Srimad Bhagawad Gita Chapter 6
Srimad Bhagawad Gita Chapter 6
Srimad Bhagawad Gita Chapter 6
shrImadbhagavadgItA mUlam - ShaShTho.adhyAyaH
shloka 1
OM shrI paramAtmane namaH
atha ShaShTho.adhyAyaH |
AtmasaMyamayogaH
shrIbhagavAnuvAcha
anAshritaH karmaphalaM kAryaM karma karoti yaH |
sa sannyAsI cha yogI cha na niragnirna chAkriyaH || 1 ||
yaM sannyAsamiti prAhuryogaM taM viddhi pANDava |
na hyasannyastasa~Nkalpo yogI bhavati kashchana || 2 ||
ArurukShormuneryogaM karma kAraNamuchyate |
yogArUDhasya tasyaiva shamaH kAraNamuchyate || 3 ||
yadA hi nendriyArtheShu na karmasvanuShajjate |
sarvasa~NkalpasannyAsI yogArUDhastadochyate || 4 ||
uddharedAtmanAtmAnaM nAtmAnamavasAdayet |
Atmaiva hyAtmano bandhurAtmaiva ripurAtmanaH || 5 ||
bandhurAtmAtmanastasya yenAtmaivAtmanA jitaH |
anAtmanastu shatrutve vartetAtmaiva shatruvat || 6 ||
jitAtmanaH prashAntasya paramAtmA samAhitaH |
shItoShNasukhaduHkheShu tathA mAnApamAnayoH || 7 ||
jnAnavijnAnatRRiptAtmA kUTastho vijitendriyaH |
yukta ityuchyate yogI samaloShTAshmakA~nchanaH || 8 ||
suhRRinmitrAryudAsInamadhyasthadveShyabandhuShu |
sAdhuShvapi cha pApeShu samabuddhirvishiShyate || 9 ||
yogI yu~njIta satatamAtmAnaM rahasi sthitaH |
ekAkI yatachittAtmA nirAshIraparigrahaH || 10 ||
shuchau deshe pratiShThApya sthiramAsanamAtmanaH |
nAtyuchChritaM nAtinIchaM chailAjinakushottaram || 11 ||
tatraikAgraM manaH kRRitvA yatachittendriyakriyAH |
upavishyAsane yu~njyAdyogamAtmavishuddhaye || 12 ||
samaM kAyashirogrIvaM dhArayannachalaM sthiraH |
samprekShya nAsikAgraM svaM dishashchAnavalokayan || 13 ||
prashAntAtmA vigatabhIrbrahmachArivrate sthitaH |
manaH saMyamya machchitto yukta AsIta matparaH || 14 ||
yu~njannevaM sadAtmAnaM yogI niyatamAnasaH |
shAntiM nirvANaparamAM matsaMsthAmadhigachChati || 15 ||
nAtyashnatastu yogo.asti na chaikAntamanashnataH |
na chAtisvapnashIlasya jAgrato naiva chArjuna || 16 ||
yuktAhAravihArasya yuktacheShTasya karmasu |
yuktasvapnAvabodhasya yogo bhavati duHkhahA || 17 ||
yadA viniyataM chittamAtmanyevAvatiShThate |
niHspRRihaH sarvakAmebhyo yukta ityuchyate tadA || 18 ||
yathA dIpo nivAtastho ne~Ngate sopamA smRRitA |
yogino yatachittasya yu~njato yogamAtmanaH || 19 ||
yatroparamate chittaM niruddhaM yogasevayA |
yatra chaivAtmanAtmAnaM pashyannAtmani tuShyati || 20 ||
sukhamAtyantikaM yattadbuddhigrAhyamatIndriyam |
vetti yatra na chaivAyaM sthitashchalati tattvataH || 21 ||
yaM labdhvA chAparaM lAbhaM manyate nAdhikaM tataH |
yasminsthito na duHkhena guruNApi vichAlyate || 22 ||
taM vidyAdduHkhasaMyogaviyogaM yogasanjnitam |
sa nishchayena yoktavyo yogo.anirviNNachetasA || 23 ||
sa~NkalpaprabhavAnkAmAMstyaktvA sarvAnasheShataH |
manasaivendriyagrAmaM viniyamya samantataH || 24 ||
shanaiH shanairuparamedbuddhyA dhRRitigRRihItayA |
AtmasaMsthaM manaH kRRitvA na ki~nchidapi chintayet || 25 ||
yato yato nishcharati manashcha~nchalamasthiram |
tatastato niyamyaitadAtmanyeva vashaM nayet || 26 ||
prashAntamanasaM hyenaM yoginaM sukhamuttamam |
upaiti shAntarajasaM brahmabhUtamakalmaSham || 27 ||
yu~njannevaM sadAtmAnaM yogI vigatakalmaShaH |
sukhena brahmasaMsparshamatyantaM sukhamashnute || 28 ||
sarvabhUtasthamAtmAnaM sarvabhUtAni chAtmani |
IkShate yogayuktAtmA sarvatra samadarshanaH || 29 ||
yo mAM pashyati sarvatra sarvaM cha mayi pashyati |
tasyAhaM na praNashyAmi sa cha me na praNashyati || 30 ||
sarvabhUtasthitaM yo mAM bhajatyekatvamAsthitaH |
sarvathA vartamAno.api sa yogI mayi vartate || 31 ||
Atmaupamyena sarvatra samaM pashyati yo.arjuna |
sukhaM vA yadi vA duHkhaM sa yogI paramo mataH || 32 ||
arjuna uvAcha
yo.ayaM yogastvayA proktaH sAmyena madhusUdana |
etasyAhaM na pashyAmi cha~nchalatvAtsthitiM sthirAm || 33 ||
cha~nchalaM hi manaH kRRiShNa pramAthi balavaddRRiDham |
tasyAhaM nigrahaM manye vAyoriva suduShkaram || 34 ||
shrIbhagavAnuvAcha
asaMshayaM mahAbAho mano durnigrahaM chalam |
abhyAsena tu kaunteya vairAgyeNa cha gRRihyate || 35 ||
asaMyatAtmanA yogo duShprApa iti me matiH |
vashyAtmanA tu yatatA shakyo.avAptumupAyataH || 36 ||
arjuna uvAcha
ayatiH shraddhayopeto yogAchchalitamAnasaH |
aprApya yogasaMsiddhiM kAM gatiM kRRiShNa gachChati || 37 ||
kachchinnobhayavibhraShTashChinnAbhramiva nashyati |
apratiShTho mahAbAho vimUDho brahmaNaH pathi || 38 ||
etanme saMshayaM kRRiShNa ChettumarhasyasheShataH |
tvadanyaH saMshayasyAsya ChettA na hyupapadyate || 39 ||
shrIbhagavAnuvAcha
pArtha naiveha nAmutra vinAshastasya vidyate |
na hi kalyANakRRitkashchiddurgatiM tAta gachChati || 40 ||
prApya puNyakRRitAM lokAnuShitvA shAshvatIH samAH |
shuchInAM shrImatAM gehe yogabhraShTo.abhijAyate || 41 ||
athavA yoginAmeva kule bhavati dhImatAm |
etaddhi durlabhataraM loke janma yadIdRRisham || 42 ||
tatra taM buddhisaMyogaM labhate paurvadehikam |
yatate cha tato bhUyaH saMsiddhau kurunandana || 43 ||
pUrvAbhyAsena tenaiva hriyate hyavasho.api saH |
jij~nAsurapi yogasya shabdabrahmAtivartate || 44 ||
prayatnAdyatamAnastu yogI saMshuddhakilbiShaH |
anekajanmasaMsiddhastato yAti parAM gatim || 45 ||
tapasvibhyo.adhiko yogI j~nAnibhyo.api mato.adhikaH |
karmibhyashchAdhiko yogI tasmAdyogI bhavArjuna || 46 ||
yoginAmapi sarveShAM madgatenAntarAtmanA |
shraddhAvAnbhajate yo mAM sa me yuktatamo mataH || 47 ||
OM tatsaditi shrImadbhagavadgItAsUpaniShatsu brahmavidyAyAM yogashAstre
shrIkRRiShNArjunasaMvAde AtmasaMyamayogo nAma ShaShTho.adhyAyaH ||6 ||
