિતાં ભગવતા નારાયણેન સ્વયમ્ ।

વ્યાસેન ગ્રથિતાં પુરાણમુનિના મધ્યે મહાભારતમ્ ॥

અદ્વ્યૈતામૃત વર્ષિણીં ભગવતીં અષ્ટાદશાધ્યાયિનીમ્ ।

અમ્બા! ત્વામનુસન્દધામિ ભગવદ્ગીતે ભવદ્વેષિણીમ્ ॥

ભગવદ્ગીત. મહાભારતમુ યॊક્ક સમગ્ર સારાંશમુ. ભક્તુડૈન અર્જુનુનકુ ऒનર્ચિન ઉપદેશમે ગીતા સારાંશમુ. ભારત યુદ્ધમુ જરુગરાદનિ સર્વ વિધમુલ ભગવાનુડુ પ્રયત્નિઞ્ચॆનુ. કાનિ આ મહાનુભાવુનિ પ્રયત્નમુલુ વ્યર્થમુલાયॆનુ. અટુ પિમ્મટ શ્રીકૃષ્ણુડુ પાર્થુનકુ સારથિયૈ નિલિચॆનુ.

યુદ્ધ રઙ્ગમુન અર્જુનુનિ કોરિક મેરકુ રથમુનુ નિલિપॆનુ. અર્જુનુડુ ઉભય સૈન્યમુલલો ગલ તણ્ડ્રુલનુ, ગુરુવુલનુ, મેનમામલનુ, સોદરુલનુ, મનુમલનુ, મિત્રુલનુ ચૂચિ, હૃદયમુ દ્રવિઞ્ચિ,

002 ॥ ન કાઙ્ક્ષે વિજયં કૃષ્ણ ન ચ રાજ્યં સુખાનિ ચ ।

કિં નો રાજ્યેન ગોવિન્દ કિં ભોગૈર્જીવિતેન વા ॥ (01:32)

સ્વજનમુનુ ચમ્પુટકુ ઇષ્ટપડક "નાકુ વિજયમૂ વલદુ, રાજ્ય સુખમૂ વલદુ" અનિ ધનુર્બાણમુલનુ ક્રિન્દ વૈચॆ. દુઃખિતુડૈન અર્જુનુનિ ચૂચિ શ્રીકૃષ્ણ પરમાત્મ,

003 ॥ અશોચ્યાનન્વશોચસ્ત્વં પ્રજ્ઞાવાદાંશ્ચ ભાષસે ।

ગતાસૂનગતાસૂંશ્ચ નાનુશોચન્તિ પણ્ડિતાઃ ॥ (02:11)

દુઃખિમ્પ તગનિ વારિનિ ગૂર્ચિ દુઃખિઞ્ચુટ અનુચિતમુ. આત્માનાત્મ વિવેકુલુ અનિત્યમુલૈન શરીરમુલનુ ગૂર્ચિ ગાનિ, નિત્યમુલૂ, શાશ્વતમુલૂ અયિન આત્મલનુ ગૂર્ચિ ગાનિ દુઃખિમ્પરુ.

004 ॥ દેહિનોસ્મિન્યથા દેહે કૌમારં યૌવનં જરા ।

તથા દેહાન્તરપ્રાપ્તિઃ ધીરસ્તત્ર ન મુહ્યતિ ॥ (02:13)

જીવુનકુ દેહમુનન્દુ બાલ્યમુ, યવ્વનમુ, મુસલિતનમુ યॆટ્લો, મરॊક દેહમુનુ પॊન્દુટ કૂડા અટ્લે. કનુકુ ઈ વિષયમુન ધીરુલુ મોહમુ નॊન્દરુ.

005 ॥ વાસાંસિ જીર્ણાનિ યથા વિહાય

નવાનિ ગૃહ્ણાતિ નરોપરાણિ ।

તથા શરીરાણિ વિહાય જીર્ણાનિ

અન્યાનિ સંયાતિ નવાનિ દેહી ॥ (02:22)

મનુષ્યુડુ, ऎટ્લુ ચિનિગિન વસ્ત્રમુનુ વદલિ નૂતન વસ્ત્રમુનુ ધરિઞ્ચુનો, અટ્લે, આત્મ - જીર્ણમૈન શરીરમુનુ વદલિ ક્રॊત્ત શરીરમુનુ ધરિઞ્ચુચુન્નદિ.

006 ॥ નૈનં છિન્દન્તિ શસ્ત્રાણિ નૈનં દહતિ પાવકઃ ।

ન ચૈનં ક્લેદયન્ત્યાપો ન શોષયતિ મારુતઃ ॥ (02:23)

આત્મ નાશનમુલેનિદિ. આત્મનુ શસ્ત્રમુલુ છેદિમ્પજાલવુ, અગ્નિ દહિમ્પ જાલદુ. નીરુ તડુપજાલદુ. વાયુવુ આર્પિવેયનૂ સમર્થમુ કાદુ. આત્મ નાશનમુલેનિદિ.

007 ॥ જાતસ્ય હિ ધ્રુવો મૃત્યુઃ ધ્રુવં જન્મ મૃતસ્ય ચ ।

તસ્માદપરિહાર્યેર્થે ન ત્વં શોચિતુમર્હસિ ॥ (02:27)

પુટ્ટિન વાનિકિ મરણમુ તપ્પદુ. મરણિઞ્ચિન વાનિકિ જન્મમુ તપ્પદુ. અનિવાર્યમગુ ઈ વિષયમુનુ ગૂર્ચિ શોકિમ્પ તગદુ.

008 ॥ હતો વા પ્રાપ્સ્યસિ સ્વર્ગં જિત્વા વા ભોક્ષ્યસે મહીમ્ ।

તસ્માદુત્તિષ્ઠ કૌન્તેય યુદ્ધાય કૃતનિશ્ચયઃ ॥ (02:37)

યુદ્ધમુન મરણિઞ્ચિનચો વીર સ્વર્ગમુનુ પॊન્દॆદવુ. જયિઞ્ચિનચો રાજ્યમુનુ ભોગિન્તુવુ. કાવુન અર્જુના, યુદ્ધમુનુ ચેય કૃતનિશ્ચ્યુડવૈ લॆમ્મુ.

009 ॥ કર્મણ્યેવાધિકારસ્તે મા ફલેષુ કદાચન ।

મા કર્મફલહેતુર્ભૂઃ મા તે સઙ્ગોસ્ત્વકર્મણિ ॥ (02:47)

કર્મલનુ આચરિઞ્ચુટયન્દે નીકુ અધિકારમુ કલદુ કાનિ, વાનિ ફલિતમુ પૈન લેદુ. નીવુ કર્મ ફલમુનકુ કારણમુ કારાદુ. અટ્લનિ, કર્મલનુ ચેયુટ માનરાદુ.

010 ॥ દુઃખેષ્વનુદ્વિગ્નમનાઃ સુખેષુ વિગતસ્પૃહઃ ।

વીતરાગભયક્રોધઃ સ્થિતધીર્મુનિરુચ્યતે ॥ (02:56)

દુઃખમુલુ કલિગિનપુડુ દિગુલુ ચॆન્દનિ વાડુનુ, સુખમુલુ કલિગિનપુડુ સ્પૃહ કોલ્પોનિ વાડુનુ, રાગમૂ, ભયમૂ, ક્રોધમૂ પોયિનવાડુનુ સ્થિત પ્રજ્ઞુડનિ ચॆપ્પબડુનુ.

011 ॥ ધ્યાયતો વિષયાન્ પુંસઃ સઙ્ગસ્તેષૂપજાયતે ।

સઙ્ગાત્-સઞ્જાયતે કામઃ કામાત્-ક્રોધોભિજાયતે ॥ (02:62)

ક્રોધાદ્-ભવતિ સમ્મોહઃ સમ્મોહાત્-સ્મૃતિવિભ્રમઃ ।

સ્મૃતિભ્રંશાદ્-બુદ્ધિનાશો બુદ્ધિનાશાત્-પ્રણશ્યતિ ॥ (02:63)

વિષય વાઞ્છલનુ ગૂર્ચિ સદા મનનમુ ચેયુવાનિકિ, વાનિયન્દનુરાગ મધિકમૈ, અદિ કામમુગા મારિ, ચિવરકુ ક્રોધમગુનુ. ક્રોધમુ વલન અવિવેકમુ કલુગુનુ. દીનિવલન જ્ઞાપકશક્તિ નશિઞ્ચિ, દાનિ ફલિતમુગા મનુજુડુ બુદ્ધિનિ કોલ્પોયિ ચિવરકુ અધોગતિ ચॆન્દુનુ.

012 ॥ એષા બ્રાહ્મી સ્થિતિઃ પાર્થ નૈનાં પ્રાપ્ય વિમુહ્યતિ ।

સ્થિત્વાસ્યામન્તકાલેપિ બ્રહ્મનિર્વાણમૃચ્છતિ ॥ (02:72)

આત્મજ્ઞાન પૂર્વક કર્માનુષ્ઠાનમુ, બ્રહ્મ પ્રાપ્તિ સાધનમુ કલિગિન જીવુડુ સંસારમુન બડક, સુખૈક સ્વરૂપમૈન આત્મ પ્રાપ્તિનિ ચॆન્દગલડુ.

013 ॥ લોકેસ્મિન્ દ્વિવિધા નિષ્ઠા પુરા પ્રોક્તા મયાનઘ ।

જ્ઞાનયોગેન સાઙ્ખ્યાનાં કર્મયોગેન યોગિનામ્ ॥ (03:03)

અર્જુના! ઈ લોકમુલો આત્માનાત્મ વિવેકમુગલ સન્યાસુલકુ જ્ઞાનયોગમુ ચેતનુ, ચિત્તશુદ્ધિગલ યોગીશ્વરુલકુ કર્મયોગમુ ચેતનુ મુક્તિ કલુગુ ચુન્નદનિ સૃષ્ટિ આદિયન્દુ નાચે ચॆપ્પબડિયુન્નદિ.

014 ॥ અન્નાદ્ભવન્તિ ભૂતાનિ પર્જન્યાદન્નસમ્ભવઃ ।

યજ્ઞાદ્ભવતિ પર્જન્યો યજ્ઞઃ કર્મસમુદ્ભવઃ ॥ (03:14)

અન્નમુવલન જન્તુજાલમુ પુટ્ટુનુ. વર્ષમુ વલન અન્નમુ સમકૂડુનુ. યજ્ઞમુ વલન વર્ષમુ કલુગુનુ. આ યજ્ઞમુ કર્મ વલનને સમ્ભવમુ.

015 ॥ એવં પ્રવર્તિતં ચક્રં નાનુવર્તયતીહ યઃ ।

અઘાયુરિન્દ્રિયારામો મોઘં પાર્થ સ જીવતિ ॥ (03:16)

પાર્થા! નાચે નડુપબડુ ઈ લોકમુ અનુ ચક્રમુનુબટ્ટિ, ऎવડુ અનુસરિમ્પડો વાડુ ઇન્દ્રિયલોલુડૈ પાપ જીવનુડગુચુન્નાડુ. અટ્ટિવાડુ વ્યર્થુડુ. જ્ઞાનિ કાનિવાડુ સદા કર્મલનાચરિઞ્ચુચુને યુણ્ડવલॆનુ.

016 ॥ યદ્યદાચરતિ શ્રેષ્ઠસ્તત્તદેવેતરો જનઃ ।

સ યત્પ્રમાણં કુરુતે લોકસ્તદનુવર્તતે ॥ (03:21)

ઉત્તમુલુ અયિનવારુ દેનિ નાચરિન્તુરો, દાનિને ઇતરુલુનુ આચરિન્તુરુ. ઉત્તમુલુ દેનિનિ પ્રમાણમુગા અઙ્ગીકરિન્તુરો, લોકમન્તયૂ દાનિને અનુસરિન્તુનુ.

017 ॥ મયિ સર્વાણિ કર્માણિ સન્ન્યસ્યાધ્યાત્મચેતસા ।

નિરાશીર્નિર્મમો ભૂત્વા યુધ્યસ્વ વિગતજ્વરઃ ॥ (03:30)

અર્જુના! નીવॊનર્ચુ સમસ્ત કર્મલનૂ નાયન્દુ સમર્પિઞ્ચિ, જ્ઞાનમુચે નિષ્કામુડવૈ, અહઙ્કારમુ લેનિવાડવૈ, સન્તાપમુનુ વદલિ યુદ્ધમુનુ ચેયુમુ.

018 ॥ શ્રેયાન્ સ્વધર્મો વિગુણઃ પરધર્માત્સ્વનુષ્ઠિતાત્ ।

સ્વધર્મે નિધનં શ્રેયઃ પરધર્મો ભયાવહઃ ॥ (03:35)

ચક્કગા અનુષ્ઠિમ્પબડિન પરધર્મમુકન્ન, ગુણમુ લેનિદૈનનૂ સ્વધર્મમે મેલુ. અટ્ટિ ધર્માચરણમુન મરણમુ સમ્ભવિઞ્ચિનનૂ મેલે. પરધર્મમુ ભયઙ્કરમૈનદિ. આચરણકુ અનુચિતમૈનદિ.

019 ॥ ધૂમેનાવ્રિયતે વહ્નિર્યથાદર્શો મલેન ચ ।

યથોલ્બેનાવૃતો ગર્ભસ્તથા તેનેદમાવૃતમ્ ॥ (03:38)

પॊગચેત અગ્નિ, મુરિકિચેત અદ્દમુ, માવિચેત શિશુવુ યॆટ્લુ કપ્પબડુનો, અટ્લે કામમુચેત જ્ઞાનમુ કપ્પબડિયુન્નદિ.

020 ॥ યદા યદા હિ ધર્મસ્ય ગ્લાનિર્ભવતિ ભારત ।

અભ્યુત્થાનમધર્મસ્ય તદાત્માનં સૃજામ્યહમ્ ॥ (04:07)

પરિત્રાણાય સાધૂનાં વિનાશાય ચ દુષ્કૃતામ્ ।

ધર્મસંસ્થાપનાર્થાય સમ્ભવામિ યુગે યુગે ॥ (04:08)

એ કાલમુન ધરમમુનકુ હાનિ કલુગુનો, અધરમમુ વૃદ્ધિ નॊન્દુનો, આયા સમયમુલયન્દુ શિષ્ટરક્ષણ, દુષ્ટશિક્ષણ, ધર્મસંરક્ષણમુલ કॊરકુ પ્રતિ યુગમુન અવતારમુનુ દાલ્ચુચુન્નાનુ.

021 ॥ વીતરાગભયક્રોધા મન્મયા મામુપાશ્રિતાઃ ।

બહવો જ્ઞાનતપસા પૂતા મદ્ભાવમાગતાઃ ॥ (04:10)

અનુરાગમૂ, ભયમૂ, ક્રોધમૂ વદિલિ નાયન્દુ મનસ્સુ લગ્નમુ ચેસિ આશ્રયિઞ્ચિન સત્પુરુષુલુ જ્ઞાનયોગમુચેત પરિશુદ્ધુલૈ ના સાન્નિધ્યમુનુ પॊન્દિરિ.

022 ॥ યે યથા માં પ્રપદ્યન્તે તાંસ્તથૈવ ભજામ્યહમ્ ।

મમ વર્ત્માનુવર્તન્તે મનુષ્યાઃ પાર્થ સર્વશઃ ॥ (04:11)

ऎવરॆવરુ યેયે વિધમુગા નન્નુ તॆલિયગોરુચુન્નારો, વારિનિ આયા વિધમુલુગા નેનુ અનુગ્રહિઞ્ચુચુન્નાનુ. કાનિ, એ ऒક્કનિયન્દુનુ અનુરાગમુ કાનિ, દ્વેષમુ કાનિ લેદુ.

023 ॥ યસ્ય સર્વે સમારમ્ભાઃ કામસઙ્કલ્પવર્જિતાઃ ।

જ્ઞાનાગ્નિદગ્ધકર્માણં તમાહુઃ પણ્ડિતં બુધાઃ ॥ (04:19)

ऎવરિ કર્માચરણમુલુ કામ સઙ્કલ્પમુલુ કાવો, ऎવનિ કર્મલુ જ્ઞાનમનુ નિપ્પુચે કાલ્પબડિનવો, અટ્ટિવાનિનિ પણ્ડિતુડનિ વિદ્વાંસુલુ પલ્કુદુરુ.

024 ॥ બ્રહ્માર્પણં બ્રહ્મ હવિઃ બ્રહ્માગ્નૌ બ્રહ્મણા હુતમ્ ।

બ્રહ્મૈવ તેન ગન્તવ્યં બ્રહ્મ કર્મ સમાધિના ॥ (04:24)

યજ્ઞપાત્રમુ બ્રહ્મમુ. હોમદ્રવ્યમુ બ્રહ્મમુ. અગ્નિ બ્રહ્મમુ. હોમમુ ચેયુવાડુ બ્રહ્મમુ. બ્રહ્મ કર્મ સમાધિચેત પॊન્દનગુ ફલમુ કૂડા બ્રહ્મમનિયે તલઞ્ચવલયુનુ.

025 ॥ શ્રદ્ધાવાન્લ્લભતે જ્ઞાનં તત્પરઃ સંયતેન્દ્રિયઃ ।

જ્ઞાનં લબ્ધ્વા પરાં શાન્તિમચિરેણાધિગચ્છતિ ॥ (04:39)

શ્રદ્ધ, ઇન્દ્રિયનિગ્રહમુ ગલવાડુ જ્ઞાનમુનુ પॊન્દુટકુ સમર્થુડગુનુ. અટ્ટિ જ્ઞાનિ ઉત્કૃષ્ટમૈન મોક્ષમુનુ પॊન્દુનુ.

ઇદિ ભગવદ્ગીત યન્દુ બ્રહ્મવિદ્યયનુ યોગશાસ્ત્રમુન શ્રીકૃષ્ણુડુ અર્જુનુનકુપ દેશિઞ્ચિન વિષાદ, સાઙ્ખ્ય, કર્મ, જ્ઞાન યોગમુલુ સમાપ્તમુ.

---

026 ॥ સન્ન્યાસઃ કર્મયોગશ્ચ નિઃશ્રેયસકરાવુભૌ ।

તયોસ્તુ કર્મસન્ન્યાસાત્કર્મયોગો વિશિષ્યતે ॥ (05:02)

કર્મ સન્યાસમુલુ રॆણ્ડુનૂ મોક્ષસોપાનમુલુ. અન્દુ કર્મ પરિત્યાગમુ કન્ન કર્માનુષ્ઠાનમે શ્રેષ્ટમૈનદિ.

027 ॥ બ્રહ્મણ્યાધાય કર્માણિ સઙ્ગં ત્યક્ત્વા કરોતિ યઃ ।

લિપ્યતે ન સ પાપેન પદ્મપત્રમિવામ્ભસા ॥ (05:10)

ऎવડુ ફલાપેક્ષ કાઙ્ક્ષિમ્પક, બ્રહ્માર્પણમુગા કર્મલનાચરિઞ્ચુનો, અતડુ તામરાકુન નીટિબિન્દુવુલુ અન્ટનિ રીતિગા પાપમુન ચિક્કુબડડુ.

028 ॥ જ્ઞાનેન તુ તદજ્ઞાનં યેષાં નાશિતમાત્મનઃ ।

તેષામાદિત્યવજ્જ્ઞાનં પ્રકાશયતિ તત્પરમ્ ॥ (05:16)

ऎવનિ અજ્ઞાનમુ જ્ઞાનમુચેત નશિમ્પબડુનો, અતનિકિ જ્ઞાનમુ સૂર્યુનિ વલॆ પ્રકાશિઞ્ચિ, પરમાર્થ તત્વમુનુ ચૂપુનુ.

029 ॥ વિદ્યાવિનયસમ્પન્ને બ્રાહ્મણે ગવિ હસ્તિનિ ।

શુનિ ચૈવ શ્વપાકે ચ પણ્ડિતાઃ સમદર્શિનઃ ॥ (05:18)

વિદ્યા વિનય સમ્પન્નુડગુ બ્રાહ્મણુનિયન્દુનૂ, શુનકમૂ, શુનકમામ્સમુ વણ્ડુકॊનિ તિનુવાનિયન્દુનૂ પણ્ડિતુલુ સમદૃષ્ટિ કલિગિયુન્દુરુ.

030 ॥ શક્નોતીહૈવ યઃ સોઢું પ્રાક્શરીરવિમોક્ષણાત્ ।

કામક્રોધોદ્ભવં વેગં સ યુક્તઃ સ સુખી નરઃ ॥ (05:23)

દેહત્યાગમુનકુ મુન્દુ યॆવડુ કામક્રોધાદિ અરિષ્ડ્વર્ગમુલ જયિઞ્ચુનો, અટ્ટિવાડુ યોગિ અનબડુનુ.

031 ॥ યતેન્દ્રિયમનોબુદ્ધિર્મુનિર્મોક્ષપરાયણઃ ।

વિગતેચ્છાભયક્રોધો યઃ સદા મુક્ત એવ સઃ ॥ (05:28)

ऎવડુ ઇન્દ્રિયમુલનુ જયિઞ્ચિ, દૃષ્ટિનિ ભ્રૂમધ્યમુન નિલિપિ, પ્રાણાપાન વાયુવુલનુ સ્તમ્ભિમ્પજેસિ, મનસ્સુનૂ, બુદ્ધિની સ્વાધીનમॊનર્ચુકॊનિ મોક્ષાસક્તુડૈ ઉણ્ડુનો, અટ્ટિવાડે મુક્તુડનબડુનુ.

032 ॥ ભોક્તારં યજ્ઞતપસાં સર્વલોકમહેશ્વરમ્ ।

સુહૃદં સર્વભૂતાનાં જ્ઞાત્વા માં શાન્તિમૃચ્છતિ ॥ (05:29)

સકલ યજ્ઞ તપઃ ફલમુલનુ પॊન્દુવાનિગનૂ, સકલ પ્રપઞ્ચ નિયામકુનિગનૂ નન્નુ ગ્રહિઞ્ચિન મહનીયુડુ મોક્ષમુનુ પॊન્દુચુન્નાડુ.

033 ॥ યં સન્ન્યાસમિતિ પ્રાહુર્યોગં તં વિદ્ધિ પાણ્ડવ ।

ન હ્યસન્ન્યસ્તસઙ્કલ્પો યોગી ભવતિ કશ્ચન ॥ (06:02)

અર્જુના! સન્યાસમનિ દેનિનદુરો, દાનિને કર્મયોગમનિયૂ અન્દુરુ. અટ્ટિ યॆડ સઙ્કલ્પત્યાગ મॊનર્પનિવાડુ યોગિ કાજાલડુ.

034 ॥ યુક્તાહારવિહારસ્ય યુક્તચેષ્ટસ્ય કર્મસુ ।

યુક્તસ્વપ્નાવબોધસ્ય યોગો ભવતિ દુઃખહા ॥ (06:17)

યુક્તાહાર વિહારાદુલુ, કર્માચરણમુ ગલવાનિકિ આત્મસમ્યમન યોગમુ લભ્યમુ.

035 ॥ યથા દીપો નિવાતસ્થો નેઙ્ગતે સોપમા સ્મૃતા ।

યોગિનો યતચિત્તસ્ય યુઞ્જતો યોગમાત્મનઃ ॥ (06:19)

ગાલિલેનિચોટ પॆટ્ટિન દીપમુ નિશ્ચલમુગા પ્રકાશિઞ્ચુલાગુનને, મનો નિગ્રહમુકલ્ગિ, આત્મયોગ મભ્યસિઞ્ચિનવાનિ ચિત્તમુ નિશ્ચલમુગા નુણ્ડુનુ.

036 ॥ સર્વભૂતસ્થમાત્માનં સર્વભૂતાનિ ચાત્મનિ ।

ઈક્ષતે યોગયુક્તાત્મા સર્વત્ર સમદર્શનઃ ॥ (06:29)

સકલ ભૂતમુલયન્દૂ સમદૃષ્ટિ કલિગિનવાડુ, અન્નિ ભૂતમુલુ તન યન્દુનૂ, તનનુ અન્નિ ભૂતમુલયન્દુનૂ ચૂચુચુણ્ડુનુ.

037 ॥ અસંશયં મહાબાહો મનો દુર્નિગ્રહં ચલમ્ ।

અભ્યાસેન તુ કૌન્તેય વૈરાગ્યેણ ચ ગૃહ્યતે ॥ (06:35)

અર્જુના! ऎટ્ટિવાનિકૈનનૂ મનસ્સુનુ નિશ્ચલમુગા નિલ્પુટ દુસ્સાધ્યમે. અયિનનૂ, દાનિનિ અભ્યાસ, વૈરાગ્યમુલચેત નિરોધિમ્પવચ્ચુનુ.

038 ॥ યોગિનામપિ સર્વેષાં મદ્ગતેનાન્તરાત્મના ।

શ્રદ્ધાવાન્ભજતે યો માં સ મે યુક્તતમો મતઃ ॥ (06:47)

અર્જુના! પરિપૂર્ણ વિશ્વાસમુતો નન્નાશ્રયિઞ્ચિ, વિનયમુતો ऎવરુ સેવિઞ્ચિ ભજિન્તુરો વારુ સમસ્ત યોગુલલો ઉત્તમુલુ.

039 ॥ મનુષ્યાણાં સહસ્રેષુ કશ્ચિદ્યતતિ સિદ્ધયે ।

યતતામપિ સિદ્ધાનાં કશ્ચિન્માં વેત્તિ તત્ત્વતઃ ॥ (07:03)

વેલકॊલદિ જનુલલો એ ऒક્કડો જ્ઞાનસિદ્ધિ કॊર્’અકુ પ્રયત્નિઞ્ચુનુ. અટ્લુ પ્રયત્નિઞ્ચિન વારિલો ऒકાનॊકડુ માત્રમે નન્નુ યદાર્થમુગા તॆલુસુ કॊનગલુગુચુન્નાડુ.

040 ॥ ભૂમિરાપોનલો વાયુઃ ખં મનો બુદ્ધિરેવ ચ ।

અહઙ્કાર ઇતીયં મે ભિન્ના પ્રકૃતિરષ્ટધા ॥ (07:04)

ભૂમિ, જલમુ, અગ્નિ, વાયુવુ, આકાશમુ, મનસ્સુ, બુદ્ધિ, અહઙ્કારમુ અનિ ના માયાશક્તિ ऎનિમિદિ વિધમુલૈન બેધમુલતો ऒપ્પિ યુન્નદનિ ગ્રહિમ્પુમુ.

041 ॥ મત્તઃ પરતરં નાન્યત્કિઞ્ચિદસ્તિ ધનઞ્જય ।

મયિ સર્વમિદં પ્રોતં સૂત્રે મણિગણા ઇવ ॥ (07:07)

અર્જુના! ના કન્ન ગॊપ્પવાડુગાનિ, ગॊપ્પવસ્તુવુગાનિ મરેદિયૂ પ્રપઞ્ચમુન લેદુ. સૂત્રમુન મણુલુ ગ્રુચ્ચબડિનટ્લુ યી જગમન્તયૂ નાયન્દુ નિક્ષિપ્તમૈ ઉન્નદિ.

042 ॥ પુણ્યો ગન્ધઃ પૃથિવ્યાં ચ તેજશ્ચાસ્મિ વિભાવસૌ ।

જીવનં સર્વભૂતેષુ તપશ્ચાસ્મિ તપસ્વિષુ ॥ (07:09)

ભૂમિયન્દુ સુગન્ધમુ, અગ્નિયન્દુ તેજમુ, યॆલ્લ ભૂતમુલયન્દુ આયુવુ, તપસ્વુલયન્દુ તપસ્સુ નેનુગા નॆરુગુમુ.

043 ॥ દૈવી હ્યેષા ગુણમયી મમ માયા દુરત્યયા ।

મામેવ યે પ્રપદ્યન્તે માયામેતાં તરન્તિ તે ॥ (07:14)

પાર્થા! ત્રિગુણાત્મકમુ, દૈવ સમ્બન્ધમુ અગુ ના માય અતિક્રમિમ્પ રાનિદિ. કાનિ, નન્નુ શરણુજॊચ્ચિન વારિકિ ઈ માય સુલભસાધ્યમુ.

044 ॥ ચતુર્વિધા ભજન્તે માં જનાઃ સુકૃતિનોર્જુન ।

આર્તો જિજ્ઞાસુરર્થાર્થી જ્ઞાની ચ ભરતર્ષભ ॥ (07:16)

આર્તુલુ, જિજ્ઞાસુવુલુ, અર્થકામુલુ, જ્ઞાનુલુ અનુ નાલુગુ વિધમુલૈન પુણ્યાત્મુલુ નન્નાશ્રયિઞ્ચુચુન્નારુ.

045 ॥ બહૂનાં જન્મનામન્તે જ્ઞાનવાન્માં પ્રપદ્યતે ।

વાસુદેવઃ સર્વમિતિ સ મહાત્મા સુદુર્લભઃ ॥ (07:19)

જ્ઞાન સમ્પન્નુડૈન માનવુડુ અનેક જન્મમુલॆત્તિન પિમ્મટ, વિજ્ઞાનિયૈ નન્નુ શરણમુ નॊન્દુચુન્નાડુ.

046 ॥ અન્તકાલે ચ મામેવ સ્મરન્મુક્ત્વા કલેવરમ્ ।

યઃ પ્રયાતિ સ મદ્ભાવં યાતિ નાસ્ત્યત્ર સંશયઃ ॥ (08:05)

ऎવડુ અન્ત્યકાલમુન નન્નુ સ્મરિઞ્ચુચૂ શરીરમુનુ વદલુચુન્નાડો, વાડુ નન્ને ચॆન્દુચુન્નાડુ.

047 ॥ અભ્યાસયોગયુક્તેન ચેતસા નાન્યગામિના ।

પરમં પુરુષં દિવ્યં યાતિ પાર્થાનુચિન્તયન્ ॥ (08:08)

કવિં પુરાણમનુશાસિતારં

અણોરણીયંસમનુસ્મરેદ્યઃ ।

સર્વસ્ય ધાતારમચિન્ત્યરૂપં

આદિત્યવર્ણં તમસઃ પરસ્તાત્ ॥ (08:09)

અર્જુના! ऎવડુ અભ્યાસયોગમુતો, એકાગ્ર ચિત્તમુન દિવ્યરૂપુડૈન મહાપુરુષુનિ સ્મરિઞ્ચુનો, અટ્ટિવાડુ આ પરમપુરુષુને ચॆન્દુચુન્નાડુ. આ મહાપુરુષુડે સર્વજ્ઞુડુ; પુરાણ પુરુષુડુ; પ્રપઞ્ચમુનકુ શિક્ષકુડુ; અણુવુ કન્ના અણુવુ; અનૂહ્યમૈન રૂપમુ કલવાડુ; સૂર્ય કાન્તિ તેજોમયુડુ; અજ્ઞાનાન્ધકારમુનકન્ન ઇતરુડુ.

048 ॥ અવ્યક્તોક્ષર ઇત્યુક્તસ્તમાહુઃ પરમાં ગતિમ્ ।

યં પ્રાપ્ય ન નિવર્તન્તે તદ્ધામ પરમં મમ ॥ (08:21)

ઇન્દ્રિય ગોચરમુ કાનિ પરબ્રહ્મપદમુ શાશ્વતમૈનદિ. પુનર્જન્મ રહિતમૈન આ ઉત્તમપદમે પરમપદમુ.

049 ॥ શુક્લકૃષ્ણે ગતી હ્યેતે જગતઃ શાશ્વતે મતે ।

એકયા યાત્યનાવૃત્તિમન્યયાવર્તતે પુનઃ ॥ (08:26)

જગત્તુનન્દુ શુક્લ કૃષ્ણમુ લનॆડિ રॆણ્ડુ માર્ગમુલુ નિત્યમુલુગા ઉન્નવિ. અન્દુ મॊદટિ માર્ગમુ વલન જન્મરાહિત્યમુ, રॆણ્ડવ દાનિવલન પુનર્જન્મમુ કલુગુ ચુન્નવિ.

050 ॥ વેદેષુ યજ્ઞેષુ તપઃસુ ચૈવ

દાનેષુ યત્પુણ્યફલં પ્રદિષ્ટમ્ ।

અત્યેતિ તત્સર્વમિદં વિદિત્વા

યોગી પરં સ્થાનમુપૈતિ ચાદ્યમ્ ॥ (08:28)

યોગિયૈનવાડુ વેદાધ્યયનમુ વલન, યજ્ઞતપોદાનાદુલ વલન કલુગુ પુણ્યફલમુનુ આશિમ્પક, ઉત્તમ પદમૈન બ્રહ્મપદમુનુ પॊન્દગલડુ.

051 ॥ સર્વભૂતાનિ કૌન્તેય પ્રકૃતિં યાન્તિ મામિકામ્ ।

કલ્પક્ષયે પુનસ્તાનિ કલ્પાદૌ વિસૃજામ્યહમ્ ॥ (09:07)

પાર્થા! પ્રલયકાલમુન સકલ પ્રાણુલુનુ ના યન્દુ લીનમગુચુન્નવિ. મરલ કલ્પાદિ યન્દુ સકલ પ્રાણુલનૂ નેને સૃષ્ટિઞ્ચુ ચુન્નાનુ.

052 ॥ અનન્યાશ્ચિન્તયન્તો માં યે જનાઃ પર્યુપાસતે ।

તેષાં નિત્યાભિયુક્તાનાં યોગક્ષેમં વહામ્યહમ્ ॥ (09:22)

એ માનવુડુ સર્વકાલ સર્વાવસ્થલયન્દુ નન્ને ધ્યાનિઞ્ચુ ચુણ્ડુનો અટ્ટિવાનિ યોગક્ષેમમુલુ નેને વહિઞ્ચુ ચુન્નાનુ.

053 ॥ પત્રં પુષ્પં ફલં તોયં યો મે ભક્ત્યા પ્રયચ્છતિ ।

તદહં ભક્ત્યુપહૃતમશ્નામિ પ્રયતાત્મનઃ ॥ (09:26)

ऎવડુ ભક્તિતો નાકુ પત્રમૈનનુ, પુષ્પમૈનનુ, ફલમૈનનુ, ઉદક મૈનનુ ફલાપેક્ષ રહિતમુગા સમર્પિઞ્ચુચુન્નાડો, અટ્ટિવાનિનિ નેનુ પ્રીતિતો સ્વીકરિઞ્ચુચુન્નાનુ.

054 ॥ મન્મના ભવ મદ્ભક્તો મદ્યાજી માં નમસ્કુરુ ।

મામેવૈષ્યસિ યુક્ત્વૈવમાત્માનં મત્પરાયણઃ ॥ (09:34)

પાર્થા! ના યન્દુ મનસ્સુ લગ્નમુ ચેસિ યॆલ્લ કાલમુલયન્દુ ભક્તિ શ્રદ્ધલતો સ્થિરચિત્તુડવૈ પૂજિઞ્ચિતિવેનિ નન્ને પॊન્દગલવુ.

ઇદિ ઉપનિષત્તુલ સારાંશમૈન યોગશાસ્ત્રમુન શ્રીકૃષ્ણુડુ અર્જુનુનકુપ દેશિઞ્ચિન કર્મસન્યાસ, આત્મસંયમ, વિજ્ઞાન, અક્ષર પરબ્રહ્મ, રાજ વિદ્યા રાજગુહ્ય યોગમુલુ સમાપ્તમુ.

---

055 ॥ મહર્ષયઃ સપ્ત પૂર્વે ચત્વારો મનવસ્તથા ।

મદ્ભાવા માનસા જાતા યેષાં લોક ઇમાઃ પ્રજાઃ ॥ (10:06)

કશ્યપાદિ મહર્ષિ સપ્તકમુ, સનક સનન્દનાદુલુ, સ્વયમ્ભૂવાદિ મનુવુલુ ના વલનને જન્મિઞ્ચિરિ. પિમ્મટ વારિ વલન ऎલ્લ લોકમુલન્દલિ સમસ્ત ભૂતમુલુનુ જન્મિઞ્ચॆનુ.

056 ॥ મચ્ચિત્તા મદ્ગતપ્રાણા બોધયન્તઃ પરસ્પરમ્ ।

કથયન્તશ્ચ માં નિત્યં તુષ્યન્તિ ચ રમન્તિ ચ ॥ (10:09)

પણ્ડિતુલુ નાયન્દુ ચિત્તમુગલવારૈ ના યન્દે તમ પ્રાણમુલુઞ્ચિ ના મહિમાનુભાવ મॆરિઙ્ગિ ऒકરિકॊકરુ ઉપદેશમુલુ ગાવિઞ્ચુકॊઞ્ચુ બ્રહ્મા નન્દમુનુ અનુભવિઞ્ચુચુન્નારુ.

057 ॥ અહમાત્મા ગુડાકેશ સર્વભૂતાશયસ્થિતઃ ।

અહમાદિશ્ચ મધ્યં ચ ભૂતાનામન્ત એવ ચ ॥ (10:20)

સમસ્ત ભૂતમુલ મનસ્સુલન્દુન્ન પરમાત્મ સ્વરૂપુડનુ નેને. વાનિ ઉત્પત્તિ, પॆમ્પુ, નાશમુલકુ નેને કારકુડનુ.

058 ॥ વેદાનાં સામવેદોસ્મિ દેવાનામસ્મિ વાસવઃ ।

ઇન્દ્રિયાણાં મનશ્ચાસ્મિ ભૂતાનામસ્મિ ચેતના ॥ (10:22)

વેદમુલલો સામવેદમુ, દેવતલલો દેવેન્દ્રુડુ, ઇન્દ્રિયમુલલો મનસ્સુ, પ્રાણુલન્દરિ બુદ્ધિ નેને.

059 ॥ પ્રહ્લાદશ્ચાસ્મિ દૈત્યાનાં કાલઃ કલયતામહમ્ ।

મૃગાણાં ચ મૃગેન્દ્રોહં વૈનતેયશ્ચ પક્ષિણામ્ ॥ (10:30)

રાક્ષસુલલો પ્રહ્લાદુડુ, ગણિકુલલો કાલમુ, મૃગમુલલો સિંહમુ, પક્ષુલલો ગરુત્મન્તુડુ નેને.

060 ॥ યદ્યદ્વિભૂતિમત્સત્ત્વં શ્રીમદૂર્જિતમેવ વા ।

તત્તદેવાવગચ્છ ત્વં મમ તેજોંશસમ્ભવમ્ ॥ (10:41)

લોકમુનન્દુ ઐશ્વર્ય યુક્તમૈ, પરાક્રમ યુક્તમૈ, કાન્તિ યુક્તમૈન સમસ્ત વસ્તુવુલુ ના તેજો ભાગમુ વલનને સમ્પ્રાપ્તમગુનુ.

061 ॥ પશ્ય મે પાર્થ રૂપાણિ શતશોથ સહસ્રશઃ ।

નાનાવિધાનિ દિવ્યાનિ નાનાવર્ણાકૃતીનિ ચ ॥ (11:05)

પાર્થા! દિવ્યમુલૈ, નાના વિધમુલૈ, અનેક વર્ણમુલૈ અનેક વિશેષમુલગુ ના સસ્વરૂપમુનુ કન્નુલારા દર્શિમ્પુમુ.

062 ॥ પશ્યામિ દેવાંસ્તવ દેવ દેહે

સર્વાંસ્તથા ભૂતવિશેષસઙ્ઘાન્ ।

બ્રહ્માણમીશં કમલાસનસ્થં

ઋષીંશ્ચ સર્વાનુરગાંશ્ચ દિવ્યાન્ ॥ (11:15)

અનેકબાહૂદરવક્ત્રનેત્રં

પશ્યામિ ત્વાં સર્વતોનન્તરૂપમ્ ।

નાન્તં ન મધ્યં ન પુનસ્તવાદિં

પશ્યામિ વિશ્વેશ્વર વિશ્વરૂપ ॥ (11:16)

દંષ્ટ્રાકરાલાનિ ચ તે મુખાનિ

દૃષ્ટ્વૈવ કાલાનલસન્નિભાનિ ।

દિશો ન જાને ન લભે ચ શર્મ

પ્રસીદ દેવેશ જગન્નિવાસ ॥ (11:25)

દેવા! ऎલ્લ દેવતલૂ, ऎલ્લ પ્રાણુલૂ, બ્રહ્માદુલૂ, ઋષીશ્વરુલૂ, વાસુકી મॊદલગુગા ગલ સર્પમુલૂ નીયન્દુ નાકુ ગોચરમગુચુન્નવિ.

ઈશ્વરા! ની વિશ્વરૂપમુ અનેક બાહુવુલતો, ઉદરમુલતો, મુખમુલતો ऒપ્પિયુન્નદિ. અટ્લૈયૂ ની આકારમુન આદ્યન્ત મધ્યમુલનુ ગુર્તિમ્પ જાલ કુન્નાનુ. કોરલચે ભયઙ્કરમૈ પ્રલયાગ્નિ સમાનમુલૈન ની મુખમુલનુ ચૂચુટવલન નાકુ દિક્કુલુ તॆલિયકુન્નવિ. કાન પ્રભો! નાયન્દુ દય યુઞ્ચિ નાકુ પ્રસન્નુડવુ ગમ્મુ. કૃષ્ણા! પ્રસન્નુડવુ ગમ્મુ.

અર્જુના!

063 ॥ કાલોસ્મિ લોકક્ષયકૃત્પ્રવૃદ્ધો

લોકાંસમાહર્તુમિહ પ્રવૃત્તઃ ।

ઋતેપિ ત્વાં ન ભવિષ્યન્તિ સર્વે

યેવસ્થિતાઃ પ્રત્યનીકેષુ યોધાઃ ॥ (11:32)

અર્જુના! ઈ પ્રપઞ્ચમુનॆલ્લ નશિમ્પજેયુ બલિષ્ઠમૈન કાલ સ્વરૂપુડનુ નેને. ઈ યુદ્ધમુનકુ સિદ્ધપડિન વારિનિ નીવુ ચમ્પકુન્નનૂ - બ્રતુક ગલવારિન્દॆવ્વરુનૂ લેરુ.

064 ॥ દ્રોણં ચ ભીષ્મં ચ જયદ્રથં ચ

કર્ણં તથાન્યાનપિ યોધવીરાન્ ।

મયા હતાંસ્ત્વં જહિ માવ્યથિષ્ઠા

યુધ્યસ્વ જેતાસિ રણે સપત્નાન્ ॥ (11:34)

ઇપ્પટિકે દ્રોણ, ભીષ્મ, જયદ્રધ કર્ણાધિ યોધ વીરુલુ નાચે સંહરિમ્પબડિરિ. ઇક મિગિલિન શતૃ વીરુલનુ નીવુ સંહરિમ્પુમુ.

065 ॥ કિરીટિનં ગદિનં ચક્રહસ્તમ્ ।

ઇચ્છામિ ત્વાં દ્રષ્ટુમહં તથૈવ ।

તેનૈવ રૂપેણ ચતુર્ભુજેન ।

સહસ્રબાહો ભવ વિશ્વમૂર્તે ॥ (11:46)

અનેક ભુજમુલુગલ ની વિશ્વરૂપમુનુ ઉપસંહરિઞ્ચિ કિરીટમુ, ગદ, ચક્રમુ ધરિઞ્ચિન ની સહજ સુન્દરમૈન સ્વરૂપમુનુ દર્શિમ્પગોરુ ચુન્નાનુ કૃષ્ણા!

066 ॥ સુદુર્દર્શમિદં રૂપં દૃષ્ટ્વાનસિ યન્મમ ।

દેવા અપ્યસ્ય રૂપસ્ય નિત્યં દર્શનકાઙ્ક્ષિણઃ ॥ (11:52)

અર્જુના! નીવુ દર્શિઞ્ચિન ઈ ના સ્વરૂપમુનુ ऎવ્વરુનૂ ચૂડજાલરુ. ઈ વિશ્વરૂપમુનુ દર્શિમ્પ દેવતલન્દરુનૂ સદા કોરુચુન્દુરુ.

067 ॥ મય્યાવેશ્ય મનો યે માં નિત્યયુક્તા ઉપાસતે ।

શ્રદ્ધયા પરયોપેતાઃ તે મે યુક્તતમા મતાઃ (12:02)

ऎવરુ નાયન્દે મનસ્સુ લગ્નમુ ચેસિ, શ્ર્દ્ધાભક્તુલતો નન્નુ ધ્યાનિઞ્ચુ ચુન્નારો, અટ્ટિવારુ અત્યન્તમૂ નાકુ પ્રીતિપાત્રુલુ. વારે ઉત્તમ પુરુષુલુ.

068 ॥ શ્રેયો હિ જ્ઞાનમભ્યાસાજ્જ્ઞાનાદ્-ધ્યાનં વિશિષ્યતે ।

ધ્યાનાત્કર્મફલત્યાગસ્ત્યાગાચ્છાન્તિરનન્તરમ્ ॥ (12:12)

અભ્યાસયોગમુકન્ન જ્ઞાનમુ, જ્ઞાનમુ કન્ન ધ્યાનમુ, દાનિકન્ન કર્મ ફલત્યાગમૂ શ્રેષ્ઠમુ. અટ્ટિ ત્યાગમુવલ્લ સંસાર બન્ધનમુ તॊલગિ મોક્ષપ્રાપ્તિ સન્ભવિઞ્ચુચુન્નદિ.

069 ॥ અનપેક્ષઃ શુચિર્દક્ષ ઉદાસીનો ગતવ્યથઃ ।

સર્વારમ્ભપરિત્યાગી યો મદ્ભક્તઃ સ મે પ્રિયઃ ॥ (12:16)

ऎવડુ કોરિકલુ લેનિવાડૈ, પવિત્રુડૈ, પક્ષપાત રહિતુડૈ ભયમુનુ વીડિ કર્મફ્લ ત્યાગિયૈ નાકુ ભક્તુડગુનો અટ્ટિવાડુ નાકુ મિક્કિલિ પ્રીતિપાત્રુડુ.

070 ॥ સમઃ શત્રૌ ચ મિત્રે ચ તથા માનાપમાનયોઃ ।

શીતોષ્ણસુખદુઃખેષુ સમઃ સઙ્ગવિવર્જિતઃ ॥ (12:18)

તુલ્યનિન્દાસ્તુતિર્મૌની સન્તુષ્ટો યેન કેનચિત્ ।

અનિકેતઃ સ્થિરમતિર્ભક્તિમાન્મે પ્રિયો નરઃ ॥ (12:19)

શત્રુમિત્રુલયન્દુનુ, માનાવ માનમુલયન્દુનુ, શીતોષ્ણ સુખ દુઃખાદુલયન્દુનુ સમબુદ્ધિ કલિગિ, સઙ્ગરહિતુડૈ, નિત્ય સન્તુષ્ટુડૈ, ચલિઞ્ચનિ મનસ્સુ કલવાડૈ, નાયન્દુ ભક્તિ પ્રપત્તુલુ ચૂપુ માનવુડુ નાકુ પ્રીતિપાત્રુડુ.

071 ॥ ઇદં શરીરં કૌન્તેય ક્ષેત્રમિત્યભિધીયતે ।

એતદ્યો વેત્તિ તં પ્રાહુઃ ક્ષેત્રજ્ઞ ઇતિ તદ્વિદઃ ॥ (13:02)

અર્જુના! દેહમુ ક્ષેત્રમનિયૂ, દેહમુનॆરિગિનવાડુ ક્ષેત્રજ્ઞુડનિયૂ પॆદ્દલુ ચॆપ્પુદુરુ.

072 ॥ અધ્યાત્મજ્ઞાનનિત્યત્વં તત્ત્વજ્ઞાનાર્થદર્શનમ્ ।

એતજ્જ્ઞાનમિતિ પ્રોક્તમજ્ઞાનં યદતોન્યથા ॥ (13:12)

આત્મ જ્ઞાનમુનન્દુ મનસ્સુ લગ્નમુ ચેયુટ, મૌક્ષપ્રાપ્તિ યન્દુ દૃષ્ટિ કલિગિયુણ્ડુટ જ્ઞાન માર્ગમુલનૈયૂ, વાનિકિ ઇતરમુલૈનવિ અજ્ઞાનમુલનિયૂ ચॆપ્પબડુનુ.

073 ॥ કાર્યકારણકર્તૃત્વે હેતુઃ પ્રકૃતિરુચ્યતે ।

પુરુષઃ સુખદુઃખાનાં ભોક્તૃત્વે હેતુરુચ્યતે ॥ (13:21)

પ્રકૃતિનિ "માય" યનિ યન્દુરુ. અદિ શરીર સુખદુઃખાદુલનુ તॆલિયજેયુનુ. ક્ષેત્રજ્ઞુડુ આ સુખ દુઃખમુલનુ અનુભવિઞ્ચુચુણ્ડુનુ.

074 ॥ સમં સર્વેષુ ભૂતેષુ તિષ્ઠન્તં પરમેશ્વરમ્ ।

વિનશ્યત્સ્વવિનશ્યન્તં યઃ પશ્યતિ સ પશ્યતિ ॥ (13:28)

શરીરમુ નશિઞ્ચિનનૂ તાનુ સશિમ્પક યॆવડુ સમસ્ત ભૂતમુલન્દુન્ન પરમેશ્વરુનિ ચૂચુનો વાડે યॆરિગિનવાડુ.

075 ॥ અનાદિત્વાન્નિર્ગુણત્વાત્પરમાત્માયમવ્યયઃ ।

શરીરસ્થોપિ કૌન્તેય ન કરોતિ ન લિપ્યતે ॥ (13:32)

અર્જુના! ગુણ નાશન રહિતુડૈનવાડુ પરમાત્મ. અટ્ટિ પરમાત્મ દેહાન્ત ર્ગતુડય્યુનૂ કર્મલ નાચરિઞ્ચુવાડુ કાડુ.

076 ॥ યથા પ્રકાશયત્યેકઃ કૃત્સ્નં લોકમિમં રવિઃ ।

ક્ષેત્રં ક્ષેત્રી તથા કૃત્સ્નં પ્રકાશયતિ ભારત ॥ (13:34)

પાર્થા! સૂર્યુડॊક્કડે યॆલ્લ જગત્તુલનૂ એ વિધમુગા પ્રકાશિમ્પજેયુચુન્નાડો આ વિધમુગને ક્ષેત્રજ્ઞુડુ યॆલ્લ દેહમુલનૂ પ્રકાશિમ્પજેયુચુન્નાડુ.

ઇદિ ઉપનિષત્તુલ સારાંશમૈન ગીતાશાસ્ત્રમન્દુ શ્રીકૃષ્ણુડુ અર્જુનુનકુપ દેશિઞ્ચિન વિભૂતિ યોગમુ, વિશ્વરૂપ સન્દર્શન યોગમુ, ભક્તિ યોગમુ, ક્ષેત્ર ક્ષેત્રજ્ઞ વિભાગ યોગમુલુ સમાપ્તમુ.

---

077 ॥ પરં ભૂયઃ પ્રવક્ષ્યામિ જ્ઞાનાનાં જ્ઞાનમુત્તમમ્ ।

યજ્જ્ઞાત્વા મુનયઃ સર્વે પરાં સિદ્ધિમિતો ગતાઃ ॥ (14:01)

જ્ઞાનાર્જનમુન મહનીયુલૈન ઋષીશ્વરુલુ મોક્ષ્મુનુ પॊન્દિરિ. અટ્ટિ મહત્તરમૈન જ્ઞાનમુનુ નીકુ ઉપદેશિઞ્ચુચુન્નાનુ.

078 ॥ સર્વયોનિષુ કૌન્તેય મૂર્તયઃ સમ્ભવન્તિ યાઃ ।

તાસાં બ્રહ્મ મહદ્યોનિરહં બીજપ્રદઃ પિતા ॥ (14:04)

અર્જુના! પ્રપઞ્ચમુન જન્મિઞ્ચુ ऎલ્લ ચરાચર સમૂહમુલકુ પ્રકૃતિ તલ્લિ વન્ટિદિ. નેનુ તણ્ડ્રિ વન્ટિવાડનુ.

079 ॥ તત્ર સત્ત્વં નિર્મલત્વાત્પ્રકાશકમનામયમ્ ।

સુખસઙ્ગેન બધ્નાતિ જ્ઞાનસઙ્ગેન ચાનઘ ॥ (14:06)

અર્જુના! ત્રિગુણમુલલો સત્ત્વગુણમુ નિર્મલમગુટન્જેસિ સુખ જ્ઞાનાભિ લાષલચેત આત્મનુ દેહમુનન્દુ બન્ધિઞ્ચુચુન્નદિ.

080 ॥ રજો રાગાત્મકં વિદ્ધિ તૃષ્ણાસઙ્ગસમુદ્ભવમ્ ।

તન્નિબધ્નાતિ કૌન્તેય કર્મસઙ્ગેન દેહિનમ્ ॥ (14:07)

ઓ કૌન્તેયા! રજોગુણમુ કોરિકલયન્દુ અભિમાનમૂ, અનુરાગમૂ પુટ્ટિઞ્ચિ આત્મનુ બન્ધિઞ્ચુચુન્નદિ.

081 ॥ તમસ્ત્વજ્ઞાનજં વિદ્ધિ મોહનં સર્વદેહિનામ્ ।

પ્રમાદાલસ્યનિદ્રાભિસ્તન્નિબધ્નાતિ ભારત ॥ (14:08)

અર્જુના! અજ્ઞાનમુવલન પુટ્ટુનદિ તમોગુણમુ. અદિ સર્વ પ્રાણુલનૂ મોહિમ્પજેયુનદિ. આ ગુણમુ મનુજુનિ આલસ્યમુતોનૂ, અજાગ્રત્તતોનૂ, નિદ્ર તોનૂ બદ્ધુનિ ચેયુનુ.

082 ॥ માનાપમાનયોસ્તુલ્યસ્તુલ્યો મિત્રારિપક્ષયોઃ ।

સર્વારમ્ભપરિત્યાગી ગુણાતીતઃ સ ઉચ્યતે ॥ (14:25)

માનાવ માનમુલયન્દુ, શત્રુમિત્રુલયન્દુ સમમૈન મનસ્સુ ગલવાનિનિ ત્રિગુણાતીતુડન્દુરુ.

083 ॥ ઊર્ધ્વમૂલમધઃશાખમશ્વત્થં પ્રાહુરવ્યયમ્ ।

છન્દાંસિ યસ્ય પર્ણાનિ યસ્તં વેદ સ વેદવિત્ ॥ (15:01)

બ્રહ્મમે મૂલમુગા, નિકૃષ્ણમૈન અહઙ્કારમુ કॊમ્મલુગાગલ અશ્વત્થ વૃક્ષમુ અનાદિ અયિનદિ. અટ્ટિ સંસાર વૃક્ષ્મુનકુ વેદમુલુ આકુલુવન્ટિવિ. અટ્ટિ દાનિ નॆરિઙ્ગિનવાડે વેદાર્થ સાર મॆરિઙ્ગિનવાડુ.

084 ॥ ન તદ્ભાસયતે સૂર્યો ન શશાઙ્કો ન પાવકઃ ।

યદ્ગત્વા ન નિવર્તન્તે તદ્ધામ પરમં મમ ॥ (15:06)

પુનરાવૃત્તિ રહિતમૈન મોક્ષપથમુ, સૂર્ય ચન્દ્રાગ્નુલ પ્રકાશમુન કતીતમૈ, ના ઉત્તમ પથમૈ યુન્નદિ.

085 ॥ અહં વૈશ્વાનરો ભૂત્વા પ્રાણિનાં દેહમાશ્રિતઃ ।

પ્રાણાપાનસમાયુક્તઃ પચામ્યન્નં ચતુર્વિધમ્ ॥ (15:14)

દેહુલન્દુ જઠરાગ્નિ સ્વરૂપુડનૈ વારુ ભુજિઞ્ચુ ભક્ષ્ય, ભોજ્ય, ચોષ્ય, લેહ્ય પદાર્થમુલ જીર્ણમુ ચેયુચુન્નાનુ.

086 ॥ તેજઃ ક્ષમા ધૃતિઃ શૌચમદ્રોહો નાતિમાનિતા ।

ભવન્તિ સમ્પદં દૈવીમભિજાતસ્ય ભારત ॥ (16:03)

દમ્ભો દર્પોભિમાનશ્ચ ક્રોધઃ પારુષ્યમેવ ચ ।

અજ્ઞાનં ચાભિજાતસ્ય પાર્થ સમ્પદમાસુરીમ્ ॥ (16:04)

પાર્થા! સાહસમુ, ઓર્પુ, ધૈર્યમુ, શુદ્ધિ, ઇતરુલ વઞ્ચિમ્પકુણ્ડુટ, કાવરમુ લેકયુણ્ડુટ, મॊદલગુ ગુણમુલુ દૈવાંશ સમ્ભૂતુલકુણ્ડુનુ. અટ્લે, દમ્બમુ, ગર્વમુ, અભિમાનમુ, ક્રોધમુ, કઠિનપુ માટલાડુટ, અવિવેકમુ મॊદલગુ ગુણમુલુ રાક્ષસાંશ સમ્ભૂતુલકુણ્ડુનુ.

087 ॥ ત્રિવિધં નરકસ્યેદં દ્વારં નાશનમાત્મનઃ ।

કામઃ ક્રોધસ્તથા લોભસ્તસ્માદેતત્ત્રયં ત્યજેત્ ॥ (16:21)

કામ, ક્રોધ, લોભમુલુ આત્મનુ નાશનમુ ચેયુનુ. અવિ નરક પ્રાપ્તિકિ હેતુવુલુ કાવુન વાનિનિ વદિલિ વેય વલયુનુ.

088 ॥ યઃ શાસ્ત્રવિધિમુત્સૃજ્ય વર્તતે કામકારતઃ ।

ન સ સિદ્ધિમવાપ્નોતિ ન સુખં ન પરાં ગતિમ્ ॥ (16:23)

શાસ્ત્ર વિષયમુલ નનુસરિમ્પક ઇચ્છા માર્ગમુન પ્રવર્તિઞ્ચુવાડુ સુખ સિદ્ધુલનુ પॊન્દજાલડુ. પરમપદમુ નન્દજાલડુ.

089 ॥ ત્રિવિધા ભવતિ શ્રદ્ધા દેહિનાં સા સ્વભાવજા ।

સાત્ત્વિકી રાજસી ચૈવ તામસી ચેતિ તાં શૃણુ ॥ (17:02)

જીવુલકુ ગલ શ્રદ્ધ પૂર્વ જન્મ વાસના બલમુ વલન લભ્યમુ. અદિ રાજસમુ, સાત્ત્વિકમુ, તામસમુલનિ મૂડુ વિધમુલગા ઉન્નદિ.

090 ॥ યજન્તે સાત્ત્વિકા દેવાન્યક્ષરક્ષાંસિ રાજસાઃ ।

પ્રેતાન્ભૂતગણાંશ્ચાન્યે યજન્તે તામસા જનાઃ ॥ (17:04)

સત્ત્વગુણુલુ દેવતલનુ, રજોગુણુલુ યક્ષ રાક્ષસુલનુ, તમોગુણુલુ ભૂત પ્રેત ગણમ્બુલનુ શ્રદ્ધા ભક્તુલતો પૂજિઞ્ચુદુરુ.

091 ॥ અનુદ્વેગકરં વાક્યં સત્યં પ્રિયહિતં ચ યત્ ।

સ્વાધ્યાયાભ્યસનં ચૈવ વાઙ્મયં તપ ઉચ્યતે ॥ (17:15)

ઇતરુલ મનસ્સુલ નॊપ્પિમ્પનિદિયૂ, પ્રિયમૂ, હિતમુલતો કૂડિન સત્ય ભાષણમૂ, વેદાધ્યન મॊનર્ચુટ વાચક તપસ્સનિ ચॆપ્પબડુનુ.

092 ॥ કામ્યાનાં કર્મણાં ન્યાસં સન્ન્યાસં કવયો વિદુઃ ।

સર્વકર્મફલત્યાગં પ્રાહુસ્ત્યાગં વિચક્ષણાઃ ॥ (18:02)

જ્યોતિષ્ઠોમાદિ કર્મલ નાચરિમ્પકુણ્ડુટ સન્યાસમનિયૂ, કર્મફલમુ

યીશ્વરાર્પણ મॊનર્ચુટ ત્યાગમનિયૂ પॆદ્દલુ ચॆપ્પુદુરુ.

093 ॥ અનિષ્ટમિષ્ટં મિશ્રં ચ ત્રિવિધં કર્મણઃ ફલમ્ ।

ભવત્યત્યાગિનાં પ્રેત્ય ન તુ સન્ન્યાસિનાં ક્વચિત્ ॥ (18:12)

કર્મફલમુલુ પ્રિયમુલૂ, અપ્રિયમુલૂ, પ્રિયાતિપ્રિયમુલૂ અનિ મૂડુ વિધમુલુ. કર્મફલમુનલુ કોરિનવારુ જન્માન્તરમન્દુ આ ફલમુલનુ પॊન્દુચુન્નારુ. કોરનિવારુ આ ફલમુલનુ જન્માન્તરમુન પॊન્દજાલ કુન્નારુ.

094 ॥ પ્રવૃત્તિં ચ નિવૃત્તિં ચ કાર્યાકાર્યે ભયાભયે ।

બન્ધં મોક્ષં ચ યા વેત્તિ બુદ્ધિઃ સા પાર્થ સાત્ત્વિકી ॥ (18:30)

અર્જુના! કર્મ મોક્ષ માર્ગમુલ, કર્તવ્ય ભયાભયમુલ, બન્ધ મોક્ષમુલ એ જ્ઞાનમॆરુગુચુન્નદો અદિ સત્ત્વગુણ સમુદ્ભવમનિ ऎરુગુમુ.

095 ॥ ઈશ્વરઃ સર્વભૂતાનાં હૃદ્દેશેર્જુન તિષ્ઠતિ ।

ભ્રામયંસર્વભૂતાનિ યન્ત્રારૂઢાનિ માયયા ॥ (18:61)

ઈશ્વરુડુ યॆલ્લ ભૂતમુલકુ નિયામકુડૈ, પ્રાણુલ હૃદયમન્દુન્નવાડૈ, જન્ત્રગાડુ બॊમ્મલનાડિઞ્ચુ રીતિગા પ્રાણુલ ભ્રમિમ્પજેયુચુન્નાડુ.

096 ॥ સર્વધર્મામ્પરિત્યજ્ય મામેકં શરણં વ્રજ ।

અહં ત્વાં સર્વપાપેભ્યો મોક્ષ્યયિષ્યામિ મા શુચઃ ॥ (18:66)

સમસ્ત કર્મલનુ નાકર્પિઞ્ચિ, નન્ને શરણુ બॊન્દિન, ऎલ્લ પાપમુલનુણ્ડિ નિન્નુ વિમુક્તુનિ ગાવિન્તુનુ. નીવુ ચિન્તિમ્પકુમુ.

097 ॥ ય ઇદં પરમં ગુહ્યં મદ્ભક્તેષ્વભિધાસ્યતિ ।

ભક્તિં મયિ પરાં કૃત્વા મામેવૈષ્યત્યસંશયઃ ॥ (18:68)

ऎવડુ પરમોત્કૃષ્ટમૈન, પરમ રહસ્યમૈન યી ગીતાશાસ્ત્રમુનુ ના ભક્તુલ કુપદેશમુ ચેયુચુન્નાડો, વાડુ મોક્ષમુન કર્હુડુ.

098 ॥ કચ્ચિદેતચ્છ્રુતં પાર્થ ત્વયૈકાગ્રેણ ચેતસા ।

કચ્ચિદજ્ઞાનસમ્મોહઃ પ્રનષ્ટસ્તે ધનઞ્જય ॥ (18:72)

ધનન્જયા! પરમ ગોપ્યમૈન યી ગીતા શાસ્ત્રમુનુ ચક્કગા વિન્ટિવા? ની યજ્ઞાન જનિતમૈન અવિવેકમુ નશિઞ્ચિનદા?

કૃષ્ણા!

099 ॥ નષ્ટો મોહઃ સ્મૃતિર્લબ્ધા ત્વત્પ્રસાદાન્મયાચ્યુત ।

સ્થિતોસ્મિ ગતસન્દેહઃ કરિષ્યે વચનં તવ ॥ (18:73)

અચ્યુતા! ના અવિવેકમુ ની દય વલન તॊલગॆનુ. નાકુ સુજ્ઞાનમુ લભિઞ્ચિનદિ. નાકુ સન્દેહમુલન્નિયૂ તॊલગિનવિ. ની આજ્ઞનુ શિરસાવહિઞ્ચॆદનુ.

100 ॥ યત્ર યોગેશ્વરઃ કૃષ્ણો યત્ર પાર્થો ધનુર્ધરઃ ।

તત્ર શ્રીર્વિજયો ભૂતિર્ધ્રુવા નીતિર્મતિર્મમ ॥ (18:78)

યોગીશ્વરુડગુ શ્રીકૃષ્ણુડુ, ધનુર્ધારિયગુ અર્જુનુડુ યॆચટનુન્દુરો અચટ સમ્પદ, વિજયમુ, ઐશ્વર્યમુ, સ્થિરમગુ નીતિયુણ્ડુનુ.

ગીતાશાસ્ત્રમિદં પુણ્યં યઃ પઠેત્ પ્રયતઃ પુમાન્ ।

વિષ્ણॊઃ પદમવાપ્નોતિ ભય શોકાદિ વર્જિતઃ ॥

ગીતાશાસ્ત્રમુનુ ऎવરુ પઠિન્તુરો વારુ ભય શોકાદિ વર્જિતુલૈ વિષ્ણુ સાયુજ્યમુનુ પॊન્દુદુરુ.

ઇદિ ઉપનિષત્તુલ સારાંશમૈન ગીતાશાસ્ત્રમન્દુ શ્રીકૃષ્ણુડુ અર્જુનુનકુપદેશિઞ્ચિન ગુણત્રય વિભાગ, પુરુષોત્તમ પ્રાપ્તિ, દેવાસુર સમ્પદ્વિભાગ, શ્રદ્ધાત્રય વિભાગ, મોક્ષસન્યાસ યોગમુલુ સર્વમૂ સમાપ્તમુ.

ૐ સર્વેજનાઃ સુખિનો ભવન્તુ

સમસ્ત સન્મગલાનિ ભવન્તુ

અસતોમા સદ્ગમય

તમસોમા જ્યોતિર્ગમય

મૃત્યોર્મા અમૃતઙ્ગમય

ૐ શાન્તિઃ શાન્તિઃ શાન્તિઃ