Brahma Samhita
Brahma Samhita
brahma saMhitA
zloka 1
IzvaraH paramaH kRSNaH saccidAnandavigrahaH |
anAdirAdirgovindaH sarvakAraNakAraNam || 1 ||
sahasrapatrakamalaM gokulAkhyaM mahatpadam |
tatkarNikAraM taddhAma tadanantAzasambhavam || 2 ||
karNikAraM mahadyantraM SaTkoNaM vajrakIlakam
SaDaGga SaTpadIsthAnaM prakRtyA puruSeNa ca |
premAnandamahAnandarasenAvasthitaM hi yat
jyotIrUpeNa manunA kAmabIjena saGgatam || 3 ||
tatkiJjalkaM tadaMzAnAM tatpatrANi zriyAmapi || 4 ||
caturasraM tatparitaH zvetadvIpAkhyamadbhutam |
caturasraM caturmUrtezcaturdhAma catuSkRtam |
caturbhiH puruSArthaizca caturbhirhetubhirvRtam |
zUlairdazabhirAnaddhamUrdhvAdho digvidikSvapi |
aSTabhirnidhibhirjuSTamaSTabhiH siddhibhistathA |
manurUpaizca dazabhirdikpAlaiH parito vRtam |
zyAmairgauraizca raktaizca zuklaizca pArSadarSabhaiH |
zobhitaM zaktibhistAbhiradbhutAbhiH samantataH || 5 ||
evaM jyotirmayo devaH sadAnandaM parAtparaH |
AtmArAmasya tasyAsti prakRtyA na samAgamaH || 6 ||
mAyayA'ramamANasya na viyogastayA saha |
AtmanA ramayA reme tyaktakAlaM sisRkSayA || 7 ||
niyatiH sA ramAdevI tatpriyA tadvazaM tadA |
talliGgaM bhagavAn zambhurjotirUpaH sanAtanaH |
yA yoniH sAparAzaktiH kAmo bIjaM mahaddhareH || 8 ||
liGgayonyAtmikA jAtA imA mAhezvarI prajAH || 9 ||
zaktimAn puruSaH so'yaM liGgarUpI mahezvaraH |
tasminnAvirabhUlliGge mahAviSNurjagatpatiH || 10 ||
sahasrazIrSA puruSaH sahasrAkSaH sahasrapAt |
sahasrabAhurvizvAtmA sahasrAMzaH sahasrasUH || 11 ||
nArAyaNaH sa bhagavAnApastasmAtsanAtanAt |
AvirAsItkAraNArNo nidhiH saGkarSaNAtmakaH |
yoganidrAM gatastasmin sahasrAMzaH svayaM mahAn || 12 ||
tadromabila jAleSu bIjaM saGkarSaNasya ca |
haimAnyaNDAni jAtAni mahAbhUtAvRtAni tu || 13 ||
pratyaNDamevamekAMzAdekAMzAdvizati svayam |
sahasramUrdhA vizvAtmA mahAviSNuH sanAtanaH || 14 ||
vAmAGgAdasRjadviSNuM dakSiNAGgAtprajApatim |
jyotirliGgamayaM zambhuM kUrcadezAdavAsRjat || 15 ||
ahaGkArAtmakaM vizvaM tasmAdetadvyajAyata || 16 ||
atha taistrividhairvezairlIlAmudvahataH kila |
yoganidrA bhagavatI tasya zrIriva saGgatA || 17 ||
sasRkSAyAM tato nAbhestasya padmaM viniryayau |
tannAlaM hemanalinaM brahmaNo lokamadbhutam || 18 ||
tattvAni pUrvarUDhAni kAraNAni parasparam |
samavAyAprayogAcca vibhinnAni pRthak pRthak |
cicchaktyA sajjamAno'tha bhagavAnAdipUruSaH |
yojayanmAyayA devo yoganidrAmakalpayat || 19 ||
yojayitvA tu tAnyeva praviveza svayaM guhAm |
guhAM praviSTe tasmiMstu jIvAtmA pratibudhyate || 20 ||
sa nityo nityasambandhaH prakRtizca paraiva sA || 21 ||
evaM sarvAtmasambandhaM nAbhyAM padmaM harerabhUt |
tatra brahmAbhavadbhUyazcaturvedI caturmukhaH || 22 ||
sa jAto bhagavacchaktyA tatkAlaM kila coditaH |
sisRkSAyAM matiM cakre pUrvasaMskArasaMskRtaH |
dadarza kevalaM dhvAntaM nAnyatkimapi sarvataH || 23 ||
uvAca puratastasmai tasya divyA sarasvatI |
kAmaH kRSNAya govinda he gopIjana ityapi |
vallabhAya priyA vahnermantraM te dAsyati priyam || 24 ||
tapastvaM tapa etena tava siddhirbhaviSyati || 25 ||
atha tepe sa suciraM prINan govindamavyayam |
zvetadvIpapatiM kRSNaM golokasthaM parAtparam |
prakRtyA guNarUpiNyA rUpiNyA paryupAsitam |
sahasradalasampanne koTikiJjalkabRMhite |
bhUmizcintAmaNistatra karNikAre mahAsane |
samAsInaM cidAnandaM jyotirUpaM sanAtanam |
zabdabrahmamayaM veNuM vAdayantaM mukhAmbuje |
vilAsinIgaNavRtaM svaiH svairaMzairabhiSTutam || 26 ||
atha veNuninAdasya trayImUrtimayI gatiH |
sphurantI pravivezAzu mukhAbjAni svayambhuvaH |
gAyatrIM gAyatastasmAdadhigatya sarojajaH |
saMskRtazcAdiguruNA dvijatAmagamattataH || 27 ||
trayyA prabuddho'tha vidhirvijJAtatattvasAgaraH |
tuSTAva vedasAreNa stotreNAnena kezavam || 28 ||
cintAmaNiprakarasadmasu kalpavRkSa
lakSAvRteSu surabhIrabhipAlayantam |
lakSmIsahasrazatasambhramasevyamAnaM
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 29 ||
veNuM kvaNantamaravindadalAyatAkSaM
barhAvataMsamasitAmbudasundarAGgam |
kandarpakoTikamanIyavizeSazobhaM
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 30 ||
AlolacandrakalasadvanamAlyavaMzI-
-ratnAGgadaM praNayakelikalAvilAsam |
zyAmaM tribhaGgalalitaM niyataprakAzaM
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 31 ||
aGgAni yasya sakalendriyavRttimanti
pazyanti pAnti kalayanti ciraM jaganti |
Anandacinmayasadujjvalavigrahasya
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 32 ||
advaitamacyutamanAdimanantarUpaM
AdyaM purANapuruSaM navayauvanaM ca |
vedeSu durlabhamadurlabhamAtmabhaktau
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 33 ||
panthAstu koTizatavatsarasampragamyo
vAyorathApi manaso munipuGgavAnAm |
so'pyasti yatprapadasImnyavicintyatattve
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 34 ||
eko'pyasau racayituM jagadaNDakoTiM
yacchaktirasti jagadaNDacayA yadantaH |
aNDAntarasthaparamANucayAntarasthaM
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 35 ||
yadbhAvabhAvitadhiyo manujAstathaiva
samprApya rUpamahimAsanayAnabhUSAH |
sUktairyameva nigamaprathitaiH stuvanti
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 36 ||
AnandacinmayarasapratibhAvitAbhi-
-stAbhirya eva nijarUpatayA kalAbhiH |
goloka eva nivasatyakhilAtmabhUto
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 37 ||
premAJjanacchuritabhaktivilocanena
santaH sadaiva hRdayeSu vilokayanti |
yaM zyAmasundaramacintyaguNasvarUpaM
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 38 ||
rAmAdimUrtiSu kalAniyamena tiSThan
nAnAvatAramakarodbhuvaneSu kintu |
kRSNaH svayaM samabhavatparamaH pumAn yo
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 39 ||
yasya prabhA prabhavato jagadaNDakoTi-
-koTiSvazeSavasudhAdi vibhUtibhinnam |
tadbrahma niSkalamanantamazeSabhUtaM
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 40 ||
mAyA hi yasya jagadaNDazatAni sUte
traiguNyatadviSayavedavitAyamAnA |
sattvAvalambiparasattvaM vizuddhasattvaM
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 41 ||
AnandacinmayarasAtmatayA manaHsu
yaH prANinAM pratiphalan smaratAmupetya |
lIlAyitena bhuvanAni jayatyajasraM
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 42 ||
golokanAmni nijadhAmni tale ca tasya
devi mahezaharidhAmasu teSu teSu |
te te prabhAvanicayA vihitAzca yena
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 43 ||
sRSTisthitipralayasAdhanazaktirekA
chAyeva yasya bhuvanAni bibharti durgA |
icchAnurUpamapi yasya ca ceSTate sA
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 44 ||
kSIraM yathA dadhi vikAravizeSayogAt
saJjAyate na hi tataH pRthagasti hetoH |
yaH zambhutAmapi tathA samupaiti kAryA-
-dgovindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 45 ||
dIpArcireva hi dazAntaramabhyupetya
dIpAyate vivRtahetusamAnadharmA |
yastAdRgeva hi ca viSNutayA vibhAti
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 46 ||
yaH kAraNArNavajale bhajati sma yoga-
-nidrAmanantajagadaNDasaromakUpaH |
AdhArazaktimavalambya parAM svamUrtiM
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 47 ||
yasyaikanizvasitakAlamathAvalambya
jIvanti lomabilajA jagadaNDanAthAH |
viSNurmahAn sa iha yasya kalAvizeSo
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 48 ||
bhAsvAn yathAzmazakaleSu nijeSu tejaH
svIyaM kiyatprakaTayatyapi tadvadatra |
brahmA ya eSa jagadaNDavidhAnakartA
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 49 ||
yatpAdapallavayugaM vinidhAya kumbha-
-dvandve praNAmasamaye sa gaNAdhirAjaH |
vighnAn vihantumalamasya jagattrayasya
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 50 ||
agnirmahI gaganamambu maruddizazca
kAlastathAtmamanasIti jagattrayANi |
yasmAdbhavanti vibhavanti vizanti yaM ca
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 51 ||
yaccakSureSa savitA sakalagrahANAM
rAjA samastasuramUrtirazeSatejAH |
yasyAjJayA bhramati sambhRtakAlacakro
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 52 ||
dharmo'tha pApanicayaH zrutayastapAMsi
brahmAdikITapatagAvadhayazca jIvAH |
yaddatamAtravibhavaprakaTaprabhAvA
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 53 ||
yastvindragopamathavendramaho svakarma-
-bandhAnurUpaphalabhAjanamAtanoti |
karmANi nirdahati kintu ca bhaktibhAjAM
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 54 ||
yaM krodhakAmasahajapraNayAdibhIti-
-vAtsalyamohagurugauravasevyabhAvaiH |
saJcintya tasya sadRzIM tanumApurete
govindamAdipuruSaM tamahaM bhajAmi || 55 ||
zriyaH kAntAH kAntaH paramapuruSaH kalpataravo
drumA bhUmizcintAmaNigaNamayi toyamamRtam |
kathA gAnaM nATyaM gamanamapi vaMzI priyasakhi
cidAnandaM jyotiH paramapi tadAsvAdyamapi ca |
sa yatra kSIrAbdhiH sravati surabhIbhyazca sumahAn
nimeSArdhAkhyo vA vrajati na hi yatrApi samayaH |
bhaje zvetadvIpaM tamahamiha golokamiti yaM
vidantaste santaH kSitiviralacArAH katipaye || 56 ||
athovAca mahAviSNurbhagavantaM prajApatim |
brahman mahattvavijJAne prajAsarge ca cenmatiH |
paJcazlokImimAM vidyAM vatsa dattAM nibodha me || 57 ||
prabuddhe jJAnabhaktibhyAmAtmanyAnandacinmayI |
udetyanuttamA bhaktirbhagavatpremalakSaNA || 58 ||
pramANaistat sadAcAraistadabhyAsairnirantaram |
bodhayanAtmanAtmAnaM bhaktimapyuttamAM labhet || 59 ||
yasyAH zreyaskaraM nAsti yayA nirvRtimApnuyAt |
yA sAdhayati mAmeva bhaktiM tAmeva sAdhayet || 60 ||
dharmAnanyAn parityajya mAmekaM bhaja vizvasan |
yAdRzI yAdRzI zraddhA siddhirbhavati tAdRzI |
kurvannirantaraM karma loko'yamanuvartate |
tenaiva karmaNA dhyAyanmAM parAM bhaktimicchati || 61 ||
ahaM hi vizvasya carAcarasya
bIjaM pradhAnaM prakRtiH pumAMzca |
mayAhitaM teja idaM bibharSi
vidhe vidhehi tvamatho jaganti || 62 ||
iti zrI brahma saMhitA sampUrNam |
