Aruna Prasna
Aruna Prasna
Aruna Prasna
aruNaprashnaH
shloka 1
taittirIya AraNyaka 1
ha_riH_ om ||
bhA_ska_rAya' vi_dmahe' mahaddyutika_rAya' dhImahi |
tanno' AdityaH pracho_dayA᳚t ||
o-mbha_dra-NkarNe'bhi-shshRRiNu_yAma' devAH | bha_dra-mpa'shyemA_kShabhi_-ryaja'trAH | sthi_rairaNgai᳚stuShTu_vAgM sa'sta_nUbhiH' | vyashe'ma de_vahi'taM_-ya.NdAyuH' | sva_sti na_ indro' vRRi_ddhashra'vAH | sva_sti naH' pU_ShA vi_shvave'dAH | sva_sti na_stArkShyo_ ari'ShTanemiH | sva_sti no_ bRRiha_spati'-rdadhAtu ||
OM shAnti_-shshAnti_-shshAntiH' ||
anuvAkaH 1
bha_dra-NkarNe'bhi-shshRRiNu_yAma' devAH | bha_dra-mpa'shyemA_kShabhi_-ryaja'trAH | sthi_rairaNgai᳚stuShTu_vAgM sa'sta_nUbhiH' | vyashe'ma de_vahi'taM_-ya.NdAyuH' | sva_sti na_ indro' vRRi_ddhashra'vAH | sva_sti naH' pU_ShA vi_shvave'dAH | sva_sti na_stArkShyo_ ari'ShTanemiH | sva_sti no_ bRRiha_spati'-rdadhAtu | Apa'mApAma_pa-ssarvAH᳚ | a_smA-da_smA-di_to-.amutaH' || 1 ||
a_gnirvA_yushcha_ sUrya'shcha | sa_ha sa'~ncha-ska_rardhi'yA | vA_yvashvA' rashmi_pata'yaH | marI᳚chyAtmAno_ adru'haH | de_vI-rbhu'vana_ sUva'rIH | pu_tra_va_tvAya' me suta | mahAnAmnI-rma'hAmA_nAH | ma_ha_so ma'hasa_-ssvaH' | de_vIH pa'rjanya_ sUva'rIH | pu_tra_va_tvAya' me suta || 2 ||
a_pAshnyu'ShNi-ma_pA rakShaH' | a_pAshnyu'ShNi-ma_pA ragha᳚m | apA᳚ghrA_mapa' chA_varti᳚m | apa' de_vIri_to hi'ta | vajra'-nde_vIrajI'tAgshcha | bhuva'na-ndeva_sUva'rIH | A_di_tyAnadi'ti-nde_vIm | yoni'nordhva-mu_dISha'ta | shi_vA na_-shshanta'mA bhavantu | di_vyA Apa_ oSha'dhayaH | su_mRRi_DI_kA sara'svati | mA te_ vyo'ma sa_ndRRishi' || 3 ||
(a_mutaH' - su_ - tauSha'dhayo_ dve cha' )
anuvAkaH 2
smRRitiH' pra_tyakSha'-maiti_hya᳚m | anu'mAna-shchatuShTa_yam | e_tairAdi'tya maNDalam | sarvai'reva_ vidhA᳚syate | sUryo_ marI'chi_mAda'tte | sarvasmA᳚-dbhuva'nAda_dhi | tasyAH pAka vi'sheShe_Na | smRRi_ta-~NkA'la vi_sheSha'Nam || na_dIva_ prabha'vA-tkA_chit | a_kShayyA᳚-thsyanda_te ya'thA || 4 ||
tAnnadyo-.abhi sa'mAya_nti | so_ru-ssatI' na ni_varta'te | e_vannA_nA sa'mutthA_nAH | kA_lA-ssaM'va.Nthsa_ragg shri'tAH | aNushashcha ma'hasha_shcha | sarve' samava_yantri' tam | sa tai᳚-ssa_rvai-ssa'mAvi_ShTaH | U_ru-ssa'nna ni_varta'te | adhisaMva.Nthsa'raM-vi.N_dyAt | tadeva' lakSha_Ne || 5 ||
aNubhishcha ma'hadbhi_shcha | sa_mArU'DhaH pra_dRRishya'te | saMva.NthsaraH pra'tyakShe_Na | nA_dhisa'vaH pra_dRRishya'te | pa_Taro' vikli'dhaH pi_~NgaH | e_ta-dva'ruNa_ lakSha'Nam | yatraita'-dupa_dRRishya'te | sa_hasra'-ntatra_ nIya'te | ekagM hi shiro nA'nA mu_khe | kRRi_thsna-nta'dRRita_ lakSha'Nam || 6 ||
ubhayata-ssapte᳚ndriyA_Ni | ja_lpita'-ntveva_ dihya'te | shuklakRRiShNe saMva.N'thsara_sya | dakShiNa vAma'yoH pA_rshvayoH | tasyai_ShA bhava'ti || shu_kra-nte' a_nyadya'ja_ta-nte' a_nyat | viShu'rUpe_ aha'nI_ dyauri'vAsi | vishvA_ hi mA_yA ava'si svadhAvaH | bha_drA te' pUShanni_ha rA_tira_stviti' | nAtra_ bhuva'nam | na pU_ShA | na pa_shavaH' | nAditya-ssaMva.Nthsara eva pratyakSheNa priyata'maM-vi.N_dyAt | etadvai saMva.Nthsarasya priyata'magM rU_pam | yo-.asya mahAnartha utpathsyamA'no bha_vati | ida-mpuNya-~Nku'ruShve_ti | tamAhara'Na-nda_dyAt || 7 ||
(ya_thA_ - la_kSha_Na - RRi'tu_lakSha'NaM_ - bhuva'nagM sa_pta cha')
anuvAkaH 3
sA_ka_~njAnAgM' sa_ptatha'mAhu-reka_jam | ShaDu'dya_mA RRiSha'yo deva_jA iti' | teShA'mi_ShTAni_ vihi'tAni dhAma_shaH | sthA_tre re'jante_ vikRRi'tAni rUpa_shaH | konu' maryA_ ami'thitaH | sakhA_ sakhA'yamabravIt | jahA'ko a_smadI'Shate | yasti_tyAja' sakhi_vida_gM_ sakhA'yam | na tasya' vA_chyapi' bhA_go a'sti | yadIgM' shRRi_Notya_lakagM' shRRiNoti || 8 ||
na hi pra_veda' sukRRi_tasya_ panthA_miti' | RRi_tur-RRi'tunA nu_dyamA'naH | vina'nAdA_bhidhA'vaH | ShaShTishcha trigMsha'kA va_lgAH | shu_klakRRi'ShNau cha_ ShAShTi'kau | sA_rA_ga_va_strai-rja_rada'kShaH | va_sa_nto vasu'bhi-ssa_ha | saM_va.N_thsa_rasya' savi_tuH | prai_Sha_kRRi-tpra'tha_ma-ssmRRi'taH | a_mUnA_daya'-tetya_nyAn || 9 ||
a_mUgshcha' pari_rakSha'taH | e_tA vA_chaH pra'yujya_nte | yatrai ta'dupa_dRRishya'te || e_tade_va vi'jAnI_yAt | pra_mANa'-~NkAla_parya'ye | vi_she_Sha_Na-ntu' vakShyA_maH | RRi_tUnA᳚-ntanni_bodha'ta || shuklavAsA' rudra_gaNaH | grI_ShmeNA'varta_te sa'ha | ni_jaha'-npRRithi'vIgM sa_rvAm || 10 ||
jyo_tiShA᳚ .aprati_khyena' saH | vi_shva_rU_pANi' vAsA_gM_si | A_di_tyAnA᳚-nni_bodha'ta | saMva.NthsarINa'-~Nkarma_phalam | varShAbhi-rda'datA_gM_ saha | aduHkho' duHkha cha'kShuri_va | tadmA' pIta iva_ dRRishya'te | shItenA᳚ vyatha'yanni_va | ru_ruda'kSha iva_ dRRishya'te || hlAdayate᳚ jvala'tashchai_va | shA_myata'shchAsya_ chakShu'ShI | yAvai prajA bhra'ggshya_nte | saMva.NthsarAttA bhra'ggshya_nte || yAH_ prati'tiShTha_nti | saMva.Nthsare tAH prati'tiShTha_nti | va_r_ShAbhya' itya_rthaH || 11 ||
(shRRi_No_ - tya_nyAnth - sa_rvA - me_va ShaTcha')
anuvAkaH 4
akShi'duH_khotthi'tasyai_va | vi_prasa'nne ka_nIni'ke | A~Nkte chAdga'Na-nnA_sti | RRi_bhUNA᳚-ntanni_bodha'ta | ka_na_kA_bhAni' vAsA_gM_si | a_hatA'ni ni_bodha'ta | annamashrnIta' mRRijmI_ta | a_haM-vo.N' jIva_napra'daH | e_tA vA_chaH pra'yujya_nte | sha_radya'tropa_ dRRishya'te || 12 ||
abhidhUnvanto-.abhighna'nta i_va | vA_tava'nto ma_rudga'NAH | amuto jetumiShumu'khami_va | sannaddhA-ssaha da'dRRishe_ ha | apaddhvastai-rvastiva'rNairi_va | vi_shi_khAsaH' kapa_rdinaH |akruddhasya yothsya'mAna_sya | kRRi_ddhasye'va_ lohi'nI | hematashchakShu'ShI vi_dyAt | a_kShNayoH᳚, kShipa_Nori'va || 13 ||
durbhikSha-ndeva'loke_Shu | ma_nUnA'muda_ka-~NgRRi'he | e_tA vA_chaH pra'vada_ntIH | vai_dyuto' yAnti_ shaishi'rIH | tA a_gniH pava'mAnA_ anvai᳚kShata | i_ha jI'vi_kAma-pa'ripashyann | tasyai_ShA bhava'ti | i_heha vaH' svata_pasaH | maru'ta_-ssUrya'tvachaH | sharma' sa_prathA_ AvRRi'Ne || 14 ||
(dRRishya'ta - i_vA - vRRi'Ne)
anuvAkamj 5
ati' tA_mrANi' vAsA_gM_si | a_ShTiva'jri sha_taghni' cha | vishve devA vipra'hara_nti | a_gniji'hva a_sashcha'ta | naiva devo' na ma_rtyaH | na rAjA va'ruNo_ vibhuH | nAgni-rnendro na pa'vamA_naH | mA_tRRikka'chcha na_ vidya'te | di_vyasyaikA_ dhanu'rArtniH | pRRi_thi_vyAmapa'rA shri_tA || 15 ||
tasyendro vamri'rUpe_Na | dha_nurjyA'-maChi_nathsva'yam | tadi'ndra_dhanu'ritya_jyam | a_bhrava'rNeShu_ chakSha'te | etadeva shaMyo.N-rbArha'spatya_sya | e_ta-dru'drasya_ dhanuH | ru_drasya' tveva_ dhanu'rArtniH | shira_ utpi'peSha | sa pra'va_rgyo'-.abhavat | tasmA_-dya-ssapra'va_rgyeNa' ya_j~nena_ yaja'te | ru_drasya_ sa shiraH_ prati'dadhAti | nainagM' ru_dra Aru'ko bhavati | ya e_vaM-ve.Nda' || 16 ||
(shri_tA - yaja'te_ trINi' cha)
anuvAkaH 6
a_tyU_rdhvA_kSho-.ati'rashchAt | shishi'raH pra_dRRishya'te | naiva rUpa-nna' vAsA_gM_si | na chakShuH' prati_dRRishya'te | a_nyonya_-ntu na' higgsrA_taH | sa_ta sta'-ddeva_lakSha'Nam | lohito-.akShNi shA'rashI_rShNiH | sU_ryasyo'daya_na-mpra'ti | tva-NkaroShi' nyanja_likAm | tva_-~Nkaro'Shi ni_jAnu'kAm || 17 ||
nijAnukAme᳚ nya~nja_likA | amI vAcha-mupAsa'tAmi_ti | tasmai sarva RRitavo' nama_nte | maryAdA karatvA-tpra'puro_dhAm | brAhmaNa' Apno_ti | ya e'vaM-ve.N_da | sa khalu saMva.Nthsara etai-ssenAnI'bhi-ssa_ha | indrAya sarvAn-kAmAna'bhiva_hati | sa dra_phsaH | tasyai_ShA bhava'ti || 18 ||
ava' dra_phso agM'sha_matI'matiShThat | i_yA_naH kRRi_ShNo da_shabhiH' sa_hasraiH᳚ | Ava_rta-mindra_-shshachyA_ dhama'ntam | upasnuhi ta-nnRRimaNA-matha'drAmi_ti | etayai vendra-ssalA vRRi'kyA sa_ha | asurA-npa'rivRRi_shchati | pRRithi'vya_gM_ shuma'tI | tAma_nva-va'sthita-ssaMva.Nthsa_ro di_va~ncha' | naivaM-vi.NduShA-.a.achAryA᳚-ntevA_sinau | anyonyasmai᳚ druhyA_tAm | yo dru_hyati | bhrashyate sva'rgA-llo_kAt | ityRRitu ma'NDalA_ni | sUrya maNDalA᳚ nyAkhyA_yikAH | ata UrdhvagMsa'nirva_chanAH || 19 ||
(ni_jAnu'kAM_ - bhava'ti - druhyA_tA-mpa~ncha' cha)
anuvAkaH 7
Arogo bhrAjaH paTaraH' pata_NgaH | svarNaro jyotiShImAn'. vibhA_saH | te asmai sarve divamA'tapa_nti | Urja-nduhAnA anapasphura'nta i_ti | kashya'po-.aShTa_maH | sa mahAmeru-nna' jahA_ti | tasyai_ShA bhava'ti | yatte_ shilpa'-Nkashyapa rocha_nAva't | i_ndri_yAva'-tpuShka_la-~nchi_trabhA'nu | yasmi_-nthsUryA_ arpi'tA-ssa_pta sA_kam || 20 ||
tasmi-nrAjAna-madhivishraye'mami_ti | te asmai sarve kashyapA-jjyoti'-rlabha_nte | tAnthsomaH kashyapAdadhi' nirdha_mati | bhrastA karma kRRi'divai_vam || prANo jIvAnIndriya' jIvA_ni | sapta shIrSha'NyAH prA_NAH | sUryA i'tyAchA_ryAH | apashyamaha metAn-thsapta sU᳚ryAni_ti | pa~nchakarNo' vAthsyA_yanaH | saptakarNa'shcha plA_kShiH || 21 ||
Anushravika eva nau kashya'pa i_ti | ubhau' veda_yite | na hi shekumiva mahAme'ru-Nga_ntum | apashyamahameta-thsUryamaNDala-mpariva'rtamA_nam | gA_rgyaH prA'NatrA_taH | gachChanta ma'hAme_rum | eka'nchAja_hatam | bhrAjapaTara pata'~NgA ni_hane | tiShThannA'tapa_nti | tasmA'di_ha taptri' tapAH || 22 ||
a_mutre_tare | tasmA'di_hA taptri' tapAH | teShA'meShA_ bhava'ti | sa_pta sUryA_ diva_-manu_ pravi'ShTAH | tAna_nveti' pa_thibhi'-rdakShi_NAvAn' | te asmai sarve ghRRitamA'tapa_nti | Urja-nduhAnA anapasphura'nta i_ti || saptartvija-ssUryA i'tyAchA_ryAH | teShA'meShA_ bhava'ti | sa_pta disho_ nAnA' sUryAH || 23 ||
sa_pta hotA'ra RRi_tvijaH' | devA AdityA' ye sa_pta | tebhi-ssomAbhI rakSha'Na i_ti | tada'pyAmnA_yaH | digbhrAja RRitU᳚n karo_ti | eta'yaivA_vRRitA .a.asahasrasUryatAyA iti vai'shampA_yanaH | tasyai_ShA bhava'ti | yaddyAva' indra te sha_tagM sha_ta-mbhUmIH᳚ | u_ta syuH | na tvA' vajrin-thsa_hasra_gM_ sUryAH᳚ | 24 ||
anu na jAtamaShTa roda'sI i_ti | nAnA li~NgatvA-dRRitUnA-nnAnA' sUrya_tvam || aShTau tu vyavasi'tA i_ti | sUryamaNDalA-nyaShTA'ta U_rdhvam | teShA'meShA_ bhava'ti || chi_tra-nde_vAnA_-muda'gA_danI'kam | chakShu'-rmi_trasya_ varu'NasyA_gneH | A-.aprA_ dyAvA' pRRithi_vI a_ntari'kSham | sUrya AtmA jagatastasthu'Shashche_ti || 25 ||
(sA_kaM - plA_kShi - staptri'tapA_ - nAnA'sUryAH_ - sUryA_ - +nava' cha)
anuvAkaH 8
kvedamabhra'-nnivi_shate | kvAyagM' saMva.Nthsa_ro mi'thaH | kvAhaH kveya-nde'va rA_trI | kva mAsA RRi'tava_-shshritAH || ardhamAsA' muhU_rtAH | nimeShAstu'TibhiH_ (nimeShAstra'TibhiH_) saha | kvemA Apo ni'visha_nte | ya_dIto' yAnti_ sampra'ti || kAlA aphsu ni'visha_nte | A_pa-ssUrye' sa_mAhi'tAH | 26 |
abhrA᳚Nya_paH pra'padya_nte | vi_dyuthsUrye' sa_mAhi'tA | anavarNe i'me bhU_mI | i_ya~nchA'sau cha_ roda'sI | kigg svidatrAnta'rA bhU_tam | ye_neme vi'dhRRite_ ubhe | vi_ShNunA' vidhRRi'te bhU_mI | i_ti va'thsasya_ veda'nA | irA'vatI dhenu_matI_ hi bhU_tam | sU_ya_va_sinI_ manu'She dasha_sye᳚ | 27 |
vya'ShTabhnA_-droda'sI_ viShNa've_te | dA_dhartha' pRRithi_vI-ma_bhito' ma_yUkhaiH᳚ | kinta-dviShNo rbala'mA_huH | kA_ dIptiH' ki-mpa_rAya'Nam | eko' ya_ddhA-ra'ya dde_vaH | re_jatI' roda_sI u'bhe | vAtAdviShNo-rba'la mA_huH | a_kSharA᳚-ddIpti_ ruchya'te | tri_padA_ddhAra'ya-dde_vaH | yadviShNo'reka_-mutta'mam || 28 ||
a_gnayo' vAya'vashchai_va | e_tada'sya pa_rAya'Nam | pRRichChAmi tvA pa'ra-mmRRi_tyum | a_vama'-mmaddhya_mancha'tum | lo_kancha_ puNya'pApA_nAm | e_ta-tpRRi'chChAmi_ sampra'ti || a_mumA'huH pa'ra-mmRRi_tyum | pa_vamA'na-ntu_ maddhya'mam | a_gnire_vAva'mo mRRi_tyuH | cha_ndramA᳚-shchatu_ruchya'te || 29 ||
a_nA_bho_gAH pa'ra-mmRRi_tyum | pA_pA-ssaM'ya.Nnti_ sarva'dA | AbhogAstveva' saMya.N_nti | ya_tra pu'NyakRRi_to ja'nAH | tato' ma_ddhyama'mAya_nti | cha_tuma'gni~ncha_ sampra'ti | pRRichChAmi tvA' pApa_kRRitaH | ya_tra yA'taya_te ya'maH | tvannasta--dbrahma'-nprabrU_hi | ya_di ve᳚tthA-.asa_to gRRi'hAn || 30 ||
ka_shyapA' dudi'tA-ssU_ryAH | pA_pAnni'rghnanti_ sarva'dA | rodasyoranta'-rdeshe_Shu | tatra nyasyante' vAsa_vaiH | te .asharIrAH pra'padya_nte | ya_thA .apu'Nyasya_ karma'NaH | apA᳚Nya_pAda' keshA_saH | ta_tra te'-.ayoni_jA ja'nAH | mRRitvA punarmRRityu-mA'padya_nte | a_dyamA'nA-ssva_karma'bhiH | 31 |
AshAtikAH krima'ya i_va | tataH pUyante' vAsa_vaiH | apai'ta-mmRRi_tyu-~nja'yati | ya e_vaM-ve.Nda' | sa khalvaivaM'-vi.NdbrA_hmaNaH | dI_rghashru'ttamo_ bhava'ti | kashya'pa_syAti'thi_-ssiddhaga'mana_-ssiddhAga'manaH | tasyai_ShA bhava'ti || Ayasmin᳚-thsa_pta vA'sa_vAH | roha'nti pU_rvyA' ruhaH' | 32 |
RRiShi'rha dIrgha_shrutta'maH | indrasya gharmo ati'thiri_ti | kashyapaH pashya'ko bha_vati | yathsarva-mparipashyatI'ti sau_kShmyAt | athAgne'raShTapu'ruSha_sya | tasyai_ShA bhava'ti | agne_ naya' su_pathA' rA_ye a_smAn | vishvA'ni deva va_yunA'ni vi_dvAn | yu_yo_ddhya'sma-jju'hurA_NamenaH' | bhUyiShThAnte nama uktiM-vi.N'dheme_ti || 33 ||
(sa_mAhi'tA - dasha_sye' - utta'ma_-muchya'te-gRRihAn-thsva_karma'bhiH-pU_rvyA' ruha'-i_ti)
anuvAkaH 9
agnishcha jAta'vedA_shcha | sahojA a'jirA_prabhuH | vaishvAnaro na'ryApA_shcha | pa_~NktirA'dhAshcha_ sapta'maH | visarpevA-.aShTa'mo-.agnI_nAm | ete-.aShTau vasavaH, kShi'tA i_ti | yathartve-vAgne-rarchirvarNa' vishe_ShAH | nIlArchishcha pItakA᳚rchishche_ti | atha vAyo-rekAdasha-puruShasyaikAdasha'strIka_sya | prabhrAjamAnA vya'vadA_tAH || 34 ||
yAshcha vAsu'ki vai_dyutAH | rajatAH paru'ShA-shshyA_mAH | kapilA a'tilo_hitAH | UrdhvA avapa'tantA_shcha | vaidyuta i'tyekA_dasha | nainaM-vai.Ndyuto' hina_sti | ya e'vaM-ve.N_da | sa hovAcha vyAsaH pA'rAsha_ryaH | vidyudvadhamevAha-mmRRityumai᳚chChami_ti | na tvakA'magM ha_nti || 35 ||
ya e'vaM-ve.N_da | atha ga'ndharva_gaNAH | svAna_ bhrAT | a~NghA'ri_-rbambhA'riH | hasta_-ssuha'staH | kRRishA'nurvi_shvAva'suH | mUrdhanvAn-thsU᳚ryava_rchAH | kRRitirityekAdasha ga'ndharva_gaNAH | devAshcha ma'hAde_vAH | rashmayashcha devA' gara_giraH || 36 ||
naina-~Ngaro' hina_sti | ya e'vaM-ve.N_da | gau_rI mi'mAya sali_lAni_ takSha'tI | eka'padI dvi_padI_ sA chatu'ShpadI | a_ShTApa'dI_ nava'padI babhU_vuShI᳚ | sahasrAkSharA parame vyo'manni_ti | vAcho' vishe_ShaNam | atha nigada'vyAkhyA_tAH | tAnanukra'miShyA_maH | va_rAhavaH'-svata_pasaH || 37 ||
vi_dyu-nma'haso_ dhUpa'yaH | shvApayo gRRihamedhA᳚shchetye_te | ye_ cheme-.ashi'mivi_dviShaH | parjanyA-ssapta pRRithivImabhiva'rSha_nti | vRRiShTi'bhiri_ti | etayaiva vibhakti vi'parI_tAH | sa_ptabhi_rvAtai' rudI_ritAH | amUM-lo.NkA-nabhiva'rSha_nti | teShA'meShA_ bhava'ti | sa_mA_na-me_taduda'kam || 38 ||
u_chchaitya'va_ chAha'bhiH | bhUmi'-mpa_rjanyA_ jinva'nti | diva-njinvan-tyagna'ya i_ti | yadakSha'ra-mbhU_takRRi'tam | vishve' devA u_pAsa'te | ma_harShi'masya go_ptAra᳚m | ja_mada'gni_-maku'rvata | ja_mada'gni_-rApyA'yate | Chando'bhi-shchaturutta_raiH | rAjna_-ssoma'sya tRRi_ptAsaH' || 39 ||
brahma'NA vI_ryA'vatA | shi_vA naH' pra_disho_ dishaH' || tachChaM_yo.NrA vRRi'NImahe | gA_tuM-ya.N_jnAya' | gA_tuM-ya.N_jnapa'taye | daivI᳚ sva_stira'stu naH | sva_sti-rmAnu'ShebhyaH | U_rdhva-nji'gAtu bheSha_jam | shanno' astu dvi_pade᳚ | shanchatu'Shpade | somapA(3) asomapA(3) iti nigada'vyAkhyA_tAH || 40 ||
(vya_va_dA_tA - ha_nti-ga'ra_gira - sta_pasa - uda'kaM - tRRiptAsa_ - shvatu'Shpada_ eka'-~ncha)
anuvAkaH 10
sa_ha_sra_vRRidi'ya-mbhU_miH | pa_raM-vyo.N'ma sa_hasra'vRRit | a_shvinA' bhujyU' nAsa_tyA | vi_shvasya' jaga_taspa'tI || jAyA bhUmiH pa'tirvyo_ma | mi_thuna'ntA a_turya'thuH | putro bRRihaspa'tI ru_draH | sa_ramA' iti' strIpu_mam || shu_kraM-vA.N'ma_nyadya'ja_taM-vA.N'ma_nyat | viShu'rUpe_ aha'nI_ dyauri'va sthaH || 41 ||
vishvA_ hi mA_yA ava'tha-ssvadhAvantau | bha_drA vA᳚-mpUShaNAvi_ha rA_tira'stu | vAsA᳚tyau chi_trau jaga'to ni_dhAnau᳚ | dyAvA'bhUmI cha_rathaH' sa_gM_ sakhA'yau | tAva_shvinA' rA_sabhA᳚shvA_ hava'-mme | shu_bha_spa_tI_ A_gatagM' sU_ryayA' sa_ha | tyugro' ha bhu_jyu-ma'shvinoda me_ghe | ra_yinna kashchi'-nmamRRi_vA.N(2) avA'hAH | tamU'hathu-rnau_bhirA᳚tma_n-vatI'bhiH | a_nta_ri_kSha_ pruDbhi_ra-po'dakAbhiH || 42 ||
ti_sraH, kShapa_strirahA' .ati_vraja'dbhiH | nAsa'tyA bhu_jyumU'hathuH pata_~NgaiH | sa_mu_drasya_ dhanva'nnA_rdrasya' pA_re | tri_bhI rathai᳚-shsha_tapa'dbhi_-ShShaDa'shvaiH | sa_vi_tAraM_-vi.Nta'nvantam | anu'baddhnAti shAmba_raH | ApapUrShaM-ba'rashchai_va | sa_vitA' .arepa_so' .abhavat | tyagM sutRRiptaM-vi.N'ditvai_va | ba_huso'ma gi_raM-va.N'shI || 43 ||
anveti tugro va'kriyA_ntam | AyasUyAn-thsoma'tRRiphsu_Shu | sa sa~NgrAma-stamo᳚dyo-.atyo_taH | vAcho gAH pi'pAti_ tat | sa tadgobhi-sstavA᳚ .atyetya_nye | ra_kShasA' .ananvi_tAshcha' ye | a_nveti_ pari'vRRittyA_-.astaH | e_vame_tau stho' ashvinA | te e_te dyuH' pRRithi_vyoH | aha'raha_-rgarbha'ndadhAthe || 44 ||
tayo' re_tau va_thsA va'horA_tre | pRRi_thi_vyA ahaH' | di_vo rAtriH' | tA avi'sRRiShTau | dampa'tI e_va bha'vataH || tayo' re_tau va_thsau | a_gnishchA'-di_tyashcha' | rA_trerva_thsaH | shve_ta A'di_tyaH | ahno_-.agniH || 45 ||
tA_mro a'ru_NaH | tA avi'sRRiShTau | dampa'tI e_va bha'vataH || tayo' re_tau va_thsau | vRRi_trashcha' vaidyu_tashcha' | a_gnervRRi_traH | vai_dyuta' Adi_tyasya' | tA avi'sRRiShTau | dampa'tI e_va bha'vataH || tayo' re_tau va_thsau || 46 ||
u_ShmA cha' nIhA_rashcha' | vRRi_trasyo_ShmA | vai_dyu_tasya' nIhA_raH | tau tAve_va prati'padyete || seyagM rAtrI' ga_rbhiNI' pu_treNa_ saMva.N'sati | tasyA_ vA e_tadu_lbaNa᳚m | yadrAtrau' ra_shmayaH' | yathA_ gorga_rbhiNyA' u_lbaNa᳚m | e_vame_tasyA' u_lbaNa᳚m | prajayiShNuH prajayA cha pashubhi'shcha bha_vati | ya e'vaM-ve.N_da | etamudyanta-mapiya'ntanche_ti | AdityaH puNya'sya va_thsaH | atha pavi'trANgi_rasaH || 47 ||
(stho - .apo'dakAbhi--r vashI - dadhAthe - a_gni - stayo' re_tau va_thsau - bha_vati cha_tvAri' cha)
anuvAkaH 11
pa_vitra'vantaH_ pari_vAja_mAsa'te | pi_taiShA᳚-mpra_tno a_bhira'kShati vra_tam | ma_hassa'mu_draM-va.Nru'Na sti_roda'dhe | dhIrA' ichCheku_rddharu'NeShvA_rabha᳚m | pa_vitra'-nte_ vita'ta_-mbrahma'Na_spate᳚ | prabhu_rgAtrA'Ni_ parye'Shi vi_shvataH' | ata'ptatanU_-rna tadA_mo a'shnute | shRRi_tAsa_ idvaha'n-ta_sta-thsamA'shata | bra_hmA de_vAnA᳚m | asa'ta-ssa_dye tata'kShuH || 48 ||
RRiSha'ya-ssa_ptAtri'shcha_ yat | sarve-.atrayo a'gastya_shcha | nakSha'trai_-shsha~NkRRi'to .avasann | atha' savitu_-shshyAvAshva_syA .avarti'kAmasya | a_mI ya RRikShA_ nihi'tA sa u_chchA | nakta_-ndadRRi'shre_ kuha'chi_ddive'yuH | ada'bdhAni_ varu'Nasya vra_tAni' | vi_chA_kasha'-chcha_ndramA_ nakSha'trameti | ta-thsa'vi_tu-rvare᳚Nyam | bhargo' de_vasya' dhImahi || 49 |
dhiyo_ yo naH' pracho_dayA᳚t || tathsa'vi_tu-rvRRi'NImahe | va_ya-nde_vasya_ bhoja'nam | shreShThagM' sarva_dhAta'mam | tura_-mbhaga'sya dhImahi | apA'gUhata savitA_ tRRibhIn' | sarvA᳚-ndi_vo andha'saH | nakta'nta;_tAnya'bhava-ndRRi_she | asthya_sthnA sambha'viShyAmaH || nAma_ nAmai_va nA_ma me᳚ || 50 ||
napugMsa'ka_-mpumA_g_strya'smi | sthAva'ro-.asmyatha_ ja~Nga'maH | ya_je-.ayakShi_ yaShTA_he cha' | mayA' bhU_tAnya'yakShata | pa_shavo' mama' bhUtA_ni | anUbandhyo .asmya'haM-vi.N_bhuH | striyaH' sa_tIH | tA u' me pu_gM_sa A'huH | pashya'dakSha_NvAnna-viche'tada_ndhaH | ka_viryaH pu_tra-ssa i_mA chi'keta || 51 ||
yastA vi'jA_nA-thsa'vi_tuH pi_tA-.asa't | a_ndho maNima'vindat | tama'naNguli_-rAva'yat | a_grI_vaH pratya'munchat | tamaji'hva a_sashcha'ta | UrdhvamUla-ma'vAkChA_kham | vRRi_kShaM-yA.N' veda_ sampra'ti | na sa jAtu janaH' shradda_ddhyAt | mRRi_tyurmA' mAra_yAdi'tiH | hasitagM rudi'ta~NgI_tam || 52 ||
vINA' paNa va_lAsi'tam | mRRi_tanjI_vancha' yatki_nchit | a_NgAni' sneva_ viddhi' tat | atRRi'Shya_gg_stRRiShya' dhyAyat | a_smAjjA_tA me' mithU_ charann' | putro nir-RRityA' vaide_haH | a_chetA' yashcha_ cheta'naH | sa_ ta-mmaNima'vindat | so'-.ana~Nguli_rAva'yat | so_-.agrI_vaH pratya'munchat || 53 |
so-.aji'hvo a_sashcha'ta | naitamRRiShiM-vi.NditvA naga'ra-mpra_vishet | ya'di pra_vishet | mi_thau chari'tvA pra_vishet | tathsambhava'sya vra_tam | A_ tama'gne ra_thanti'ShTha | ekA᳚shvameka_ yoja'nam | ekachakra'-meka_dhuram | vA_ta dhrA'ji ga_tiM-vi.N'bho | na_ ri_Shyati' na vya_thate || 54 ||
nA_syAkSho' yAtu_ sajja'ti | yachChvetA᳚-nrohi'tAgshchA_gneH | ra_the yu'ktvA-.adhi_tiShTha'ti | ekayA cha dashabhishcha' svabhU_te | dvAbhyA miShTaye vigM'shatyA_ cha | tisRRibhishcha vahase trigM'shatA_ cha | niyudbhi-rvAyaviha tA' vimu_~ncha || 55 ||
(tata'kShu--r dhImahi - nA_ma me' - chiketa - gI_taM - pratya'mu~ncha-d- vya_thate - +sa_pta cha')
anuvAkaH 12
Ata'nuShva_ prata'nuShva | u_ddhamAdha'ma_ sandha'ma | Aditye chandra'varNA_nAm | garbha_ mA dhe'hi_ yaH pumAn' | i_ta-ssi_ktagM sUrya'gatam | cha_ndrama'se_ rasa'NkRRidhi | vArAda-njana'yA-gre_-.agnim | ya eko' rudra_ uchya'te | a_sa_-~NkhyA_tA-ssa'hasrA_Ni | sma_ryate' na cha_ dRRishya'te || 56 ||
e_vame_tanni'bodhata | A ma_ndrai-ri'ndra_ hari'bhiH | yA_ hi ma_yUra'-romabhiH | mAtvA kechinniye muri'nna pA_shinaH | da_dha_nveva_ tA i'hi | mA ma_ndrai-ri'ndra_ hari'bhiH | yA_mi ma_yUra' romabhiH | mA mA kechinniye muri'nna pA_shinaH | ni_dha_nveva_ tA.N(2) i'mi | aNubhishcha ma'hadbhi_shcha || 57 ||
ni_ghRRiShvai' rasa_mAyu'taiH | kAlair-haritva'mApa_nnaiH | indrAyA'hi sa_hasra' yuk | a_gni-rvi_bhrAShTi' vasanaH | vA_yu-shshveta'sikadru_kaH | saM_va.N_thsa_ro vi'ShU_ varNaiH᳚ | nityA_ste .anucha'rAsta_va | subrahmaNyogM subrahmaNyogM su'brahma_Nyom | indrAgachCha hariva AgachCha me'dhAti_theH | meSha vRRiShaNashva'sya me_ne || 58 ||
gaurAvaskandinna-halyA'yai jA_ra | kaushika-brAhmaNa gautama'bruvA_Na | a_ru_NAshvA' i_hAga'tAH | vasa'vaH pRRithivi_ kShitaH' | a_ShTau di_gvAsa'so_ .agnayaH' | agnishcha jAtavedA᳚shchetye_te | tAmrAshvA᳚-stAmra_rathAH | tAmravarNA᳚ stathA_-.asitAH | daNDahastAH᳚ khAda_gdataH | ito rudrAH᳚ parA_~NgatAH | 59 |
uktagg sthAna-mpramANancha' pura_ ita | bRRiha_spati'shcha savi_tA cha' | vi_shvarU'pai-ri_hAga'tAm | rathe'nodaka_vartma'nA | a_phsuShA' iti_ taddva'yoH | ukto veSho' vAsA_gM_si cha | kAlAvayavAnA-mitaH' pratI_jyA | vAsAtyA' itya_shvinoH | ko-.antarikShe shabdaNka'rotI_ti | vAsiShTha rauhiNo mImAgM'sA-~ncha_kre | tasyai_ShA bhava'ti || vA_shreva' vi_dyuditi' || brahma'Na u_dara'Namasi | brahma'Na udI_raNa'masi |brahma'Na A_stara'Namasi | brahma'Na upa_stara'Namasi || 60 ||
(dRRishya'te_ - cha - me_ne - pa'rA_-~NgatA - shcha_kre ShaT cha')
anuvAkaH 13 [apa'krAmata garbhi_NyaH' ]
a_ShTayo'nI-ma_ShTapu'trAm | a_ShTapa'tnI-mi_mA-mmahI᳚m | a_haM-ve.Nda_ na me' mRRityuH | na chAmRRi'tyura_ghAha'rat | a_ShTayo᳚nya_ShTa pu'tram | a_ShTapa'di_da-ma_ntari'kSham | a_haM-ve.Nda_ na me' mRRityuH | na chAmRRi'tyura_ghAha'rat | a_ShTayo'nI-ma_ShTapu'trAm | a_ShTapa'tnI-ma_mUndiva᳚m || 61 ||
a_haM-ve.Nda_ na me' mRRityuH | na chAmRRi'tyura_ghAha'rat | su_trAmA'Na-mma_hImU_Shu | adi'ti_rdyau-radi'ti-ra_ntari'kSham | adi'ti rmA_tA sa pi_tA sa pu_traH | vishve' de_vA adi'tiH_ pa~ncha_ janAH᳚ | adi'ti-rjA_ta-madi'ti_-rjani'tvam | a_ShTau pu_trAso_ adi'teH | ye jA_tA sta_nvaH' pari' | de_vA.N (2) upa'prai-thsa_ptabhiH' || 62 ||
pa_rA_ mA_rtA_NDamAsya't | sa_ptabhiH' pu_trai-radi'tiH | upa_ prai-tpU_rvyaM'-yu.Nga᳚m | pra_jAyai' mRRi_tyave ta't | pa_rA_ mA_rtA_NDa-mAbha'ra_diti' | tAnanukra'miShyA_maH | mi_trashcha_ varu'Nashcha | dhA_tA chA᳚rya_mA cha' | agMsha'shcha_ bhaga'shcha | indrashcha vivasvAg'shchetye_te | hi_ra_Nya_ga_rbho ha_gM_sasshu'chi_Shat | brahma' jaj~nA_na-ntadi-tpa_damiti' | ga_rbhaH prA'jApa_tyaH | atha_ puru'Sha-ssa_ptapuru'ShaH || 63 ||
(a_mU-ndivagM' - sa_ptabhi' - re_te cha_tvAri' cha)
anuvAkaH 14
yo-.asau' ta_pannu_deti' | sa sarve'ShA-mbhU_tAnA᳚-mprA_NAnA_dAyo_deti' | mA me᳚ pra_jAyA_ mA pa'shU_nAm | mA mama' prA_NAnA_dAyoda'gAH | a_sau yo᳚ .asta_meti' | sa sarve'ShA-mbhU_tAnA᳚-mprA_NAnA_dAyA_stameti' | mA me᳚ pra_jAyA_ mA pa'shU_nAm | mA mama' prA_NAnA_dAyA sta'~NgAH | a_sau ya A_pUrya'ti | sa sarve'ShA-mbhU_tAnA᳚-mprA_Nai rA_pUrya'ti | 64 |
mA me᳚ pra_jAyA_ mA pa'shU_nAm | mA mama' prA_Nai-rA_pUri'ShThAH | a_sau yo'-.apa_kShIya'ti | sa sarve'ShA-mbhU_tAnA᳚-mprA_Nai-rapa'kShIyati | mA me᳚ pra_jAyA_ mA pa'shU_nAm | mA mama' prA_Nai-rapa'kSheShThAH | a_mUni_ nakSha'trANi | sarve'ShA-mbhU_tAnA᳚-mprA_Nairapa' prasarpanti_ chothsa'rpanti cha | mA me᳚ pra_jAyA_ mA pa'shU_nAm | mA mama' prA_Nairapa' prasRRipata_ mothsRRi'pata || 65 ||
i_me mAsA᳚-shchArdhamA_sAshcha' | sarve'ShA-mbhU_tAnA᳚-mprA_Nairapa' prasarpanti_ chothsa'rpanti cha | mA me᳚ pra_jAyA_ mA pa'shU_nAm | mA mama' prA_Nairapa' prasRRipata_ mothsRRi'pata | i_ma RRi_tavaH' | sarve'ShA-mbhU_tAnA᳚-mprA_Nairapa' prasarpanti_ chothsa'rpanti cha | mA me᳚ pra_jAyA_ mA pa'shU_nAm | mA mama' prA_Nairapa' prasRRipata_ mothsRRi'pata | a_yagM saM'va.Nthsa_raH | sarve'ShA-mbhU_tAnA᳚-mprA_Nairapa' prasarpati_ chothsa'rpati cha || 66 ||
mA me᳚ pra_jAyA_ mA pa'shU_nAm | mA mama' prA_Nairapa' prasRRipa_ mothsRRi'pa | i_damahaH' | sarve'ShA-mbhU_tAnA᳚-mprA_Nai-rapa' prasarpati_ chothsa'rpati cha | mA me᳚ pra_jAyA_ mA pa'shU_nAm | mA mama' prA_Nairapa' prasRRipa_ mothsRRi'pa | i_yagM rAtriH' | sarve'ShA-mbhU_tAnA᳚-mprA_Nai-rapa' prasarpati_ chothsa'rpati cha | mA me᳚ pra_jAyA_ mA pa'shU_nAm | mA mama' prA_Nairapa' prasRRipa_ mothsRRi'pa | au-mbhUrbhuva_ssvaH' | etadvo mithuna-mmA no mithu'nagM rI_Dhvam || 67 ||
(prA_NairA_pUrya'ti_-mothsRRi'pata_-chothsa'rpati cha_ - mothsRRi'pa_ dve cha')
anuvAkaH 15
athAdityasyAShTa pu'ruSha_sya | vasUnA mAdityAnAg sthAne svateja'sA bhA_ni | rudrANA-mAdityAnAg sthAne svateja'sA bhA_ni | AdityAnA-mAdityAnAg sthAne svateja'sA bhA_ni | satAgM'satyA_nAm | AdityAnAg sthAne svateja'sA bhA_ni | abhidhUnvatA'-mabhi_ghnatAm | vAtava'tA-mma_rutAm | AdityAnAg sthAne svateja'sA bhA_ni | RRibhUNA-mAdityAnAg sthAne svateja'sA bhA_ni | vishveShA᳚-ndevA_nAm | AdityAnAg sthAne svateja'sA bhA_ni | saMva.Nthsara'sya sa_vituH | Adityasya sthAne svateja'sA bhA_ni | au-mbhUrbhuva_ssvaH' | rashmayo vo mithuna-mmA no mithu'nagM rI_Dhvam || 68 ||
(RRibhUNAmAdityAnAg sthAne svateja'sA bhA_ni ShaTcha')
anuvAkaH 16
Arogasya sthAne svateja'sA bhA_ni | bhrAjasya sthAne svateja'sA bhA_ni | paTarasya sthAne svateja'sA bhA_ni | pata~Ngasya sthAne svateja'sA bhA_ni | svarNarasya sthAne svateja'sA bhA_ni | jyotiShImatasya sthAne svateja'sA bhA_ni | vibhAsasya sthAne svateja'sA bhA_ni | kashyapasya sthAne svateja'sA bhA_ni | au-mbhUrbhuva_ssvaH' | Apo vo mithuna-mmA no mithu'nagM rI_Dhvam || 69 ||
(Arogasya dasha')
anuvAkaH 17
atha vAyo-rekAdasha-puruShasyaikAdasha'-strIka_sya |
prabhrAjamAnAnAgM rudrANAg sthAne svateja'sA bhA_ni |
vyavadAtAnAgM rudrANAg sthAne svateja'sA bhA_ni |
vAsukivaidyutAnAgM rudrANAg sthAne svateja'sA bhA_ni |
rajatAnAgM rudrANAg sthAne svateja'sA bhA_ni |
paruShANAgM rudrANAg sthAne svateja'sA bhA_ni |
shyAmAnAgM rudrANAg sthAne svateja'sA bhA_ni |
kapilAnAgM rudrANAg sthAne svateja'sA bhA_ni |
atilohitAnAgM rudrANAg sthAne svateja'sA bhA_ni |
UrdhvAnAgM rudrANAg sthAne svateja'sA bhA_ni || 70 ||
avapatantAnAgM rudrANAg sthAne svateja'sA bhA_ni |
vaidyutAnAgM rudrANAg sthAne svateja'sA bhA_ni |
prabhrAjamAnInAgM rudrANInAg sthAne svateja'sA bhA_ni |
vyavadAtInAgM rudrANInAg sthAne svateja'sA bhA_ni |
vAsukivaidyutInAgM rudrANInAg sthAne svateja'sA bhA_ni |
rajatAnAgM rudrANInAg sthAne svateja'sA bhA_ni |
paruShANAgM rudrANInAg sthAne svateja'sA bhA_ni |
shyAmAnAgM rudrANInAg sthAne svateja'sA bhA_ni |
kapilAnAgM rudrANInAg sthAne svateja'sA bhA_ni |
atilohitInAgM rudrANInAg sthAne svateja'sA bhA_ni |
UrdhvAnAgM rudrANInAg sthAne svateja'sA bhA_ni |
avapatantInAgM rudrANInAg sthAne svateja'sA bhA_ni |
vaidyutInAgM rudrANInAg sthAne svateja'sA bhA_ni |
au-mbhUrbhuva_ssvaH' |
rUpANi vo mithuna-mmA no mithu'nagM rI_Dhvam || 71 ||
(UrdhvAnAgM rudrANAg sthAne svateja'sA bhA_ - nyatilohitInAgM rudrANInAg sthAne svateja'sA bhA_ni pa~ncha' cha)
anuvAkaH 18
athAgne'raShTa pu'ruSha_sya || agneH pUrva-dishyasya sthAne svateja'sA bhA_ni |
jAtavedasa upadishyasya sthAne svateja'sA bhA_ni |
sahojaso dakShiNa-dishyasya sthAne svateja'sA bhA_ni |
ajirAprabhava upadishyasya sthAne svateja'sA bhA_ni |
vaishvAnarasyAparadishyasya sthAne svateja'sA bhA_ni |
naryApasa upadishyasya sthAne svateja'sA bhA_ni |
pa~NktirAdhasa udagdishyasya sthAne svateja'sA bhA_ni |
visarpiNa upadishyasya sthAne svateja'sA bhA_ni |
au-mbhUrbhuva_ssvaH' |
disho vo mithuna-mmA no mithu'nagM rI_Dhvam || 72 ||
(sva'reka'-~ncha)
anuvAkaH 19
dakShiNapUrva-syAndishi visa'rpI na_rakaH | tasmAnnaH pa'ripA_hi | dakShiNA-parasyA-ndishya visa'rpI na_rakaH | tasmAnnaH pa'ripA_hi | uttara-pUrvasyA-ndishi viShA'dI na_rakaH | tasmAnnaH pa'ripA_hi | uttarA-parasyA-ndishya viShA'dI na_rakaH | tasmAnnaH pa'ripA_hi | A yasminthsapta vAsavA indriyANi shatakrata' vitye_te || 73 ||
(dakShiNapUrvasyA-nnava')
anuvAkaH 20
i_ndra_ gho_ShA vo_ vasu'bhiH pu_rastA_-dupa'dadhatAm |
mano'javaso vaH pi_tRRibhi'-rdakShiNa_ta upa'dadhatAm |
prache'tA vo ru_draiH pa_shchA-dupa'dadhatAm |
vi_shvaka'rmA va Adi_tyai-ru'ttara_ta upa'dadhatAm |
tvaShTA' vo rU_pai-ru_pari'ShTA_-dupa'dadhatAm | s
anjnAnaM-vaH .Npa'shchAdi_ti | A_di_tya-ssarvo_-.agniH pRRi'thi_vyAm | vA_yura_ntari'kShe | sUryo' di_vi | cha_ndramA' di_kShu | nakSha'trANi_ svalo_ke | e_vA hye'va | e_vA hya'gne | e_vA hi vA'yo | e_vA hI᳚ndra | e_vA hi pU'Shann | e_vA hi de'vAH || 74 ||
(di_kShu sa_pta cha')
anuvAkaH 21
Apa'mApAma_pa-ssarvAH᳚ | a_smA-da_smAdi_to-.amutaH' | a_gnirvA_yushcha_ sUrya'shcha | sa_ha sa'~nchaska_rardhi'yA | vA_yvashvA' rashmi_ pata'yaH | marI᳚chyAtmAno_ adru'haH | de_vI rbhu'vana_ sUva'rIH | pu_tra_va_vAya' me suta | mahAnAmnI-rma'hAmA_nAH | ma_ha_so ma'hasa_ssvaH' || 75 ||
de_vIH pa'rjanya_ sUva'rIH | pu_tra_va_vAya' me suta | a_pAshnyu'ShNi-ma_pA rakShaH' | a_pAshnyu'ShNi-ma_pA ragha᳚m | apA᳚ghrA_mapa' chA_varti᳚m | apa' de_vIri_to hi'ta | vajra'-nde_vIrajI'tAgshcha | bhuva'na-ndeva_ sUva'rIH | A_di_tyAnadi'ti-nde_vIm | yoni'nordhva-mu_dISha'ta || 76 ||
bha_dra-NkarNe'bhi-shshRRiNu_yAma' devAH | bha_dra-mpa'shyemA_kShabhi_-ryaja'trAH | sthi_rairaNgai᳚ stuShTu_vAgM sa'sta_nUbhiH' | vyashe'ma de_vahi'taM_-ya.NdAyuH' | sva_sti na_ indro' vRRi_ddhashra'vAH | sva_sti naH' pU_ShA vi_shvave'dAH | sva_sti na_stArkShyo_ ari'ShTanemiH | sva_sti no_ bRRiha_spati'-rdadhAtu | ke_tavo_ aru'NAsashcha | RRi_Sha_yo vAta'rasha_nAH| pra_ti_ShThAgM sha_tadhA' hi | sa_mAhi'tAso sahasra_dhAya'sam || shi_vA na_-shshanta'mA bhavantu | di_vyA Apa_ oSha'dhayaH || su_mRRi_DI_kA sara'svati | mAte_ vyo'ma sa_ndRRishi' || 77 ||
(sva' - ru_dISha'ta_ - vAta'rasha_nA-ShShaTcha')
anuvAkaH 22
yo'-.apA-mpuShpaM_-ve.Nda' | puShpa'vA-npra_jAvA᳚-npashu_mA-nbha'vati | cha_ndramA_ vA a_pA-mpuShpa᳚m | puShpa'vA-npra_jAvA᳚-npashu_mA-nbha'vati | ya e_vaM-ve.Nda' || yo'-.apAmA_yata'naM_-ve.Nda' | A_yata'navA-nbhavati | a_gnirvA a_pAmA_yata'nam | A_yata'navA-nbhavati | yo᳚-.agnerA_yata'naM_-ve.Nda' || 78 ||
A_yata'navA-nbhavati | Apo_ vA a_gnerA_yata'nam | A_yata'navA-nbhavati | ya e_vaM-ve.Nda' | yo'-.apAmA_yata'naM_-ve.Nda' | A_yata'navA-nbhavati | vA_yurvA a_pAmA_yata'nam | A_yata'navA-nbhavati | yo vA_yorA_yata'naM_-ve.Nda' | A_yata'navA-nbhavati || 79 ||
Apo_ vai vA_yorA_yata'nam | A_yata'navA-nbhavati | ya e_vaM-ve.Nda' || yo'-.apAmA_yata'naM_-ve.Nda' | A_yata'navA-nbhavati | a_sau vai tapa'nna_pA-mA_yata'nam | A_yata'navA-nbhavati | yo'-.amuShya_-tapa'ta A_yata'naM_-ve.Nda' | A_yata'navA-nbhavati | Apo_vA a_muShya_-tapa'ta A_yata'nam || 80 ||
A_yata'navA-nbhavati | ya e_vaM-ve.Nda' | yo'-.apAmA_yata'naM_-ve.Nda' | A_yata'navA-nbhavati | cha_ndramA_ vA a_pAmA_yata'nam | A_yata'navA-nbhavati | yashcha_ndrama'sa A_yata'naM_-ve.Nda' | A_yata'navA-nbhavati | Apo_ vai cha_ndrama'sa A_yata'nam | A_yata'navA-nbhavati || 81 ||
ya e_vaM-ve.Nda' || yo'-.apAmA_yata'naM_-ve.Nda' | A_yata'navA-nbhavati | nakSha'trANi_ vA a_pAmA_yata'nam | A_yata'navA-nbhavati | yo nakSha'trANA-mA_yata'naM_-ve.Nda' | A_yata'navA-nbhavati | Apo_ vai nakSha'trANA-mA_yata'nam | A_yata'navA-nbhavati | ya e_vaM-ve.Nda' || 82 ||
yo'-.apAmA_yata'naM_-ve.Nda' | A_yata'navA-nbhavati | pa_rjanyo_ vA a_pAmA_yata'nam | A_yata'navA-nbhavati | yaH pa_rjanya'-syA_yata'naM_-ve.Nda' | A_yata'navA-nbhavati | Apo_ vai pa_rjanya'-syA_yata'nam | A_yata'navA-nbhavati | ya e_vaM-ve.Nda' | yo'-.apAmA_yata'naM_-ve.Nda' || 83 ||
A_yata'navA-nbhavati | saM_va.N_thsa_ro vA a_pAmA_yata'nam | A_yata'navA-nbhavati | ya-ssaM'va.Nthsa_ra-syA_yata'naM_-ve.Nda' | A_yata'navA-nbhavati | Apo_ vai saM'va.Nthsa_ra-syA_yata'nam | A_yata'navA-nbhavati | ya e_vaM-ve.Nda' | yo᳚-.aphsu nAva_-mprati'ShThitAM_-ve.Nda' | pratye_va ti'ShThati | 84 |
i_me vai lo_kA a_phsu prati'ShThitAH | tade_ShA-.abhyanU᳚ktA |
a_pAgM rasa_muda'yagMsann | sUrye' shu_kragM sa_mAbhRRi'tam | a_pAgM rasa'sya_ yo rasaH' | taM-vo.N' gRRihNA-myutta_mamiti' | i_me vai lo_kA a_pAgM rasaH' | te'-.amuShmi'-nnAdi_tye sa_mAbha'tAH | jA_nu_da_ghnI-mu'ttara-ve_dI~NkhA_tvA | a_pA-mpU'rayi_tvA gu'lphada_ghnam || 85 |
puShkaraparNaiH puShkaradaNDaiH puShkaraishcha' saggstI_rya | tasmi'n. vihA_yase | a_gni-mpra_NIyo'pa-samA_dhAya' | bra_hma_vA_dino' vadanti | kasmA᳚-tpraNI_te-.aya-ma_gnishchI_yate᳚ | sAppra'NI_te-.ayama_phsu hyaya'~nchI_yate᳚ | a_sau bhuva'ne_-.apya-nA'hitAgni-re_tAH | tama_bhita' e_tA a_bhIShTa'kA_ upa'dadhAti | a_gni_ho_tre da'rshapUrNa-mA_sayoH᳚ | pa_shu_ba_ndhe chA'turmA_syeShu' || 86 ||
atho' AhuH | sarve'Shu yajnakra_tuShviti' | e_taddha' sma_ vA A'hu-shshaNDi_lAH | kama_gninchi'nute | sa_tri_ya-ma_gninchi'nvA_naH | saM_va.N_thsa_ra-mpra_tyakShe'Na | kama_gninchi'nute | sA_vi_tra-ma_gninchi'nvA_naH | a_mumA'di_tya-mpra_tyakShe'Na || kama_gninchi'nute || 87 |
nA_chi_ke_ta-ma_gninchi'nvA_naH | prA_NA-npra_tyakShe'Na | kama_gninchi'nute | chA_tu_r_ho_tri_ya-ma_gninchi'nvA_naH | brahma' pra_tyakShe'Na || kama_gninchi'nute | vai_shva_sRRi_ja-ma_gninchi'nvA_naH | sharI'ra-mpra_tyakShe'Na | kama_gninchi'nute | u_pA_nu_vA_kya'mA_shu-ma_gni~nchi'nvA_naH || 88 ||
i_mAn .Nlo_kA-npra_tyakShe'Na || kama_gninchi'nute | i_mamA'ruNa-ketuka-ma_gninchi'nvA_na iti' | ya e_vAsau | i_tashchA_-muta'shchA-vyatIpA_tI | tamiti' || yo᳚-.agnermi'thU_yA veda' | mi_thu_na_vA-nbha'vati | Apo_ vA a_gnermi'thU_yAH | mi_thu_na_vA-nbha'vati | ya e_vaM-ve.Nda' || 89 ||
(veda' - bhava - tyA_yata'naM - bhavati_ - veda_ - veda' - tiShThati - gulphada_ghnaM - chA'turmA_sye - Shva_mumA'di_tya-mpra_tyakShe'Na_ kama_gni-nchi'nuta - upAnuvA_kya'mA_shuma_gni-nchi'nvA_no - mi'thU_yA mi'thuna_vA-nbha'va_tyeka'-~ncha)
anuvAkaH 23
Apo_ vA i_damA'san-thsali_lame_va | sa pra_jApa'ti_rekaH' puShkarapa_rNe sama'bhavat | tasyAnta_-rmana'si kAma_-ssama'vartata | i_dagM sRRi'jeya_miti' | tasmA_dya-tpuru'Sho_ mana'sA-.abhi_gachCha'ti | tadvA_chA va'dati | tatkarma'NA karoti | tade_ShA .abhyanU᳚ktA | kAma_stadagre_ sama'varta_tAdhi' | mana'so_ retaH' pratha_maM-ya.NdAsI᳚t || 90 ||
sa_to bandhu_masa'ti_ nira'vindann | hRRi_di pra_tIShyA' ka_vayo' manI_Sheti' | upai'na_ntadupa'namati | ya-tkA'mo_ bhava'ti | ya e_vaM-ve.Nda' | sa tapo'-.atapyata | sa tapa'sta_ptvA | sharI'ramadhUnuta | tasya_ ya-nmA_gM_samAsI᳚t | tato'-.aru_NAH ke_tavo_ vAta'rasha_nA RRiSha'ya_ uda'tiShThann || 91 ||
ye nakhAH᳚ | te vai'khAna_sAH | ye vAlAH᳚ | te vA'lakhi_lyAH | yo rasaH' | so'-.apAm | a_nta_ra_taH kU_rma-mbhU_tagM sarpa'ntam | tama'bravIt | mama_ vai tvaM-mA_gM_sA | sama'bhUt || 92 ||
netya'bravIt | pUrva'me_vAha-mi_hAsa_miti' | tatpuru'Shasya puruSha_tvam | sa sa_hasra'shIrShA_ puru'ShaH | sa_ha_srA_kSha-ssa_hasra'pAt | bhU_tvoda'tiShThat | tama'bravIt | tvaM-vai.N pUrvagM' sama'bhUH | tvami_da-mpUrvaH' kuru_Shveti' | sa i_ta A_dAyApaH' || 93 ||
a_~nja_linA' pu_rastA'-du_pAda'dhAt | e_vA hye_veti' | tata' Adi_tya uda'tiShThat | sA prAchI_ dik | athA'ru_NaH ke_tu-rda'kShiNa_ta u_pAda'dhAt | e_vA hyagna_ iti' | tato_ vA a_gniruda'tiShThat | sA da'kShi_NA dik | athA'ru_NaH ke_tuH pa_shchAdu_pAda'dhAt | e_vA hi vAyo_ iti' || 94 ||
tato' vA_yuruda'tiShThat | sA pra_tIchI_ dik | athA'ru_NaH ke_tu-ru'ttara_ta u_pAda'dhAt | e_vA hIndreti' | tato_ vA indra_ uda'tiShThat | sodI'chI_ dik | athA'ru_NaH ke_tu-rmaddhya' u_pAda'dhAt | e_vA hi pUSha_nniti' | tato_ vai pU_Shoda'tiShThat | seyandik | 95 |
athA'ru_NaH ke_turu_pari'ShTA-du_pAda'dhAt | e_vA hi devA_ iti' | tato' deva manu_ShyAH pi_taraH' | ga_ndha_rvA_-phsa_rasa_ shchoda'-tiShThann | sordhvA dik | yA vi_pruSho' vi_parA'patann | tAbhyo-.asu'rA_ rakShAgM'si pishA_chAshcho-da'tiShThann | tasmA_tte parA'bhavann | vi_pruDbhyo_ hi te sama'bhavann | tade_ShA-.abhyanU᳚ktA || 96 ||
Apo' ha_ ya-dbRRi'ha_tI-rgarbha_mAyann' | dakSha_-ndadhA'nA ja_naya'ntI-ssvaya_mbhum | tata' i_me-.addhya-sRRi'jyanta_ sargAH᳚ | adbhyo_ vA i_dagM sama'bhUt | tasmA'di_dagM sarva_-mbrahma' svaya_bhvinti' | tasmA'di_dagM sarva_gM_ shithi'la-mi_vA dhruva'-mivAbhavat | pra_jApa'ti_-rvAva tat | A_tmanA_-.a.atmAnaM'-vi.N_dhAya' | tade_vAnu_ prAvi'shat || tade_ShA-.abhyanU᳚ktA || 97 ||
vi_dhAya' lo_kAn. vi_dhAya' bhU_tAni' | vi_dhAya_ sarvAH᳚ pra_disho_ disha'shcha | pra_jApa'tiH prathama_jA RRi_tasya' | A_tmanA_-.a.atmA-na'ma_bhi-saMvi.N've_sheti' | sarva'me_vedamA_ptvA | sarva'-mava_ruddhya' | tade_vAnu_ pravi'shati | ya e_vaM-ve.Nda' || 98 ||
(AsI' - datiShThan - nabhU_ - dapo_ - vAyo_ iti - seya-ndiga_ - bhyanU᳚ktA_ - .abhyanU᳚ktA_ -+-.aShTau cha')
anuvAkaH 24
chatu'ShTayya_ Apo' gRRihNAti | cha_tvAri_ vA a_pAgM rU_pANi' | megho' vi_dyut | sta_na_yi_tnu-rvRRi_ShTiH | tAnye_vA va'rundhe | A_tapa'ti_ varShyA' gRRihNAti | tAH pu_rastA_-dupa'dadhAti | e_tA vai bra'hmavarcha_syA ApaH' | mu_kha_ta e_va bra'hmavarcha_sa-mava'rundhe | tasmA᳚-nmukha_to bra'hmavarcha_sita'raH || 99 ||
kUpyA' gRRihNAti | tA da'kShiNa_ta upa'dadhAti | e_tA vai te'ja_svinI_rApaH' | teja' e_vAsya' dakShiNa_to da'dhAti | tasmA_-ddakShi_Nordha' .asteja_svita'raH | sthA_va_rA gRRi'hNAti | tAH pa_shchAdupa'dadhAti | prati'ShThitA_ vai sthA'va_rAH | pa_shchAde_va prati'tiShThati | vaha'ntI-rgRRihNAti || 100 ||
tA u'ttara_ta upa'dadhAti | oja'sA_ vA e_tA vaha'ntIri_vo-dga'tIri_va AkUja'tIri_va dhAva'ntIH | oja' e_vAsyo᳚ttara_to da'dhAti | tasmA_dutta_ro-.addha' oja_svita'raH || sa_bhAM_ryA gRRi'hNAti | tA maddhya_ upa'dadhAti | i_yaM-vai.N sa'bhAM_ryAH | a_syAme_va prati'tiShThati | pa_lva_lyA gRRi'hNAti | tA u_pari'ShTA-du_pAda'dhAti || 101 |
a_sau vai pa'lva_lyAH | a_muShyA'me_va prati'tiShThati | di_kShUpa'dadhAti | di_kShu vA ApaH' | annaM_-vA.N ApaH' | a_dbhyo vA anna'njAyate | yade_vAdbhyo-.anna_-njAya'te | tadava'rundhe | taM-vA.N e_tama'ru_NAH ke_tavo_ vAta'rasha_nA RRiSha'yo-.achinvann | tasmA'-dAruNa ke_tukaH' ||tade_ShA-.abhyanU᳚ktA || ke_tavo_ aru'NAsashcha | RRi_Sha_yo vAta'rasha_nAH | pra_ti_ShThAgM sha_tadhA' hi | sa_mAhi'tAso sahasra_dhAya'sa_miti' | sha_tasha'shchai_va .asa_hasra'shashcha_ prati'tiShThati | ya e_tama_gni~nchi'nu_te | ya u'chainame_vaM-ve.Nda' || 102 ||
(bra_hma_va_rcha_sita'ro_ - vaha'ntI-rgRRihNAti_ - tA u_pari'ShTAdu_pAda'dhA - tyAruNake_tuko_-.aShTau cha')
anuvAkaH 25
jA_nu_da_ghnI-mu'ttarave_dI~NkhA_tvA | a_pA-mpU'rayati | a_pAgM sa'rva_tvAya' | pu_Shka_ra_pa_rNagM ru_kma-mpuru'Sha_-mityupa'dadhAti | tapo_ vai pu'Shkarapa_rNam | sa_tyagM ru_kmaH | a_mRRita_-mpuru'ShaH | e_tAva_dvA vA᳚sti | yAva'de_tat | yAva'de_vAsti' || 103 ||
tadava'rundhe | kU_rmamupa'dadhAti | a_pAme_va medha_mava'rundhe | atho᳚ sva_rgasya' lo_kasya_ sama'ShTyai | Apa'mApAma_pa-ssarvAH᳚ | a_smAda_smA di_to-.amutaH' | a_gnirvA_yushcha_ sUrya'shcha | sa_ha sa'~nchaska_rardhi'yA_ iti' | vA_yvashva' rashmi_pata'yaH | lo_ka-mpRRi'NachChi_dra-mpRRi'Na || 104 ||
yAsti_sraH pa'rama_jAH | i_ndra_gho_ShA vo_ vasu'bhire_vA hye_veti' | pancha_ chita'ya_ upa'dadhAti | pANkta_-.agniH | yAvA'ne_vAgniH | tanchi'nute | lo_ka-mpRRi'NayA dvi_tIyA_-mupa'dadhAti | pancha'padA_ vai vi_rAT | tasyA_ vA i_ya-mpAdaH' | a_ntari'kSha_-mpAdaH' | dyauH pAdaH' | dishaH_ pAdaH' | pa_rora'jAH_ pAdaH' | vi_rAjye_va prati'tiShThati | ya e_tama_gni~nchi'nu_te | ya u'chainame_vaM-ve.Nda' || 105 ||
(asti' - pRRiNA_ - ntari'kSha_-mpAda_-ShShaTcha')
anuvAkaH 26
a_gni-mpra_NIyo'pa-samA_dhAya' | tama_bhita' e_tA a_bhIShTa'kA_ upa'dadhAti | a_gni_ho_tre da'rshapUrNa-mA_sayoH᳚ | pa_shu_ba_ndhe chA'turmA_syeShu' | atho' AhuH | sarve'Shu yajnakra_tuShviti' | atha' hasmA hAru_Na-ssvA'ya_mbhuvaH' | sA_vi_tra-ssarvo_-.agni-rityana'nuShaNga-mmanyAmahe | nAnA_ vA e_teShAM᳚-vI.N_ryA'Ni || kama_gni~nchi'nute || 106 ||
sa_tri_ya ma_gninchi'nvA_naH | kama_gninchi'nute | sA_vi_tra ma_gninchi'nvA_naH | kama_gninchi'nute | nA_chi_ke_ta ma_gninchi'nvA_naH | kama_gninchi'nute | chA_tu_r_ ho_tri_ya-ma_gninchi'nvA_naH | kama_gninchi'nute | vai_shva_sRRi_ja ma_gninchi'nvA_naH | kama_gninchi'nute || 107 ||
u_pA_nu_vA_kya'-mA_shu ma_gninchi'nvA_naH | kama_gninchi'nute | i_mamA'ruNa-ketuka ma_gninchi'nvA_na iti' || vRRiShA_ vA a_gniH | vRRiShA'Nau_ saggsphA'layet | ha_nyetA᳚sya ya_jnaH | tasmA_nnAnu_ShajyaH' || sotta'rave_diShu' kra_tuShu' chinvIta | u_tta_ra_ve_dyAg hya'gnishchI_yate᳚ || pra_jAkA'mashchinvIta | 108 |
prA_jA_pa_tyo vA e_Sho᳚-.agniH | prA_jA_pa_tyAH pra_jAH | pra_jAvA᳚-nbhavati | ya e_vaM-ve.Nda' | pa_shukA'mashchinvIta | sa_njnAnaM_-vA.N e_ta-tpa'shU_nAm | yadApaH' | pa_shU_nAme_va sa_jnAnne_ .agninchi'nute | pa_shu_mA-nbha'vati | ya e_vaM-ve.Nda' || 109 ||
vRRiShTi'kAmashchinvIta | Apo_ vai vRRiShTiH' | pa_rjanyo_ varShu'ko bhavati | ya e_vaM-ve.Nda' | A_ma_yA_vI chi'nvIta | Apo_ vai bhe'Sha_jam | bhe_Sha_ja-me_vAsmai' karoti | sarva_mAyu'reti | a_bhi_charagg' shchinvIta | vajro_ vA ApaH' || 110 ||
vajra'me_va bhrAtRRi'vyebhyaH_ praha'rati | stRRi_Nu_ta e'nam | teja'skAmo_ yasha'skAmaH | bra_hma_va_rcha_sakA'ma-ssva_rgakA'mashchinvIta | e_tA va_dvA vA᳚sti | yAva'de_tat | yAva'de_vAsti' | tadava'rundhe | tasyai_ tadvra_tam | varSha'ti_ na dhA'vet || 111 ||
a_mRRitaM_-vA.N ApaH' | a_mRRita_syA-na'ntarityai || nAphsu-mUtra'purI_ShaNku'ryAt | na niShThI'vet | na vi_vasa'na-ssnAyAt | guhyo_ vA e_Sho᳚-.agniH | e_tasyA_gne rana'ti dAhAya || na pu'Shkarapa_rNAni_ hira'NyaM_-vA.N-.adhi_tiShThe᳚t | e_tasyA_gne-rana'bhyArohAya || na kUrma_syAshnI'yAt | noda_kasyA_-ghAtu'kA_nyena'-moda_kAni' bhavanti | a_ghAtu'kA_ ApaH' | ya e_tama_gni~nchi'nu_te | ya u'chainame_vaM-ve.Nda' || 112 ||
(chi_nu_te_ - chi_nu_te_ - pra_jAkA'mashchinvIta_-ya e_vaM-ve.NdA-po'-dhAve_-dash~nI'yAchcha_tvAri' cha)
anuvAkaH 27
i_mA nu'ka_-mbhuva'nA sIShadhema | indra'shcha_ vishve'cha de_vAH | ya_jnancha' nasta_nvancha' pra_jAncha' | A_di_tyairindaH' sa_ha sI'ShadhAtu | A_di_tyairindra_-ssaga'No-ma_rudbhiH' | a_smAka'-mbhUtvavi_tA ta_nUnA᳚m || Apla'vasva_ prapla'vasva | A_NDI bha'va ja_ mA mu_huH | sukhAdInduH' khani_dhanAm | prati'mu~nchasva_ svA-mpu_ram || 113 ||
marI'chaya-ssvAyambhu_vAH | ye sha'rI_rANya' kalpayann | te te' de_haNka'lpayantu | mA cha' te_ khyA sma' tIriShat | utti'ShThata_ mA sva'pta | a_gni-mi'chChaddhva_-mbhAra'tAH | rAjna_-ssoma'sya tRRi_ptAsaH' | sUrye'Na sa_yujo'ShasaH || yuvA' su_vAsAH᳚ | a_ShTAcha'krA_ nava'dvArA || 114 ||
de_vAnA_-mpUra'yo_ddhyA | tasyAgM' hiraNma'yaH ko_shaH | sva_rgo lo_ko jyoti_ShA .a.avRRi'taH | yo vai tA᳚-mbrahma'No ve_da | a_mRRite'nAvRRi_tA-mpu'rIm | tasmai᳚ brahma cha' brahmA_ cha | A_yuH kIrti'-mpra_jAnda'duH || vi_bhrAja'mAnA_gM_ hari'NIm | ya_shasA' sampa_rIvRRi'tAm | puragM' hiraNma'yI-mbra_hmA || 115 ||
vi_veshA'pa_rAji'tA || parANgetya' (parAMatya') jyAma_yI | parANgetya' (parAMatya') nAsha_kI | i_ha chA'mutra' chAnve_ti | vi_dvA-nde'vAsu_rAnu'bha_yAn | yatku'mA_rI ma_ndraya'te | ya_dyo_Shidya-tpa'ti_vratA᳚ | ari'ShTaM_-ya.Ntki~ncha' kri_yate᳚ | a_gni-stadanu' vedhati | a_shRRitA'sa-shshRRi'tAsa_shcha || 116 ||
ya_jvAno_ ye-.apya'ya_jvanaH' | sva'ryanto_ nApe᳚kShante | indra'-ma_gni~ncha' ye vi_duH | sika'tA iva saM_ya.Nnti' | ra_shmibhiH'-samu_dIri'tAH | a_smA-llo_kAda'-muShmA_chcha | RRi_Shibhi'-radAt-pRRi_shnibhiH' | ape'ta_ vIta_ vi cha' sarpa_tAtaH' | ye-.atra_ stha pu'rA_NA ye cha_ nUta'nAH | aho'bhi-ra_dbhi-ra_ktubhi_-rvya'ktam || 117 ||
ya_mo da'dAtva-va_sAna'masmai | nRRi mu'Nantu nRRi pA_tvaryaH' | a_kRRi_ShTA ye cha_ kRRiShTa'jAH | ku_mArI'Shu ka_nInI'Shu | jA_riNI'Shu cha_ ye hi_tAH | retaH' pItA_ ANDa'pItAH | aNgA'reShu cha_ ye hu_tAH | u_bhayA᳚-nputra' pautra_kAn | yu_ve_-.ahaM-ya.N_marAja'gAn | sha_taminnu sha_radaH' | ado_ yadbrahma' vila_bam | pi_tRRi_NAncha' ya_masya' cha | varu'Na_-syAshvi'no-ra_gneH | ma_rutA᳚~ncha vi_hAya'sAm | kA_ma_pra_yava'Na-mme astu | sa hye'vAsmi' sa_nAta'naH | iti nAko brahmishravo' rAyo_ dhanam | pu_trAnApo' de_vIri_hAhi'tA || 118 ||
(pu_raM - nava'dvArA - bra_hmA - cha - vya'ktagM - sha_rado_-.aShTau cha')
anuvAkaH 28
vishI᳚rShNI_-NgRRiddhra'-shIrShNIncha | apeto' nir-RRi_tigM ha'thaH | paribAdhagg shve'taku_kSham | ni_jaNghagM' shaba_loda'ram | sa_ tAn. vA_chyAya'yA sa_ha | agne_ nAsha'ya sa_ndRRishaH' | I_rShyA_sU_ye bu'bhu_kShAm | ma_nyu-NkRRi_tyA-~ncha' dIdhire | rathe'na kigMshu_kAva'tA | agne_ nAsha'ya sa_ndRRishaH' || 119 ||
(vishI᳚rShNI_-ndasha')
anuvAkaH 29
pa_rjanyA'ya_ pragA'yata | di_vaspu_trAya' mI_DhuShe᳚ | sa no' ya_vasa'michChatu | i_daM-va.NchaH' pa_rjanyA'ya sva_rAje᳚ | hRRi_do a_stvanta'ra_nta-dyu'yota | ma_yo_bhUrvAto' vi_shvakRRi'ShTaya-ssantva_sme | su_pi_ppa_lA oSha'dhI-rde_vago'pAH | yo garbha_-moSha'dhInAm | gavA᳚~NkRRi_Notyarva'tAm | pa_rjanyaH' puru_ShINA᳚m || 120 ||
(pa_rjanyA'ya_ dasha')
anuvAkaH 30
puna'rmAmaitvindri_yam | puna_rAyuH_ puna_rbhagaH' | puna_-rbrAhma'Na-maitu mA | puna_-rdravi'Na maitu mA | yanme_-.adya retaH' pRRithi_vImaskAn' | yadoSha'dhIra_pyasa'ra_-dyadApaH' | i_danta-tpuna_rAda'de | dI_rghA_yu_tvAya_ varcha'se | yanme_ retaH_ prasi'chyate | yanma_ AjA'yate_ punaH' | tena' mAma_mRRita'-Nkuru | tena' supra_jasa'Nkuru || 121 ||
(puna_rdve cha')
anuvAkaH 31
a_dbhaya-stiro_dhA jA'yata | tava' vaishrava_Na-ssa'dA | tiro' dhehi sapa_tnAnnaH' | ye apo_-.ashnanti' kecha_na | tvA_ShTrI-mmA_yAM-va.N᳚shrava_NaH | rathagM' sahasra_ vandhu'ram | pu_ru_shcha_kragM saha'srAshvam | AsthA_ yAyA'hi no ba_lim | yasmai' bhU_tAni' ba_limAva'hanti | dhana_~NgAvo_ hasti_ hira'Nya_mashvAn' || 122 ||
asA'ma suma_tau ya_jniya'sya | shriya_-mbibhra_to .anna'mukhIM-vi.N_rAja᳚m | su_da_r_sha_ne cha' krau_nche cha' | mai_nA_ge cha' ma_hAgi'rau | sha_tadvA_TTara'gama_ntA (sa_tadvA_TTara'gama_ntA) | sa_gM_hArya_-nnaga'ra_-ntava' | iti mantrAH᳚ | kalpo'-.ata U_rdhvam || yadi_ bali_gM_ hare᳚t | hi_ra_Nya_nA_bhaye' vitu_daye' kaube_rAyA_ya-mba'liH || 123 ||
sarvabhUtAdhipataye na'ma i_ti | atha baligM hRRitvopa'tiShThe_ta | kSha_tra-NkSha_traM-vai.N᳚shrava_NaH | brAhmaNA' vaya_gg_ smaH | nama'ste astu_ mA mA' higMsIH | asmA-tpravishyAnna'maddhI_ti | atha tamagni-mA'dadhI_ta | yasminne tatkarma pra'yunjI_ta | ti_rodhA_ bhUH | ti_rodhA_ bhuvaH' || 124 ||
ti_rodhA_-ssvaH' | ti_rodhA_ bhUrbhuva_ssvaH' | sarveShAM-lo.NkAnA-mAdhipatye' sIde_ti | atha tamagni'-mindhI_ta | yasminne tatkarma pra'yu~njI_ta | ti_rodhA_ bhU-ssvAhA᳚ | ti_rodhA_ bhuva_-ssvAhA᳚ | ti_rodhA_-ssvaH' svAhA᳚ | ti_rodhA_ bhUrbhuva_ssva'ssvAhA᳚ | yasminnasya kAle sarvA AhutIr-hutA' bhave_yuH || 125 ||
api brAhmaNa'mukhI_nAH | tasminnahnaH kAle pra'yu~njI_ta | paraH' su_ptaja'nAdve_pi | mA sma pramAdyanta' mAddhyA_payet | sarvArthA᳚-ssiddhya_nte | ya e'vaM-ve.N_da | kShuddhya-nnida'majA_natAm | sarvArthA na' siddhya_nte | yaste' vi_ghAtu'ko bhrA_tA | mamAntar-hRRi'daye_ shritaH || 126 ||
tasmA' i_mamagra_ piNDa'~njuhomi | sa me᳚-.arthA_-nmA viva'dhIt | mayi_ svAhA᳚ || rA_jA_dhi_rA_jAya' prasahya sA_hine᳚ | namo' va_yaM-vai.N᳚shrava_NAya' kurmahe | sa me_ kAmA_n kAma_ kAmA'ya_ mahya᳚m | kA_me_shva_ro vai᳚shrava_No da'dAtu | ku_be_rAya' vaishrava_NAya' | ma_hA_rA_jAya_ namaH' | ke_tavo_ aru'NAsashcha | RRi_Sha_yo vAta'rasha_nAH | pra_ti_ShThAgM sha_tadhA' hi | sa_mAhi'tAso sahasra_dhAya'sam | shi_vA na_-shshanta'mA bhavantu | di_vyA Apa_ oSha'dhayaH | su_mRRi_DI_kA sara'svati | mA te_ vyo'ma sa_ndRRishi' || 127 ||
(ashvA᳚n-bali_-rbhuvo' - bhave_yuH - shrita - shcha' sa_pta cha')
anuvAkaH 32
saMva.Nthsarameta'-dvrata_ncharet | dvau' vA mA_sau | niyama-ssa'mAse_na | tasmi-nniyama' vishe_ShAH | triShavaNa-mudako'paspa_r_shI | chaturtha kAlapAna'bhakta_-ssyAt | aharaharvA bhaikSha'mashna_yAt | audumbarIbhi-ssamidbhi-ragni'-mpari_charet | punarmA maitvindriya-mityetenA-.anu'vAke_na | uddhRRita paripUtAbhiradbhiH kArya'-NkurvI_ta || 128 ||
a'sancha_yavAn | agnaye vAyave' sUryA_ya | brahmaNe pra'jApa_taye | chandramase na'kShatre_bhyaH | RRitubhya-ssaMva.N'thsarA_ya | varuNA-yAruNAyeti vra'taho_mAH | pra_va_rgyava'dAde_shaH | aruNAH kA᳚NDa RRi_ShayaH || araNye'-.adhIyI_rann | bhadraNkarNebhiriti dve' japi_tvA || 129 ||
mahAnAmnIbhi-rudakagM sagg'spa_rshya | tamAchA᳚ryo da_dyAt | shivAna-shshantame-tyoShadhI'rAla_bhate | sumRRiDIke'ti bhU_mim | evama'pava_rge | dhe'nu-rda_kShiNA | kagM saMvA.Nsa'shcha kShau_mam | anya'dvA shu_klam | ya'thA sha_kti vA | evagg svAddhyAya' dharme_Na | araNye'-.adhIyI_ta | tapasvI puNyo bhavati tapasvI pu'Nyo bha_vati || 130 ||
(ku_rvI_ta - ja'pi_tvA - svAddhyAya'dharme_Na dve cha')
anuvAkAni
(bha_dragg - smRRitiH' - sAka_jAnnA_ - makShya- ti'tA_mrA - Nya'tyurdhvA_kSha - ArogaH - kveda - magnishcha - sa'hasra_vRRit - pa_vitra'vanta_ -Ata'nuShvA_ -ShTayo'nIM_ - .Nyo-.asA_ - vathAditya - syAroga-syAtha vAyo- rathAgne_--r dakShiNapUrvasyA - mi'ndragho_ShA va_-Apa'mApAM_yo.N'-.apA - mApo_ vai - chatu'ShTayyo - jAnuda_ghnI - ma_gni-mpra_NIye_ - mA nu' kaM_ - .NvishI᳚rShNIM - pa_rjanyA'ya_ - puna' - ra_dbhyaH -saMva.Nthsara-ndvAtrigM'shat)
(bhadraM - tapasvI puNyo bhavati tapasvI pu'Nyo bha_vati)
|| hariH' om ||
|| kRRiShNa yajurvedIya taittirIya AraNyake prathamaH prapAThakaH (aruNaprashnaH) samAptaH ||
