ബ്രഹ്മ സംഹിതാ

ബ്രഹ്മ സംഹിതാ

ശ്ലോക 1

ഈശ്വരഃ പരമഃ കൃഷ്ണഃ സച്ചിദാനന്ദവിഗ്രഹഃ ।

അനാദിരാദിര്ഗോവിന്ദഃ സര്വകാരണകാരണമ്

ശ്ലോക 2

സഹസ്രപത്രകമലം ഗോകുലാഖ്യം മഹത്പദമ് ।

തത്കര്ണികാരം തദ്ധാമ തദനന്താശസമ്ഭവമ്

॥ 1 ॥

ശ്ലോക 3

കര്ണികാരം മഹദ്യന്ത്രം ഷട്കോണം വജ്രകീലകമ്

ഷഡങ്ഗ ഷട്പദീസ്ഥാനം പ്രകൃത്യാ പുരുഷേണ ച ।

പ്രേമാനന്ദമഹാനന്ദരസേനാവസ്ഥിതം ഹി യത്

ജ്യോതീരൂപേണ മനുനാ കാമബീജേന സങ്ഗതമ്

॥ 2 ॥

ശ്ലോക 4

തത്കിഞ്ജല്കം തദംശാനാം തത്പത്രാണി ശ്രിയാമപി

॥ 3 ॥

ശ്ലോക 5

ചതുരസ്രം തത്പരിതഃ ശ്വേതദ്വീപാഖ്യമദ്ഭുതമ് ।

ചതുരസ്രം ചതുര്മൂര്തേശ്ചതുര്ധാമ ചതുഷ്കൃതമ് ।

ചതുര്ഭിഃ പുരുഷാര്ഥൈശ്ച ചതുര്ഭിര്ഹേതുഭിര്വൃതമ് ।

ശൂലൈര്ദശഭിരാനദ്ധമൂര്ധ്വാധോ ദിഗ്വിദിക്ഷ്വപി ।

അഷ്ടഭിര്നിധിഭിര്ജുഷ്ടമഷ്ടഭിഃ സിദ്ധിഭിസ്തഥാ ।

മനുരൂപൈശ്ച ദശഭിര്ദിക്പാലൈഃ പരിതോ വൃതമ് ।

ശ്യാമൈര്ഗൌരൈശ്ച രക്തൈശ്ച ശുക്ലൈശ്ച പാര്ഷദര്ഷഭൈഃ ।

ശോഭിതം ശക്തിഭിസ്താഭിരദ്ഭുതാഭിഃ സമന്തതഃ

॥ 4 ॥

ശ്ലോക 6

ഏവം ജ്യോതിര്മയോ ദേവഃ സദാനന്ദം പരാത്പരഃ ।

ആത്മാരാമസ്യ തസ്യാസ്തി പ്രകൃത്യാ ന സമാഗമഃ

॥ 5 ॥

ശ്ലോക 7

മായയാഽരമമാണസ്യ ന വിയോഗസ്തയാ സഹ ।

ആത്മനാ രമയാ രേമേ ത്യക്തകാലം സിസൃക്ഷയാ

॥ 6 ॥

ശ്ലോക 8

നിയതിഃ സാ രമാദേവീ തത്പ്രിയാ തദ്വശം തദാ ।

തല്ലിങ്ഗം ഭഗവാന് ശമ്ഭുര്ജോതിരൂപഃ സനാതനഃ ।

യാ യോനിഃ സാപരാശക്തിഃ കാമോ ബീജം മഹദ്ധരേഃ

॥ 7 ॥

ശ്ലോക 9

ലിങ്ഗയോന്യാത്മികാ ജാതാ ഇമാ മാഹേശ്വരീ പ്രജാഃ

॥ 8 ॥

ശ്ലോക 10

ശക്തിമാന് പുരുഷഃ സോഽയം ലിങ്ഗരൂപീ മഹേശ്വരഃ ।

തസ്മിന്നാവിരഭൂല്ലിങ്ഗേ മഹാവിഷ്ണുര്ജഗത്പതിഃ

॥ 9 ॥

ശ്ലോക 11

സഹസ്രശീര്ഷാ പുരുഷഃ സഹസ്രാക്ഷഃ സഹസ്രപാത് ।

സഹസ്രബാഹുര്വിശ്വാത്മാ സഹസ്രാംശഃ സഹസ്രസൂഃ

॥ 10 ॥

ശ്ലോക 12

നാരായണഃ സ ഭഗവാനാപസ്തസ്മാത്സനാതനാത് ।

ആവിരാസീത്കാരണാര്ണോ നിധിഃ സങ്കര്ഷണാത്മകഃ ।

യോഗനിദ്രാം ഗതസ്തസ്മിന് സഹസ്രാംശഃ സ്വയം മഹാന്

॥ 11 ॥

ശ്ലോക 13

തദ്രോമബില ജാലേഷു ബീജം സങ്കര്ഷണസ്യ ച ।

ഹൈമാന്യണ്ഡാനി ജാതാനി മഹാഭൂതാവൃതാനി തു

॥ 12 ॥

ശ്ലോക 14

പ്രത്യണ്ഡമേവമേകാംശാദേകാംശാദ്വിശതി സ്വയമ് ।

സഹസ്രമൂര്ധാ വിശ്വാത്മാ മഹാവിഷ്ണുഃ സനാതനഃ

॥ 13 ॥

ശ്ലോക 15

വാമാങ്ഗാദസൃജദ്വിഷ്ണും ദക്ഷിണാങ്ഗാത്പ്രജാപതിമ് ।

ജ്യോതിര്ലിങ്ഗമയം ശമ്ഭും കൂര്ചദേശാദവാസൃജത്

॥ 14 ॥

ശ്ലോക 16

അഹങ്കാരാത്മകം വിശ്വം തസ്മാദേതദ്വ്യജായത

॥ 15 ॥

ശ്ലോക 17

അഥ തൈസ്ത്രിവിധൈര്വേശൈര്ലീലാമുദ്വഹതഃ കില ।

യോഗനിദ്രാ ഭഗവതീ തസ്യ ശ്രീരിവ സങ്ഗതാ

॥ 16 ॥

ശ്ലോക 18

സസൃക്ഷായാം തതോ നാഭേസ്തസ്യ പദ്മം വിനിര്യയൌ ।

തന്നാലം ഹേമനലിനം ബ്രഹ്മണോ ലോകമദ്ഭുതമ്

॥ 17 ॥

ശ്ലോക 19

തത്ത്വാനി പൂര്വരൂഢാനി കാരണാനി പരസ്പരമ് ।

സമവായാപ്രയോഗാച്ച വിഭിന്നാനി പൃഥക് പൃഥക് ।

ചിച്ഛക്ത്യാ സജ്ജമാനോഽഥ ഭഗവാനാദിപൂരുഷഃ ।

യോജയന്മായയാ ദേവോ യോഗനിദ്രാമകല്പയത്

॥ 18 ॥

ശ്ലോക 20

യോജയിത്വാ തു താന്യേവ പ്രവിവേശ സ്വയം ഗുഹാമ് ।

ഗുഹാം പ്രവിഷ്ടേ തസ്മിംസ്തു ജീവാത്മാ പ്രതിബുധ്യതേ

॥ 19 ॥

ശ്ലോക 21

സ നിത്യോ നിത്യസമ്ബന്ധഃ പ്രകൃതിശ്ച പരൈവ സാ

॥ 20 ॥

ശ്ലോക 22

ഏവം സര്വാത്മസമ്ബന്ധം നാഭ്യാം പദ്മം ഹരേരഭൂത് ।

തത്ര ബ്രഹ്മാഭവദ്ഭൂയശ്ചതുര്വേദീ ചതുര്മുഖഃ

॥ 21 ॥

ശ്ലോക 23

സ ജാതോ ഭഗവച്ഛക്ത്യാ തത്കാലം കില ചോദിതഃ ।

സിസൃക്ഷായാം മതിം ചക്രേ പൂര്വസംസ്കാരസംസ്കൃതഃ ।

ദദര്ശ കേവലം ധ്വാന്തം നാന്യത്കിമപി സര്വതഃ

॥ 22 ॥

ശ്ലോക 24

ഉവാച പുരതസ്തസ്മൈ തസ്യ ദിവ്യാ സരസ്വതീ ।

കാമഃ കൃഷ്ണായ ഗോവിന്ദ ഹേ ഗോപീജന ഇത്യപി ।

വല്ലഭായ പ്രിയാ വഹ്നേര്മന്ത്രം തേ ദാസ്യതി പ്രിയമ്

॥ 23 ॥

ശ്ലോക 25

തപസ്ത്വം തപ ഏതേന തവ സിദ്ധിര്ഭവിഷ്യതി

॥ 24 ॥

ശ്ലോക 26

അഥ തേപേ സ സുചിരം പ്രീണന് ഗോവിന്ദമവ്യയമ് ।

ശ്വേതദ്വീപപതിം കൃഷ്ണം ഗോലോകസ്ഥം പരാത്പരമ് ।

പ്രകൃത്യാ ഗുണരൂപിണ്യാ രൂപിണ്യാ പര്യുപാസിതമ് ।

സഹസ്രദലസമ്പന്നേ കോടികിഞ്ജല്കബൃംഹിതേ ।

ഭൂമിശ്ചിന്താമണിസ്തത്ര കര്ണികാരേ മഹാസനേ ।

സമാസീനം ചിദാനന്ദം ജ്യോതിരൂപം സനാതനമ് ।

ശബ്ദബ്രഹ്മമയം വേണും വാദയന്തം മുഖാമ്ബുജേ ।

വിലാസിനീഗണവൃതം സ്വൈഃ സ്വൈരംശൈരഭിഷ്ടുതമ്

॥ 25 ॥

ശ്ലോക 27

അഥ വേണുനിനാദസ്യ ത്രയീമൂര്തിമയീ ഗതിഃ ।

സ്ഫുരന്തീ പ്രവിവേശാശു മുഖാബ്ജാനി സ്വയമ്ഭുവഃ ।

ഗായത്രീം ഗായതസ്തസ്മാദധിഗത്യ സരോജജഃ ।

സംസ്കൃതശ്ചാദിഗുരുണാ ദ്വിജതാമഗമത്തതഃ

॥ 26 ॥

ശ്ലോക 28

ത്രയ്യാ പ്രബുദ്ധോഽഥ വിധിര്വിജ്ഞാതതത്ത്വസാഗരഃ ।

തുഷ്ടാവ വേദസാരേണ സ്തോത്രേണാനേന കേശവമ്

॥ 27 ॥

ശ്ലോക 29

ചിന്താമണിപ്രകരസദ്മസു കല്പവൃക്ഷ

ലക്ഷാവൃതേഷു സുരഭീരഭിപാലയന്തമ് ।

ലക്ഷ്മീസഹസ്രശതസമ്ഭ്രമസേവ്യമാനം

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 28 ॥

ശ്ലോക 30

വേണും ക്വണന്തമരവിന്ദദലായതാക്ഷം

ബര്ഹാവതംസമസിതാമ്ബുദസുന്ദരാങ്ഗമ് ।

കന്ദര്പകോടികമനീയവിശേഷശോഭം

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 29 ॥

ശ്ലോക 31

ആലോലചന്ദ്രകലസദ്വനമാല്യവംശീ-

-രത്നാങ്ഗദം പ്രണയകേലികലാവിലാസമ് ।

ശ്യാമം ത്രിഭങ്ഗലലിതം നിയതപ്രകാശം

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 30 ॥

ശ്ലോക 32

അങ്ഗാനി യസ്യ സകലേന്ദ്രിയവൃത്തിമന്തി

പശ്യന്തി പാന്തി കലയന്തി ചിരം ജഗന്തി ।

ആനന്ദചിന്മയസദുജ്ജ്വലവിഗ്രഹസ്യ

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 31 ॥

ശ്ലോക 33

അദ്വൈതമച്യുതമനാദിമനന്തരൂപം

ആദ്യം പുരാണപുരുഷം നവയൌവനം ച ।

വേദേഷു ദുര്ലഭമദുര്ലഭമാത്മഭക്തൌ

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 32 ॥

ശ്ലോക 34

പന്ഥാസ്തു കോടിശതവത്സരസമ്പ്രഗമ്യോ

വായോരഥാപി മനസോ മുനിപുങ്ഗവാനാമ് ।

സോഽപ്യസ്തി യത്പ്രപദസീമ്ന്യവിചിന്ത്യതത്ത്വേ

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 33 ॥

ശ്ലോക 35

ഏകോഽപ്യസൌ രചയിതും ജഗദണ്ഡകോടിം

യച്ഛക്തിരസ്തി ജഗദണ്ഡചയാ യദന്തഃ ।

അണ്ഡാന്തരസ്ഥപരമാണുചയാന്തരസ്ഥം

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 34 ॥

ശ്ലോക 36

യദ്ഭാവഭാവിതധിയോ മനുജാസ്തഥൈവ

സമ്പ്രാപ്യ രൂപമഹിമാസനയാനഭൂഷാഃ ।

സൂക്തൈര്യമേവ നിഗമപ്രഥിതൈഃ സ്തുവന്തി

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 35 ॥

ശ്ലോക 37

ആനന്ദചിന്മയരസപ്രതിഭാവിതാഭി-

-സ്താഭിര്യ ഏവ നിജരൂപതയാ കലാഭിഃ ।

ഗോലോക ഏവ നിവസത്യഖിലാത്മഭൂതോ

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 36 ॥

ശ്ലോക 38

പ്രേമാഞ്ജനച്ഛുരിതഭക്തിവിലോചനേന

സന്തഃ സദൈവ ഹൃദയേഷു വിലോകയന്തി ।

യം ശ്യാമസുന്ദരമചിന്ത്യഗുണസ്വരൂപം

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 37 ॥

ശ്ലോക 39

രാമാദിമൂര്തിഷു കലാനിയമേന തിഷ്ഠന്

നാനാവതാരമകരോദ്ഭുവനേഷു കിന്തു ।

കൃഷ്ണഃ സ്വയം സമഭവത്പരമഃ പുമാന് യോ

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 38 ॥

ശ്ലോക 40

യസ്യ പ്രഭാ പ്രഭവതോ ജഗദണ്ഡകോടി-

-കോടിഷ്വശേഷവസുധാദി വിഭൂതിഭിന്നമ് ।

തദ്ബ്രഹ്മ നിഷ്കലമനന്തമശേഷഭൂതം

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 39 ॥

ശ്ലോക 41

മായാ ഹി യസ്യ ജഗദണ്ഡശതാനി സൂതേ

ത്രൈഗുണ്യതദ്വിഷയവേദവിതായമാനാ ।

സത്ത്വാവലമ്ബിപരസത്ത്വം വിശുദ്ധസത്ത്വം

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 40 ॥

ശ്ലോക 42

ആനന്ദചിന്മയരസാത്മതയാ മനഃസു

യഃ പ്രാണിനാം പ്രതിഫലന് സ്മരതാമുപേത്യ ।

ലീലായിതേന ഭുവനാനി ജയത്യജസ്രം

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 41 ॥

ശ്ലോക 43

ഗോലോകനാമ്നി നിജധാമ്നി തലേ ച തസ്യ

ദേവി മഹേശഹരിധാമസു തേഷു തേഷു ।

തേ തേ പ്രഭാവനിചയാ വിഹിതാശ്ച യേന

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 42 ॥

ശ്ലോക 44

സൃഷ്ടിസ്ഥിതിപ്രലയസാധനശക്തിരേകാ

ഛായേവ യസ്യ ഭുവനാനി ബിഭര്തി ദുര്ഗാ ।

ഇച്ഛാനുരൂപമപി യസ്യ ച ചേഷ്ടതേ സാ

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 43 ॥

ശ്ലോക 45

ക്ഷീരം യഥാ ദധി വികാരവിശേഷയോഗാത്

സഞ്ജായതേ ന ഹി തതഃ പൃഥഗസ്തി ഹേതോഃ ।

യഃ ശമ്ഭുതാമപി തഥാ സമുപൈതി കാര്യാ-

-ദ്ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 44 ॥

ശ്ലോക 46

ദീപാര്ചിരേവ ഹി ദശാന്തരമഭ്യുപേത്യ

ദീപായതേ വിവൃതഹേതുസമാനധര്മാ ।

യസ്താദൃഗേവ ഹി ച വിഷ്ണുതയാ വിഭാതി

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 45 ॥

ശ്ലോക 47

യഃ കാരണാര്ണവജലേ ഭജതി സ്മ യോഗ-

-നിദ്രാമനന്തജഗദണ്ഡസരോമകൂപഃ ।

ആധാരശക്തിമവലമ്ബ്യ പരാം സ്വമൂര്തിം

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 46 ॥

ശ്ലോക 48

യസ്യൈകനിശ്വസിതകാലമഥാവലമ്ബ്യ

ജീവന്തി ലോമബിലജാ ജഗദണ്ഡനാഥാഃ ।

വിഷ്ണുര്മഹാന് സ ഇഹ യസ്യ കലാവിശേഷോ

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 47 ॥

ശ്ലോക 49

ഭാസ്വാന് യഥാശ്മശകലേഷു നിജേഷു തേജഃ

സ്വീയം കിയത്പ്രകടയത്യപി തദ്വദത്ര ।

ബ്രഹ്മാ യ ഏഷ ജഗദണ്ഡവിധാനകര്താ

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 48 ॥

ശ്ലോക 50

യത്പാദപല്ലവയുഗം വിനിധായ കുമ്ഭ-

-ദ്വന്ദ്വേ പ്രണാമസമയേ സ ഗണാധിരാജഃ ।

വിഘ്നാന് വിഹന്തുമലമസ്യ ജഗത്ത്രയസ്യ

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 49 ॥

ശ്ലോക 51

അഗ്നിര്മഹീ ഗഗനമമ്ബു മരുദ്ദിശശ്ച

കാലസ്തഥാത്മമനസീതി ജഗത്ത്രയാണി ।

യസ്മാദ്ഭവന്തി വിഭവന്തി വിശന്തി യം ച

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 50 ॥

ശ്ലോക 52

യച്ചക്ഷുരേഷ സവിതാ സകലഗ്രഹാണാം

രാജാ സമസ്തസുരമൂര്തിരശേഷതേജാഃ ।

യസ്യാജ്ഞയാ ഭ്രമതി സമ്ഭൃതകാലചക്രോ

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 51 ॥

ശ്ലോക 53

ധര്മോഽഥ പാപനിചയഃ ശ്രുതയസ്തപാംസി

ബ്രഹ്മാദികീടപതഗാവധയശ്ച ജീവാഃ ।

യദ്ദതമാത്രവിഭവപ്രകടപ്രഭാവാ

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 52 ॥

ശ്ലോക 54

യസ്ത്വിന്ദ്രഗോപമഥവേന്ദ്രമഹോ സ്വകര്മ-

-ബന്ധാനുരൂപഫലഭാജനമാതനോതി ।

കര്മാണി നിര്ദഹതി കിന്തു ച ഭക്തിഭാജാം

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 53 ॥

ശ്ലോക 55

യം ക്രോധകാമസഹജപ്രണയാദിഭീതി-

-വാത്സല്യമോഹഗുരുഗൌരവസേവ്യഭാവൈഃ ।

സഞ്ചിന്ത്യ തസ്യ സദൃശീം തനുമാപുരേതേ

ഗോവിന്ദമാദിപുരുഷം തമഹം ഭജാമി

॥ 54 ॥

ശ്ലോക 56

ശ്രിയഃ കാന്താഃ കാന്തഃ പരമപുരുഷഃ കല്പതരവോ

ദ്രുമാ ഭൂമിശ്ചിന്താമണിഗണമയി തോയമമൃതമ് ।

കഥാ ഗാനം നാട്യം ഗമനമപി വംശീ പ്രിയസഖി

ചിദാനന്ദം ജ്യോതിഃ പരമപി തദാസ്വാദ്യമപി ച ।

സ യത്ര ക്ഷീരാബ്ധിഃ സ്രവതി സുരഭീഭ്യശ്ച സുമഹാന്

നിമേഷാര്ധാഖ്യോ വാ വ്രജതി ന ഹി യത്രാപി സമയഃ ।

ഭജേ ശ്വേതദ്വീപം തമഹമിഹ ഗോലോകമിതി യം

വിദന്തസ്തേ സന്തഃ ക്ഷിതിവിരലചാരാഃ കതിപയേ

॥ 55 ॥

ശ്ലോക 57

അഥോവാച മഹാവിഷ്ണുര്ഭഗവന്തം പ്രജാപതിമ് ।

ബ്രഹ്മന് മഹത്ത്വവിജ്ഞാനേ പ്രജാസര്ഗേ ച ചേന്മതിഃ ।

പഞ്ചശ്ലോകീമിമാം വിദ്യാം വത്സ ദത്താം നിബോധ മേ

॥ 56 ॥

ശ്ലോക 58

പ്രബുദ്ധേ ജ്ഞാനഭക്തിഭ്യാമാത്മന്യാനന്ദചിന്മയീ ।

ഉദേത്യനുത്തമാ ഭക്തിര്ഭഗവത്പ്രേമലക്ഷണാ

॥ 57 ॥

ശ്ലോക 59

പ്രമാണൈസ്തത് സദാചാരൈസ്തദഭ്യാസൈര്നിരന്തരമ് ।

ബോധയനാത്മനാത്മാനം ഭക്തിമപ്യുത്തമാം ലഭേത്

॥ 58 ॥

ശ്ലോക 60

യസ്യാഃ ശ്രേയസ്കരം നാസ്തി യയാ നിര്വൃതിമാപ്നുയാത് ।

യാ സാധയതി മാമേവ ഭക്തിം താമേവ സാധയേത്

॥ 59 ॥

ശ്ലോക 61

ധര്മാനന്യാന് പരിത്യജ്യ മാമേകം ഭജ വിശ്വസന് ।

യാദൃശീ യാദൃശീ ശ്രദ്ധാ സിദ്ധിര്ഭവതി താദൃശീ ।

കുര്വന്നിരന്തരം കര്മ ലോകോഽയമനുവര്തതേ ।

തേനൈവ കര്മണാ ധ്യായന്മാം പരാം ഭക്തിമിച്ഛതി

॥ 60 ॥

ശ്ലോക 62

അഹം ഹി വിശ്വസ്യ ചരാചരസ്യ

ബീജം പ്രധാനം പ്രകൃതിഃ പുമാംശ്ച ।

മയാഹിതം തേജ ഇദം ബിഭര്ഷി

വിധേ വിധേഹി ത്വമഥോ ജഗന്തി

॥ 61 ॥

ശ്ലോക 63

ഇതി ശ്രീ ബ്രഹ്മ സംഹിതാ സമ്പൂര്ണമ് ।