ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീതാ മൂലമ് - ചതുര്ഥോഽധ്യായഃ

ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീതാ മൂലമ് - ചതുര്ഥോഽധ്യായഃ

ശ്ലോക 1

ഓം ശ്രീ പരമാത്മനേ നമഃ

അഥ ചതുര്ഥോഽധ്യായഃ ।

ജ്ഞാനയോഗഃ

ശ്രീഭഗവാനുവാച

ഇമം വിവസ്വതേ യോഗം പ്രോക്തവാനഹമവ്യയമ് ।

വിവസ്വാന്മനവേ പ്രാഹ മനുരിക്ഷ്വാകവേഽബ്രവീത്

ശ്ലോക 2

ഏവം പരമ്പരാപ്രാപ്തമിമം രാജര്ഷയോ വിദുഃ ।

സ കാലേനേഹ മഹതാ യോഗോ നഷ്ടഃ പരന്തപ

॥ 1 ॥

ശ്ലോക 3

സ ഏവായം മയാ തേഽദ്യ യോഗഃ പ്രോക്തഃ പുരാതനഃ ।

ഭക്തോഽസി മേ സഖാ ചേതി രഹസ്യം ഹ്യേതദുത്തമമ്

॥ 2 ॥

ശ്ലോക 4

അര്ജുന ഉവാച

അപരം ഭവതോ ജന്മ പരം ജന്മ വിവസ്വതഃ ।

കഥമേതദ്വിജാനീയാം ത്വമാദൌ പ്രോക്തവാനിതി

॥ 3 ॥

ശ്ലോക 5

ശ്രീഭഗവാനുവാച

ബഹൂനി മേ വ്യതീതാനി ജന്മാനി തവ ചാര്ജുന ।

താന്യഹം വേദ സര്വാണി ന ത്വം വേത്ഥ പരന്തപ

॥ 4 ॥

ശ്ലോക 6

അജോഽപി സന്നവ്യയാത്മാ ഭൂതാനാമീശ്വരോഽപി സന് ।

പ്രകൃതിം സ്വാമധിഷ്ഠായ സമ്ഭവാമ്യാത്മമായയാ

॥ 5 ॥

ശ്ലോക 7

യദാ യദാ ഹി ധര്മസ്യ ഗ്ലാനിര്ഭവതി ഭാരത ।

അഭ്യുത്ഥാനമധര്മസ്യ തദാത്മാനം സൃജാമ്യഹമ്

॥ 6 ॥

ശ്ലോക 8

പരിത്രാണായ സാധൂനാം വിനാശായ ച ദുഷ്കൃതാമ് ।

ധര്മസംസ്ഥാപനാര്ഥായ സമ്ഭവാമി യുഗേ യുഗേ

॥ 7 ॥

ശ്ലോക 9

ജന്മ കര്മ ച മേ ദിവ്യമേവം യോ വേത്തി തത്ത്വതഃ ।

ത്യക്ത്വാ ദേഹം പുനര്ജന്മ നൈതി മാമേതി സോഽര്ജുന

॥ 8 ॥

ശ്ലോക 10

വീതരാഗഭയക്രോധാ മന്മയാ മാമുപാശ്രിതാഃ ।

ബഹവോ ജ്ഞാനതപസാ പൂതാ മദ്ഭാവമാഗതാഃ

॥ 9 ॥

ശ്ലോക 11

യേ യഥാ മാം പ്രപദ്യന്തേ താംസ്തഥൈവ ഭജാമ്യഹമ് ।

മമ വര്ത്മാനുവര്തന്തേ മനുഷ്യാഃ പാര്ഥ സര്വശഃ

॥ 10 ॥

ശ്ലോക 12

കാങ്ക്ഷന്തഃ കര്മണാം സിദ്ധിം യജന്ത ഇഹ ദേവതാഃ ।

ക്ഷിപ്രം ഹി മാനുഷേ ലോകേ സിദ്ധിര്ഭവതി കര്മജാ

॥ 11 ॥

ശ്ലോക 13

ചാതുര്വര്ണ്യം മയാ സൃഷ്ടം ഗുണകര്മവിഭാഗശഃ ।

തസ്യ കര്താരമപി മാം വിദ്ധ്യകര്താരമവ്യയമ്

॥ 12 ॥

ശ്ലോക 14

ന മാം കര്മാണി ലിമ്പന്തി ന മേ കര്മഫലേ സ്പൃഹാ ।

ഇതി മാം യോഽഭിജാനാതി കര്മഭിര്ന സ ബധ്യതേ

॥ 13 ॥

ശ്ലോക 15

ഏവം ജ്ഞാത്വാ കൃതം കര്മ പൂര്വൈരപി മുമുക്ഷുഭിഃ ।

കുരു കര്മൈവ തസ്മാത്ത്വം പൂര്വൈഃ പൂര്വതരം കൃതമ്

॥ 14 ॥

ശ്ലോക 16

കിം കര്മ കിമകര്മേതി കവയോഽപ്യത്ര മോഹിതാഃ ।

തത്തേ കര്മ പ്രവക്ഷ്യാമി യജ്ജ്ഞാത്വാ മോക്ഷ്യസേഽശുഭാത്

॥ 15 ॥

ശ്ലോക 17

കര്മണോ ഹ്യപി ബോദ്ധവ്യം ബോദ്ധവ്യം ച വികര്മണഃ ।

അകര്മണശ്ച ബോദ്ധവ്യം ഗഹനാ കര്മണോ ഗതിഃ

॥ 16 ॥

ശ്ലോക 18

കര്മണ്യകര്മ യഃ പശ്യേദകര്മണി ച കര്മ യഃ ।

സ ബുദ്ധിമാന്മനുഷ്യേഷു സ യുക്തഃ കൃത്സ്നകര്മകൃത്

॥ 17 ॥

ശ്ലോക 19

യസ്യ സര്വേ സമാരമ്ഭാഃ കാമസങ്കല്പവര്ജിതാഃ ।

ജ്ഞാനാഗ്നിദഗ്ധകര്മാണം തമാഹുഃ പണ്ഡിതം ബുധാഃ

॥ 18 ॥

ശ്ലോക 20

ത്യക്ത്വാ കര്മഫലാസങ്ഗം നിത്യതൃപ്തോ നിരാശ്രയഃ ।

കര്മണ്യഭിപ്രവൃത്തോഽപി നൈവ കിഞ്ചിത്കരോതി സഃ

॥ 19 ॥

ശ്ലോക 21

നിരാശീര്യതചിത്താത്മാ ത്യക്തസര്വപരിഗ്രഹഃ ।

ശാരീരം കേവലം കര്മ കുര്വന്നാപ്നോതി കില്ബിഷമ്

॥ 20 ॥

ശ്ലോക 22

യദൃച്ഛാലാഭസന്തുഷ്ടോ ദ്വന്ദ്വാതീതോ വിമത്സരഃ ।

സമഃ സിദ്ധാവസിദ്ധൌ ച കൃത്വാപി ന നിബധ്യതേ

॥ 21 ॥

ശ്ലോക 23

ഗതസങ്ഗസ്യ മുക്തസ്യ ജ്ഞാനാവസ്ഥിതചേതസഃ ।

യജ്ഞായാചരതഃ കര്മ സമഗ്രം പ്രവിലീയതേ

॥ 22 ॥

ശ്ലോക 24

ബ്രഹ്മാര്പണം ബ്രഹ്മ ഹവിര്ബ്രഹ്മാഗ്നൌ ബ്രഹ്മണാ ഹുതമ് ।

ബ്രഹ്മൈവ തേന ഗന്തവ്യം ബ്രഹ്മകര്മസമാധിനാ

॥ 23 ॥

ശ്ലോക 25

ദൈവമേവാപരേ യജ്ഞം യോഗിനഃ പര്യുപാസതേ ।

ബ്രഹ്മാഗ്നാവപരേ യജ്ഞം യജ്ഞേനൈവോപജുഹ്വതി

॥ 24 ॥

ശ്ലോക 26

ശ്രോത്രാദീനീന്ദ്രിയാണ്യന്യേ സംയമാഗ്നിഷു ജുഹ്വതി ।

ശബ്ദാദീന്വിഷയാനന്യ ഇന്ദ്രിയാഗ്നിഷു ജുഹ്വതി

॥ 25 ॥

ശ്ലോക 27

സര്വാണീന്ദ്രിയകര്മാണി പ്രാണകര്മാണി ചാപരേ ।

ആത്മസംയമയോഗാഗ്നൌ ജുഹ്വതി ജ്ഞാനദീപിതേ

॥ 26 ॥

ശ്ലോക 28

ദ്രവ്യയജ്ഞാസ്തപോയജ്ഞാ യോഗയജ്ഞാസ്തഥാപരേ ।

സ്വാധ്യായജ്ഞാനയജ്ഞാശ്ച യതയഃ സംശിതവ്രതാഃ

॥ 27 ॥

ശ്ലോക 29

അപാനേ ജുഹ്വതി പ്രാണം പ്രാണേഽപാനം തഥാപരേ ।

പ്രാണാപാനഗതീ രുദ്ധ്വാ പ്രാണായാമപരായണാഃ

॥ 28 ॥

ശ്ലോക 30

അപരേ നിയതാഹാരാഃ പ്രാണാന്പ്രാണേഷു ജുഹ്വതി ।

സര്വേഽപ്യേതേ യജ്ഞവിദോ യജ്ഞക്ഷപിതകല്മഷാഃ

॥ 29 ॥

ശ്ലോക 31

യജ്ഞശിഷ്ടാമൃതഭുജോ യാന്തി ബ്രഹ്മ സനാതനമ് ।

നായം ലോകോഽസ്ത്യയജ്ഞസ്യ കുതോഽന്യഃ കുരുസത്തമ

॥ 30 ॥

ശ്ലോക 32

ഏവം ബഹുവിധാ യജ്ഞാ വിതതാ ബ്രഹ്മണോ മുഖേ ।

കര്മജാന്വിദ്ധി താന്സര്വാനേവം ജ്ഞാത്വാ വിമോക്ഷ്യസേ

॥ 31 ॥

ശ്ലോക 33

ശ്രേയാന്ദ്രവ്യമയാദ്യജ്ഞാജ്ജ്ഞാനയജ്ഞഃ പരന്തപ ।

സര്വം കര്മാഖിലം പാര്ഥ ജ്ഞാനേ പരിസമാപ്യതേ

॥ 32 ॥

ശ്ലോക 34

തദ്വിദ്ധി പ്രണിപാതേന പരിപ്രശ്നേന സേവയാ ।

ഉപദേക്ഷ്യന്തി തേ ജ്ഞാനം ജ്ഞാനിനസ്തത്ത്വദര്ശിനഃ

॥ 33 ॥

ശ്ലോക 35

യജ്ജ്ഞാത്വാ ന പുനര്മോഹമേവം യാസ്യസി പാണ്ഡവ ।

യേന ഭൂതാന്യശേഷേണ ദ്രക്ഷ്യസ്യാത്മന്യഥോ മയി

॥ 34 ॥

ശ്ലോക 36

അപി ചേദസി പാപേഭ്യഃ സര്വേഭ്യഃ പാപകൃത്തമഃ ।

സര്വം ജ്ഞാനപ്ലവേനൈവ വൃജിനം സന്തരിഷ്യസി

॥ 35 ॥

ശ്ലോക 37

യഥൈധാംസി സമിദ്ധോഽഗ്നിര്ഭസ്മസാത്കുരുതേഽര്ജുന ।

ജ്ഞാനാഗ്നിഃ സര്വകര്മാണി ഭസ്മസാത്കുരുതേ തഥാ

॥ 36 ॥

ശ്ലോക 38

ന ഹി ജ്ഞാനേന സദൃശം പവിത്രമിഹ വിദ്യതേ ।

തത്സ്വയം യോഗസംസിദ്ധഃ കാലേനാത്മനി വിന്ദതി

॥ 37 ॥

ശ്ലോക 39

ശ്രദ്ധാവാഁല്ലഭതേ ജ്ഞാനം തത്പരഃ സംയതേന്ദ്രിയഃ ।

ജ്ഞാനം ലബ്ധ്വാ പരാം ശാന്തിമചിരേണാധിഗച്ഛതി

॥ 38 ॥

ശ്ലോക 40

അജ്ഞശ്ചാശ്രദ്ദധാനശ്ച സംശയാത്മാ വിനശ്യതി ।

നായം ലോകോഽസ്തി ന പരോ ന സുഖം സംശയാത്മനഃ

॥ 39 ॥

ശ്ലോക 41

യോഗസന്ന്യസ്തകര്മാണം ജ്ഞാനസഞ്ഛിന്നസംശയമ് ।

ആത്മവന്തം ന കര്മാണി നിബധ്നന്തി ധനഞ്ജയ

॥ 40 ॥

ശ്ലോക 42

തസ്മാദജ്ഞാനസമ്ഭൂതം ഹൃത്സ്ഥം ജ്ഞാനാസിനാത്മനഃ ।

ഛിത്ത്വൈനം സംശയം യോഗമാതിഷ്ഠോത്തിഷ്ഠ ഭാരത

॥ 41 ॥

ശ്ലോക 43

ഓം തത്സദിതി ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീതാസൂപനിഷത്സു ബ്രഹ്മവിദ്യായാം യോഗശാസ്ത്രേ

ശ്രീകൃഷ്ണാര്ജുനസംവാദേ ജ്ഞാനകര്മസന്ന്യാസയോഗോ നാമ ചതുര്ഥോഽധ്യായഃ

॥ 42 ॥

ശ്ലോക 44