Sree Purushottama Sahasra Nama Stotram
Sree Purushottama Sahasra Nama Stotram
Sree Purushottama Sahasra Nama Stotram
shrI puruShottama sahasra nAma stotram
viniyogaH
purANapuruSho viShNuH puruShottama uchyate |
nAmnAM sahasraM vakShyAmi tasya bhAgavatoddhRRitam || 1||
yasya prasAdAdvAgIshAH prajeshA vibhavonnatAH |
kShudrA api bhavantyAshu shrIkRRiShNaM taM nato.asmyaham || 2||
anantA eva kRRiShNasya lIlA nAmapravartikAH |
uktA bhAgavate gUhAH prakaTA api kutrachit || 3||
atastAni pravakShyAmi nAmAni muravairiNaH |
sahasraM yaistu paThitaiH paThitaM syAchChukAmRRitam || 4||
kRRiShNanAmasahasrasya RRiShiragnirnirUpitaH |
gAyatrI cha tathA Chando devatA puruShottamaH || 5||
viniyogaH samasteShu puruShArtheShu vai mataH |
bIjaM bhaktapriyaH shaktiH satyavAguchyate hariH || 6||
bhaktoddharaNayatnastu mantro.atra paramo mataH |
avatAritabhaktAMshaH kIlakaM parikIrtitam || 7||
astraM sarvasamarthashcha govindaH kavachaM matam |
puruSho dhyAnamatroktaH siddhiH sharaNasaMsmRRitiH || 8||
adhikAralIlA
shrIkRRiShNaH sachchidAnando nityalIlAvinodakRRit |
sarvAgamavinodI cha lakShmIshaH puruShottamaH || 9||
AdikAlaH sarvakAlaH kAlAtmA mAyayAvRRitaH |
bhaktoddhAraprayatnAtmA jagatkartA jaganmayaH || 10||
nAmalIlAparo viShNurvyAsAtmA shukamokShadaH |
vyApivaikuNThadAtA cha shrImadbhAgavatAgamaH || 11||
shukavAgamRRitAbdhInduH shaunakAdyakhileShTadaH |
bhaktipravartakastrAtA vyAsachintAvinAshakaH || 12||
sarvasiddhAntavAgAtmA nAradAdyakhileShTadaH |
antarAtmA dhyAnagamyo bhaktiratnapradAyakaH || 13||
muktopasRRipyaH pUrNAtmA muktAnAM rativardhanaH |
bhaktakAryaikanirato drauNyastravinivArakaH || 14||
bhaktasmayapraNetA cha bhaktavAkparipAlakaH |
brahmaNyadevo dharmAtmA bhaktAnAM cha parIkShakaH || 15||
AsannahitakartA cha mAyAhitakaraH prabhuH |
uttarAprANadAtA cha brahmAstravinivArakaH || 16||
sarvataH pANavapatiH parIkShichChuddhikAraNam |
gUhAtmA sarvavedeShu bhaktaikahRRidaya~NgamaH || 17||
kuntIstutyaH prasannAtmA paramAdbhutakAryakRRit |
bhIShmamuktipradaH svAmI bhaktamohanivArakaH || 18||
sarvAvasthAsu saMsevyaH samaH sukhahitapradaH |
kRRitakRRityaH sarvasAkShI bhaktastrIrativardhanaH || 19||
sarvasaubhAgyanilayaH paramAshcharyarUpadhRRik |
ananyapuruShasvAmI dvArakAbhAgyabhAjanam || 20||
bIjasaMskArakartA cha parIkShijjAnapoShakaH |
sarvatrapUrNaguNakaH sarvabhUShaNabhUShitaH || 21||
sarvalakShaNadAtA cha dhRRitarAShTravimuktidaH |
sanmArgarakShako nityaM viduraprItipUrakaH || 22||
lIlAvyAmohakartA cha kAladharmapravartakaH |
pANavAnAM mokShadAtA parIkShidbhAgyavardhanaH || 23||
kalinigrahakartA cha dharmAdInAM cha poShakaH |
satsa~NgajAnahetushcha shrIbhAgavatakAraNam || 24||
prAkRRitAdRRiShTamArgashcha|||||||||||| chontinued
j~nAna-sAdhana-lIlA
|||||||||||||||||||||||| shrotavyaH sakalAgamaiH |
kIrtitavyaH shuddhabhAvaiH smartavyashchAtmavittamaiH || 25||
anekamArgakartA cha nAnAvidhagatipradaH |
puruShaH sakalAdhAraH sattvaikanilayAtmabhUH || 26||
sarvadhyeyo yogagamyo bhaktyA grAhyaH surapriyaH |
janmAdisArthakakRRitirlIlAkartA patiH satAm || 27||
AdikartA tattvakartA sarvakartA vishAradaH |
nAnAvatArakartA cha brahmAvirbhAvakAraNam || 28||
dashalIlAvinodI cha nAnAsRRiShTipravartakaH |
anekakalpakartA cha sarvadoShavivarjitaH || 29||
sargalIlA
vairAgyahetustIrthAtmA sarvatIrthaphalapradaH |
tIrthashuddhaikanilayaH svamArgaparipoShakaH || 30||
tIrthakIrtirbhaktagamyo bhaktAnushayakAryakRRit |
bhaktatulyaH sarvatulyaH svechChAsarvapravartakaH || 31||
guNAtIto.anavadyAtmA sargalIlApravartakaH |
sAkShAtsarvajagatkartA mahadAdipravartakaH || 32||
mAyApravartakaH sAkShI mAyArativivardhanaH |
AkAshAtmA chaturmUrtishchaturdhA bhUtabhAvanaH || 33||
rajaHpravartako brahmA marIchyAdipitAmahaH |
vedakartA yaj~nakartA sarvakartA.amitAtmakaH || 34||
anekasRRiShTikartA cha dashadhAsRRiShTikArakaH |
yajnANgo yaj~navArAho bhUdharo bhUmipAlakaH || 35||
seturvidharaNo jaitro hiraNyAkShAntakaH suraH |
ditikashyapakAmaikahetusRRiShTipravartakaH || 36||
devAbhayapradAtA cha vaikuNThAdhipatirmahAn |
sarvagarvaprahArI cha sanakAdyakhilArthadaH || 37||
sarvAshvAsanakartA cha bhaktatulyAhavapradaH |
kAlalakShaNahetushcha sarvArthaj~nApakaH paraH || 38||
bhaktonnatikaraH sarvaprakArasukhadAyakaH |
nAnAyuddhapraharaNo brahmashApavimochakaH || 39||
puShTisargapraNetA cha guNasRRiShTipravartakaH |
kardameShTapradAtA cha devahUtyakhilArthadaH || 40||
shuklanArAyaNaH satyakAladharmapravartakaH |
j~nAnAvatAraH shAntAtmA kapilaH kAlanAshakaH || 41||
triguNAdhipatiH sA~NkhyashAstrakartA vishAradaH |
sargadUShaNahArI cha puShTimokShapravartakaH || 42||
laukikAnandadAtA cha brahmAnandapravartakaH |
bhaktisiddhAntavaktA cha saguNaj~nAnadIpakaH || 43||
AtmapradaH pUrNakAmo yogAtmA yogabhAvitaH |
jIvanmuktipradaH shrImAnanyabhaktipravartakaH || 44||
kAlasAmarthyadAtA cha kAladoShanivArakaH |
garbhottamaj~nAnadAtA karmamArganiyAmakaH || 45||
sarvamArganirAkartA bhaktimArgaikapoShakaH |
siddhihetuH sarvahetuH sarvAshcharyaikakAraNam || 46||
chetanAchetanapatiH samudraparipUjitaH |
sA~NkhyAchAryastutaH siddhapUjitaH sarvapUjitaH || 47||
visargalIlA
visargakartA sarveshaH koTisUryasamaprabhaH |
anantaguNagambhIro mahApuruShapUjitaH || 48||
anantasukhadAtA cha brahmakoTiprajApatiH |
sudhAkoTisvAsthyahetuH kAmadhukkoTikAmadaH || 49||
samudrakoTigambhIrastIrthakoTisamAhvayaH |
sumerukoTiniShkampaH koTibrahmANDavigrahaH || 50||
koTyashvamedhapApaghno vAyukoTimahAbalaH |
koTIndujagadAnandI shivakoTiprasAdakRRit || 51||
sarvasadguNamAhAtmyaH sarvasadguNabhAjanam |
manvAdiprerako dharmo yaj~nanArAyaNaH paraH || 52||
AkUtisUnurdevendro ruchijanmA.abhayapradaH |
dakShiNApatirojasvI kriyAshaktiH parAyaNaH || 53||
dattAtreyo yogapatiryogamArgapravartakaH |
anasUyAgarbharatnamRRiShivaMshavivardhanaH || 54||
guNatrayavibhAgaj~nashchaturvargavishAradaH |
nArAyaNo dharmasUnurmUrtipuNyayashaskaraH || 55||
sahasrakavachachChedI tapaHsAro narapriyaH |
vishvAnandapradaH karmasAkShI bhAratapUjitaH || 56||
anantAdbhutamAhAtmyo badarIsthAnabhUShaNam |
jitakAmo jitakrodho jitasa~Ngo jitendriyaH || 57||
urvashIprabhavaH svargasukhadAyI sthitipradaH |
amAnI mAnado goptA bhagavachChAstrabodhakaH || 58||
brahmAdivandyo haMsashrIrmAyAvaibhavakAraNam |
vividhAnantasargAtmA vishvapUraNatatparaH || 59||
yajnajIvanahetushcha yajnasvAmIShTabodhakaH |
nAnAsiddhAntagamyashcha saptatantushcha ShaDguNaH || 60||
pratisargajagatkartA nAnAlIlAvishAradaH |
dhruvapriyo dhruvasvAmI chintitAdhikadAyakaH || 61||
durlabhAnantaphalado dayAnidhiramitrahA |
a~NgasvAmI kRRipAsAro vainyo bhUminiyAmakaH || 62||
bhUmidogdhA prajAprANapAlanaikaparAyaNaH |
yashodAtA j~nAnadAtA sarvadharmapradarshakaH || 63||
pura~njano jaganmitraM visargAntapradarshakaH |
prachetasAM patishchitrabhaktiheturjanArdanaH || 64||
smRRitihetubrahmabhAvasAyujyAdipradaH shubhaH |
vijayI |||||||||||||||||||| chontinued
sthAnalIlA
|||| sthitilIlAbdhirachyuto vijayapradaH || 65||
svasAmarthyaprado bhaktakIrtiheturadhokShajaH |
priyavratapriyasvAmI svechChAvAdavishAradaH || 66||
saNgyagamyaH svaprakAshaH sarvasaNgavivarjitaH |
ichChAyAM cha samaryAdastyAgamAtropalambhanaH || 67||
achintyakAryakartA cha tarkAgocharakAryakRRit |
sha{}RRi~NgArarasamaryAdA AgnIdhrarasabhAjanam || 68||
nAbhIShTapUrakaH karmamaryAdAdarshanotsukaH |
sarvarUpo.adbhutatamo maryAdApuruShottamaH || 69||
sarvarUpeShu satyAtmA kAlasAkShI shashiprabhaH |
merudevIvrataphalamRRiShabho bhagalakShaNaH || 70||
jagatsantarpako megharUpI devendradarpahA |
jayantIpatiratyantapramANAsheShalaukikaH || 71||
shatadhAnyastabhUtAtmA shatAnando guNaprasUH |
vaiShNavotpAdanaparaH sarvadharmopadeshakaH || 72||
parahaMsakriyAgoptA yogacharyApradarshakaH |
chaturthAshramanirNetA sadAnandasharIravAn || 73||
pradarshitAnyadharmashcha bharatasvAmyapArakRRit |
yathAvatkarmakartA cha sa~NgAniShTapradarshakaH || 74||
AvashyakapunarjanmakarmamArgapradarshakaH |
yaj~narUpamRRigaH shAntaH sahiShNuH satparAkramaH || 75||
rahUgaNagatij~nashcha rahUgaNavimochakaH |
bhavATavItattvavaktA bahirmukhahite rataH || 76||
gayasvAmI sthAnavaMshakartA sthAnavibhedakRRit |
puruShAvayavo bhUmivisheShavinirUpakaH || 77||
jambUdvIpapatirmerunAbhipadmaruhAshrayaH |
nAnAvibhUtilIlADhyo ga~NgotpattinidAnakRRit || 78||
gaNgAmAhAtmyahetushcha gaNgArUpo.atigUDhakRRit |
vaikuNThadehahetvambujanmakRRit sarvapAvanaH || 79||
shivasvAmI shivopAsyo gUDhaH sa~NkarShaNAtmakaH |
sthAnarakShArthamatsyAdirUpaH sarvaikapUjitaH || 80||
upAsyanAnArUpAtmA jyotIrUpo gatipradaH |
sUryanArAyaNo vedakAntirujjvalaveShadhRRik || 81||
haMso.antarikShagamanaH sarvaprasavakAraNam |
AnandakartA vasudo budho vAkpatirujjvalaH || 82||
kAlAtmA kAlakAlashcha kAlachChedakRRiduttamaH |
shishumAraH sarvamUrtirAdhidaivikarUpadhRRik || 83||
anantasukhabhogADhyo vivaraishvaryabhAjanam |
sa~NkarShaNo daityapatiH sarvAdhAro bRRihadvapuH || 84||
anantanarakachChedI smRRitimAtrArtinAshanaH |
sarvAnugrahakartA cha |||||||||||||||||||| chontinued
poShaNa-puShTi-lIlA
|||||||||||||||| maryAdAbhinnashAstrakRRit || 85 ||
kAlAntakabhayachChedI nAmasAmarthyarUpadhRRik |
uddhArAnarhagoptrAtmA nAmAdiprerakottamaH || 86||
ajAmilamahAduShTamochako.aghavimochakaH |
dharmavaktA.akliShTavaktA viShNudharmasvarUpadhRRik || 87||
sanmArgaprerako dhartA tyAgaheturadhokShajaH |
vaikuNThapuranetA cha dAsasaMvRRiddhikArakaH || 88||
dakShaprasAdakRRiddhaMsaguhyastutivibhAvanaH |
svAbhiprAyapravaktA cha muktajIvaprasUtikRRit || 89||
nAradapreraNAtmA cha haryashvabrahmabhAvanaH |
shabalAshvahito gUDhavAkyArthaj~nApanakShamaH || 90||
gUDhArthaj~nApanaH sarvamokShAnandapratiShThitaH |
puShTiprarohahetushcha dAsaikaj~nAtahRRidgataH || 91||
shAntikartA suhitakRRit strIprasUH sarvakAmadhuk |
puShTivaMshapraNetA cha vishvarUpeShTadevatA || 92||
kavachAtmA pAlanAtmA varmopachitikAraNam |
vishvarUpashirashChedI tvAShTrayaj~navinAshakaH || 93||
vRRitrasvAmI vRRitragamyo vRRitravrataparAyaNaH |
vRRitrakIrtirvRRitramokSho maghavatprANarakShakaH || 94||
ashvamedhahavirbhoktA devendrAmIvanAshakaH |
saMsAramochakashchitraketubodhanatatparaH || 95||
mantrasiddhiH siddhihetuH susiddhiphaladAyakaH |
mahAdevatiraskartA bhaktyai pUrvArthanAshakaH || 96||
devabrAhmaNavidveShavaimukhyaj~nApakaH shivaH |
Adityo daityarAjashcha mahatpatirachintyakRRit || 97||
marutAM bhedakastrAtA vratAtmA pumprasUtikRRit |
UtilIlA
karmAtmA vAsanAtmA cha UtilIlAparAyaNaH || 98||
samadaityasuraH svAtmA vaiShamyaj~nAnasaMshrayaH |
dehAdyupAdhirahitaH sarvaj~naH sarvahetuvid || 99||
brahmavAksthApanaparaH svajanmAvadhikAryakRRit |
sadasadvAsanAhetustrisatyo bhaktamochakaH || 100||
hiraNyakashipudveShI praviShTAtmA.atibhIShaNaH |
shAntij~nAnAdihetushcha prahlAdotpattikAraNam || 101||
daityasiddhAntasadvaktA tapaHsAra udAradhIH |
daityahetuprakaTano bhaktichihnaprakAshakaH || 102||
saddveShahetuH saddveShavAsanAtmA nirantaraH |
naiShThuryasImA prahlAdavatsalaH sa~NgadoShahA || 103||
mahAnubhAvaH sAkAraH sarvAkAraH pramANabhUH |
stambhaprasUtirnRRiharirnRRisiMho bhImavikramaH || 104||
vikaTAsyo lalajjihvo nakhashastro javotkaTaH |
hiraNyakashipuchChedI krUradaityanivArakaH || 105||
siMhAsanasthaH krodhAtmA lakShmIbhayavivardhanaH |
brahmAdyatyantabhayabhUrapUrvAchintyarUpadhRRik || 106||
bhaktaikashAntahRRidayo bhaktastutyaH stutipriyaH |
bhaktANgalehanoddhUtakrodhapuNjaH prashAntadhIH || 107||
smRRitimAtrabhayatrAtA brahmabuddhipradAyakaH |
gorUpadhAryamRRitapAH shivakIrtivivardhanaH || 108||
dharmAtmA sarvakarmAtmA visheShAtmA.a.ashramaprabhuH |
saMsAramagnasvoddhartA sanmArgAkhilatattvavAk || 109||
AchArAtmA sadAchAraH |||||||||||||||||| chontinued
manvantaralIlA
||||||||||||||||||||manvantaravibhAvanaH |
smRRityA.asheShAshubhaharo gajendrasmRRitikAraNam || 110||
jAtismaraNahetvaikapUjAbhaktisvarUpadaH |
yaj~no bhayAnmanutrAtA vibhurbrahmavratAshrayaH || 111||
satyaseno duShTaghAtI harirgajavimochakaH |
vaikuNTho lokakartA cha ajito.amRRitakAraNam || 112||
urukramo bhUmihartA sArvabhaumo balipriyaH |
vibhuH sarvahitaikAtmA viShvaksenaH shivapriyaH || 113||
dharmaseturlokadhRRitiH sudhAmAntarapAlakaH |
upahartA yogapatirbRRihadbhAnuH kriyApatiH || 114||
chaturdashapramANAtmA dharmo manvAdibodhakaH |
lakShmIbhogaikanilayo devamantrapradAyakaH || 115||
daityavyAmohakaH sAkShAdgaruDaskandhasaMshrayaH |
lIlAmandaradhArI cha daityavAsukipUjitaH || 116||
samudronmathanAyatto.avighnakartA svavAkyakRRit |
AdikUrmaH pavitrAtmA mandarAgharShaNotsukaH || 117||
shvAsaijadabdhivArvIchiH kalpAntAvadhikAryakRRit |
chaturdashamahAratno lakShmIsaubhAgyavardhanaH || 118||
dhanvantariH sudhAhasto yaj~nabhoktA.a.artinAshanaH |
AyurvedapraNetA cha devadaityAkhilArchitaH || 119||
buddhivyAmohako devakAryasAdhanatatparaH |
strIrUpo mAyayA vaktA daityAntaHkaraNapriyaH || 120||
pAyitAmRRitadevAMsho yuddhahetusmRRitipradaH |
sumAlimAlivadhakRRinmAlyavatprANahArakaH || 121||
kAlanemishirashChedI daityayaj~navinAshakaH |
indrasAmarthyadAtA cha daityasheShasthitipriyaH || 122||
shivavyAmohako mAyI bhRRigumantrasvashaktidaH |
balijIvanakartA cha svargaheturvratArchitaH || 123||
adityAnandakartA cha kashyapAditisambhavaH |
upendra indrAvarajo vAmanabrahmarUpadhRRik || 124||
brahmAdisevitavapuryaj~napAvanatatparaH |
yAchnopadeshakartA cha jnApitAsheShasaMsthitiH || 125||
satyArthaprerakaH sarvahartA garvavinAshakaH |
trivikramastrilokAtmA vishvamUrtiH pRRithushravAH || 126||
pAshabaddhabaliH sarvadaityapakShopamardakaH |
sutalasthApitabaliH svargAdhikasukhapradaH || 127||
karmasampUrtikartA cha svargasaMsthApitAmaraH |
j~nAtatrividhadharmAtmA mahAmIno.abdhisaMshrayaH || 128||
satyavratapriyo goptA matsyamUrtidhRRitashrutiH |
sha{}RRiNgabaddhadhRRitakShoNiH sarvArthajnApako guruH || 129||
IshAnukathAlIlA
IshasevakalIlAtmA sUryavaMshapravartakaH |
somavaMshodbhavakaro manuputragatipradaH || 130||
ambarIShapriyaH sAdhurdurvAsogarvanAshakaH |
brahmashApopasaMhartA bhaktakIrtivivardhanaH || 131||
ikShvAkuvaMshajanakaH sagarAdyakhilArthadaH |
bhagIrathamahAyatno gaNgAdhautANghripa~NkajaH || 132||
brahmasvAmI shivasvAmI sagarAtmajamuktidaH |
khaTvA~NgamokShahetushcha raghuvaMshavivardhanaH || 133||
raghunAtho rAmachandro rAmabhadro raghupriyaH |
anantakIrtiH puNyAtmA puNyashlokaikabhAskaraH || 134||
koshalendraH pramANAtmA sevyo dasharathAtmajaH |
lakShmaNo bharatashchaiva shatrughno vyUhavigrahaH || 135||
vishvAmitrapriyo dAntastADakAvadhamokShadaH |
vAyavyAstrAbdhinikShiptamArIchashcha subAhuhA || 136||
vRRiShadhvajadhanurbha~NgaprAptasItAmahotsavaH |
sItApatirbhRRigupatigarvaparvatanAshakaH || 137||
ayodhyAsthamahAbhogayuktalakShmIvinodavAn |
kaikeyIvAkyakartA cha pitRRivAkparipAlakaH || 138||
vairAgyabodhako.ananyasAttvikasthAnabodhakaH |
ahalyAduHkhahArI cha guhasvAmI salakShmaNaH || 139||
chitrakUTapriyasthAno daNDakAraNyapAvanaH |
sharabha~NgasutIkShNAdipUjito.agastyabhAgyabhUH || 140||
RRiShisamprArthitakRRitirvirAdhavadhapaNDitaH |
ChinnashUrpaNakhAnAsaH kharadUShaNaghAtakaH || 141||
ekabANahatAnekasahasrabalarAkShasaH |
mArIchaghAtI niyatasItAsambandhashobhitaH || 142||
sItAviyoganATyashcha jaTAyurvadhamokShadaH |
shabarIpUjito bhaktahanumatpramukhAvRRitaH || 143||
dundubhyasthipraharaNaH saptatAlavibhedanaH |
sugrIvarAjyado vAlighAtI sAgarashoShaNaH || 144||
setubandhanakartA cha vibhIShaNahitapradaH |
rAvaNAdishirashChedI rAkShasAghaughanAshakaH || 145||
sItA.abhayapradAtA cha puShpakAgamanotsukaH |
ayodhyApatiratyantasarvalokasukhapradaH || 146||
mathurApuranirmAtA sukRRitaj~nasvarUpadaH |
janakaj~nAnagamyashcha ailAntaprakaTashrutiH || 147||
haihayAntakaro rAmo duShTakShatravinAshakaH |
somavaMshahitaikAtmA yaduvaMshavivardhanaH || 148||
nirodhalIlA
parabrahmAvataraNaH keshavaH kleshanAshanaH |
bhUmibhArAvataraNo bhaktArthAkhilamAnasaH || 149||
sarvabhaktanirodhAtmA lIlAnantanirodhakRRit |
bhUmiShThaparamAnando devakIshuddhikAraNam || 150||
vasudevaj~nAnaniShThasamajIvanivArakaH |
sarvavairAgyakaraNasvalIlAdhArashodhakaH || 151||
mAyAj~nApanakartA cha sheShasambhArasambhRRitiH |
bhaktakleshaparij~nAtA tannivAraNatatparaH || 152||
AviShTavasudevAMsho devakIgarbhabhUShaNam |
pUrNatejomayaH pUrNaH kaMsAdhRRiShyapratApavAn || 153||
vivekaj~nAnadAtA cha brahmAdyakhilasaMstutaH |
satyo jagatkalpatarurnAnArUpavimohanaH || 154||
bhaktimArgapratiShThAtA vidvanmohapravartakaH |
mUlakAlaguNadraShTA nayanAnandabhAjanam || 155||
vasudevasukhAbdhishcha devakInayanAmRRitam |
pitRRimAtRRistutaH pUrvasarvavRRittAntabodhakaH || 156||
gokulAgatilIlAptavasudevakarasthitiH |
sarveshatvaprakaTano mAyAvyatyayakArakaH || 157||
jnAnamohitaduShTeshaH prapanchAsmRRitikAraNam |
yashodAnandano nandabhAgyabhUgokulotsavaH || 158||
nandapriyo nandasUnuryashodAyAH stanandhayaH |
pUtanAsupayaHpAtA mugdhabhAvAtisundaraH || 159||
sundarIhRRidayAnando gopImantrAbhimantritaH |
gopAlAshcharyarasakRRit shakaTAsurakhaNDanaH || 160||
nandavrajajanAnandI nandabhAgyamahodayaH |
tRRiNAvartavadhotsAho yashodAj~nAnavigrahaH || 161||
balabhadrapriyaH kRRiShNaH sa~NkarShaNasahAyavAn |
rAmAnujo vAsudevo goShThA~NgaNagatipriyaH || 162||
kiNkiNIravabhAvajno vatsapuchChAvalambanaH |
navanItapriyo gopImohasaMsAranAshakaH || 163||
gopabAlakabhAvaj~nashchauryavidyAvishAradaH |
mRRitsnAbhakShaNalIlAsyamAhAtmyaj~nAnadAyakaH || 164||
dharAdroNaprItikartA dadhibhANDavibhedanaH |
dAmodaro bhaktavashyo yamalArjunabha~njanaH || 165||
bRRihadvanamahAshcharyo vRRindAvanagatipriyaH |
vatsaghAtI bAlakelirbakAsuraniShUdanaH || 166||
araNyabhoktA.apyathavA bAlalIlAparAyaNaH |
protsAhajanakashchaivamaghAsuraniShUdanaH || 167||
vyAlamokShapradaH puShTo brahmamohapravardhanaH |
anantamUrtiH sarvAtmA ja~NgamasthAvarAkRRitiH || 168||
brahmamohanakartA cha stutya AtmA sadApriyaH |
paugaNDalIlAbhiratirgochAraNaparAyaNaH || 169||
vRRindAvanalatAgulmavRRikSharUpanirUpakaH |
nAdabrahmaprakaTano vayaHpratikRRitisvanaH || 170||
barhinRRityAnukaraNo gopAlAnukRRitisvanaH |
sadAchArapratiShThAtA balashramanirAkRRitiH || 171||
tarumUlakRRitAsheShatalpashAyI sakhistutaH |
gopAlasevitapadaH shrIlAlitapadAmbujaH || 172||
gopasamprArthitaphaladAnanAshitadhenukaH |
kAlIyaphaNimANikyara~njitashrIpadAmbujaH || 173||
dRRiShTisa~NjIvitAsheShagopagogopikApriyaH |
lIlAsampItadAvAgniH pralambavadhapaNDitaH || 174||
dAvAgnyAvRRitagopAladRRiShTyAchChAdanavahnipaH |
varShAsharadvibhUtishrIrgopIkAmaprabodhakaH || 175||
gopIratnastutAsheShaveNuvAdyavishAradaH |
kAtyAyanIvratavyAjasarvabhAvAshritA~NganaH || 176||
satsaNgatistutivyAjastutavRRindAvanANghripaH |
gopakShuchChAntisaMvyAjaviprabhAryAprasAdakRRit || 177||
hetuprAptendrayAgasvakAryagosavabodhakaH |
shailarUpakRRitAsheSharasabhogasukhAvahaH || 178||
lIlAgovardhanoddhArapAlitasvavrajapriyaH |
gopasvachChandalIlArthagargavAkyArthabodhakaH || 179||
indradhenustutiprAptagovindendrAbhidhAnavAn |
vratAdidharmasaMsaktanandakleshavinAshakaH || 180||
nandAdigopamAtreShTavaikuNThagatidAyakaH |
veNuvAdasmarakShobhamattagopIvimuktidaH || 181||
sarvabhAvaprAptagopIsukhasaMvardhanakShamaH |
gopIgarvapraNAshArthatirodhAnasukhapradaH || 182||
kRRiShNabhAvavyAptavishvagopIbhAvitaveShadhRRik |
rAdhAvisheShasambhogaprAptadoShanivArakaH || 183||
paramaprItisa~NgItasarvAdbhutamahAguNaH |
mAnApanodanAkrandagopIdRRiShTimahotsavaH || 184||
gopikAvyAptasarvA~NgaH strIsambhAShAvishAradaH |
rAsotsavamahAsaukhyagopIsambhogasAgaraH || 185||
jalasthalarativyAptagopIdRRiShTyabhipUjitaH |
shAstrAnapekShakAmaikamuktidvAravivardhanaH || 186||
sudarshanamahAsarpagrastanandavimochakaH |
gItamohitagopIdhRRikSha~NkhachUDavinAshakaH || 187||
guNasa~NgItasantuShTirgopIsaMsAravismRRitiH |
ariShTamathano daityabuddhivyAmohakArakaH || 188||
keshighAtI nAradeShTo vyomAsuravinAshakaH |
akrUrabhaktisaMrAddhapAdareNumahAnidhiH || 189||
rathAvarohashuddhAtmA gopImAnasahArakaH |
hradasandarshitAsheShavaikuNThAkrUrasaMstutaH || 190||
mathurAgamanotsAho mathurAbhAgyabhAjanam |
mathurAnagarIshobhAdarshanotsukamAnasaH || 191||
duShTara~njakaghAtI cha vAyakArchitavigrahaH |
vastramAlAsushobhA~NgaH kubjAlepanabhUShitaH || 192||
kubjAsurUpakartA cha kubjArativarapradaH |
prasAdarUpasantuShTaharakodaNDakhaNDanaH || 193||
shakalAhatakaMsAptadhanUrakShakasainikaH |
jAgratsvapnabhayavyAptamRRityulakShaNabodhakaH || 194||
mathurAmalla ojasvI mallayuddhavishAradaH |
sadyaH kuvalayApIDaghAtI chANUramardanaH || 195||
lIlAhatamahAmallaH shalatoshalaghAtakaH |
kaMsAntako jitAmitro vasudevavimochakaH || 196||
jnAtatattvapitRRijnAnamohanAmRRitavA~NmayaH |
ugrasenapratiShThAtA yAdavAdhivinAshakaH || 197||
nandAdisAntvanakaro brahmacharyavrate sthitaH |
gurushushrUShaNaparo vidyApAramiteshvaraH || 198||
sAndIpanimRRitApatyadAtA kAlAntakAdijit |
gokulAshvAsanaparo yashodAnandapoShakaH || 199||
gopikAvirahavyAjamanogatiratipradaH |
samoddhavabhramaravAk gopikAmohanAshakaH || 200||
kubjAratiprado.akrUrapavitrIkRRitabhUgRRihaH |
pRRithAduHkhapraNetA cha pANDavAnAM sukhapradaH || 201||
dashamaskandhottarArdhanAmAni nirodhalIlA
jarAsandhasamAnItasainyaghAtI vichArakaH |
yavanavyAptamathurAjanadattakushasthaliH || 202||
dvArakAdbhutanirmANavismApitasurAsuraH |
manuShyamAtrabhogArthabhUmyAnItendravaibhavaH || 203||
yavanavyAptamathurAnirgamAnandavigrahaH |
muchukundamahAbodhayavanaprANadarpahA || 204||
muchukundastutAsheShaguNakarmamahodayaH |
phalapradAnasantuShTirjanmAntaritamokShadaH || 205||
shivabrAhmaNavAkyAptajayabhItivibhAvanaH |
pravarShaNaprArthitAgnidAnapuNyamahotsavaH || 206||
rukmiNIramaNaH kAmapitA pradyumnabhAvanaH |
syamantakamaNivyAjaprAptajAmbavatIpatiH || 207||
satyabhAmAprANapatiH kAlindIrativardhanaH |
mitravindApatiH satyApatirvRRiShaniShUdanaH || 208||
bhadrAvA~nChitabhartA cha lakShmaNAvaraNakShamaH |
indrAdiprArthitavadhanarakAsurasUdanaH || 209||
murAriH pIThahantA cha tAmrAdiprANahArakaH |
ShoDashastrIsahasreshaH ChatrakuNDaladAnakRRit || 210||
pArijAtApaharaNo devendramadanAshakaH |
rukmiNIsamasarvastrIsAdhyabhogaratipradaH || 211||
rukmiNIparihAsoktivAktirodhAnakArakaH |
putrapautramahAbhAgyagRRihadharmapravartakaH || 212||
shambarAntakasatputravivAhahatarukmikaH |
uShApahRRitapautrashrIrbANabAhunivArakaH || 213||
shItajvarabhayavyAptajvarasaMstutaShaDguNaH |
sha~NkarapratiyoddhA cha dvandvayuddhavishAradaH || 214||
nRRigapApaprabhettA cha brahmasvaguNadoShadRRik |
viShNubhaktivirodhaikabrahmasvavinivArakaH || 215||
balabhadrAhitaguNo gokulaprItidAyakaH |
gopIsnehaikanilayo gopIprANasthitipradaH || 216||
vAkyAtigAmiyamunAhalAkarShaNavaibhavaH |
pauNDrakatyAjitaspardhaH kAshIrAjavibhedanaH || 217||
kAshInidAhakaraNaH shivabhasmapradAyakaH |
dvividaprANaghAtI cha kauravAkharvagarvanut || 218||
lA~NgalAkRRiShTanagarIsaMvignAkhilanAgaraH |
prapannAbhayadaH sAmbaprAptasanmAnabhAjanam || 219||
nAradAnviShTacharaNo bhaktavikShepanAshakaH |
sadAchAraikanilayaH sudharmAdhyAsitAsanaH || 220||
jarAsandhAvaruddhena vij~nApitanijaklamaH |
mantryuddhavAdivAkyoktaprakAraikaparAyaNaH || 221||
rAjasUyAdimakhakRRit samprArthitasahAyakRRit |
indraprasthaprayANArthamahatsambhArasambhRRitiH || 222||
jarAsandhavadhavyAjamochitAsheShabhUmipaH |
sanmArgabodhako yaj~nakShitivAraNatatparaH || 223||
shishupAlahativyAjajayashApavimochakaH |
duryodhanAbhimAnAbdhishoShabANavRRikodaraH|| 224||
mahAdevavaraprAptapurashAlvavinAshakaH |
dantavaktravadhavyAjavijayAghaughanAshakaH || 225||
vidUrathaprANahartA nyastashastrAstravigrahaH |
upadharmaviliptA~NgasUtaghAtI varapradaH || 226||
balvalaprANaharaNapAlitarShishrutikriyaH |
sarvatIrthAghanAshArthatIrthayAtrAvishAradaH || 227||
j~nAnakriyAvibhedeShTaphalasAdhanatatparaH |
sArathyAdikriyAkartA bhaktavashyatvabodhakaH || 228||
sudAmAra~NkabhAryArthabhUmyAnItendravaibhavaH |
ravigrahanimittAptakurukShetraikapAvanaH || 229||
nRRipagopIsamastastrIpAvanArthAkhilakriyaH |
RRiShimArgapratiShThAtA vasudevamakhakriyaH || 230||
vasudevaj~nAnadAtA devakIputradAyakaH |
arjunastrIpradAtA cha bahulAshvasvarUpadaH || 231||
shrutadeveShTadAtA cha sarvashrutinirUpitaH |
mahAdevAdyatishreShTho bhaktilakShaNanirNayaH || 232||
vRRikagrastashivatrAtA nAnAvAkyavishAradaH |
naragarvavinAshArthahRRitabrAhmaNabAlakaH || 233||
lokAlokaparasthAnasthitabAlakadAyakaH |
dvArakAsthamahAbhoganAnAstrIrativardhanaH || 234||
manastirodhAnakRRitavyagrastrIchittabhAvitaH |
muktilIlA
muktilIlAviharaNo maushalavyAjasaMhRRitiH || 235||
shrIbhAgavatadharmAdibodhako bhaktinItikRRit |
uddhavajnAnadAtA cha panchaviMshatidhA guruH || 236||
AchArabhaktimuktyAdivaktA shabdodbhavasthitiH |
haMso dharmapravaktA cha sanakAdyupadeshakRRit || 237||
bhaktisAdhanavaktA cha yogasiddhipradAyakaH |
nAnAvibhUtivaktA cha shuddhadharmAvabodhakaH || 238||
mArgatrayavibhedAtmA nAnAsha~NkAnivArakaH |
bhikShugItApravaktA cha shuddhasA~NkhyapravartakaH || 239||
manoguNavisheShAtmA j~nApakoktapurUravAH |
pUjAvidhipravaktA cha sarvasiddhAntabodhakaH || 240||
laghusvamArgavaktA cha svasthAnagatibodhakaH |
yAdavA~NgopasaMhartA sarvAshcharyagatikriyaH || 241||
AshrayalIlA
kAladharmavibhedArthavarNanAshanatatparaH |
buddho guptArthavaktA cha nAnAshAstravidhAyakaH || 242||
naShTadharmamanuShyAdilakShaNaj~nApanotsukaH |
Ashrayaikagatij~nAtA kalkiH kalimalApahaH || 243||
shAstravairAgyasambodho nAnApralayabodhakaH |
visheShataH shukavyAjaparIkShijj~nAnabodhakaH || 244||
shukeShTagatirUpAtmA parIkShiddehamokShadaH |
shabdarUpo nAdarUpo vedarUpo vibhedanaH || 245||
vyAsaH shAkhApravaktA cha purANArthapravartakaH |
mArkaNDeyaprasannAtmA vaTapatrapuTeshayaH || 246||
mAyAvyAptamahAmohaduHkhashAntipravartakaH |
mahAdevasvarUpashcha bhaktidAtA kRRipAnidhiH || 247||
AdityAntargataH kAlaH dvAdashAtmA supUjitaH |
shrIbhAgavatarUpashcha sarvArthaphaladAyakaH || 248||
itIdaM kIrtanIyasya harernAmasahasrakam |
pa~nchasaptativistIrNaM purANAntarabhAShitam || 249||
ya etatprAtarutthAya shraddhAvAn susamAhitaH |
japedarthAhitamatiH sa govindapadaM labhet || 250||
sarvadharmavinirmuktaH sarvasAdhanavarjitaH |
etaddhAraNamAtreNa kRRiShNasya padavIM vrajet || 251||
haryAveshitachittena shrIbhAgavatasAgarAt |
samuddhRRitAni nAmAni chintAmaNinibhAni hi || 252||
kaNThasthitAnyarthadIptyA bAdhante.aj~nAnajaM tamaH |
bhaktiM shrIkRRiShNadevasya sAdhayanti vinishchitam || 253||
kimbahUktena bhagavAn nAmabhiH stutaShaDguNaH |
AtmabhAvaM nayatyAshu bhaktiM cha kurute dRRiDhAm || 254||
yaH kRRiShNabhaktimiha vA~nChati sAdhanaughair-
nAmAni bhAsurayashAMsi japetsa nityam |
taM vai hariH svapuruShaM kurute.atishIghram-
AtmArpaNaM samadhigachChati bhAvatuShTaH || 255||
shrIkRRiShNa kRRiShNasakha vRRiShNivRRiShAvanidhrug-
rAjanyavaMshadahanAnapavargavIrya |
govinda gopavanitAvrajabhRRityagIta
tIrthashravaH shravaNama~Ngala pAhi bhRRityAn || 256||
|| iti shrIbhAgavatasArasamuchchaye vaishvAnaroktaM
shrIvallabhAchAryavirachitaM
shrIpuruShottamasahasranAmastotraM sampUrNam ||
About This Stotram
Sree Purushottama Sahasra Nama Stotram
Sanskrit Title: श्री पुरुषोत्तम सहस्र नाम स्तोत्रम्
IAST Transliteration:
Overview
The Sree Purushottama Sahasra Nama Stotram is significant as it enumerates a thousand names of Lord Purushottama, who is identified with Lord Vishnu and ultimately Lord Krishna. Chanting these names is believed to bestow immense spiritual merit, purify the mind, and lead the devotee closer to the divine. The practice of chanting Sahasra Namas is a devotional act in Hinduism, offering a comprehensive way to meditate on the various attributes, glories, and forms of the deity. The stotram's connection to the Bhagavatam further enhances its importance, as the Bhagavatam is revered for its philosophical depth and devotional narratives concerning Lord Krishna.
Details
| Attribute | Information |
|---|---|
| Deity | Purushottama |
| Author | Unknown |
| Type | Sahasra Nama Stotram |
| Category | Stotram |
| Number of Verses | 256 |
| Origin | The provided text indicates that the 'Sree Purushottama Sahasra Nama Stotram' is a collection of spiritual and devotional literature. The introductory verses suggest it is 'bhagavato'ddhṛtam' (extracted from Bhagavatam or related Puranic literature). The first verse explicitly states, 'Purāṇapuruṣo viṣṇuḥ puruṣottama ucyate |
Benefits of Recitation
- Attainment of spiritual merit
- Liberation from sins
- Fulfillment of desires
- Protection from negative influences
- Closeness to the divine
Best Time to Recite
Morning, evening, during auspicious days like Vaikuntha Ekadashi, Janmashtami, or any day dedicated to the worship of Lord Vishnu/Krishna.
Historical Context
Sahasra Nama Stotrams are a prominent genre within Hindu devotional literature. While the specific author and date of composition for this particular stotram are unknown, the tradition of compiling thousand-name hymns dedicated to deities is ancient and widespread. They are often found within Puranic texts, Agamas, or compiled by later scholars and devotees. The reference to 'bhāgavato'ddhṛtam' strongly suggests a connection to the Vaishnava tradition and the Bhagavatam. The practice of reciting Sahasra Namas is a form of 'Nama Japa' (repetition of divine names), a core practice in Bhakti Yoga, aimed at cultivating devotion and realizing the divine.
Alternate Names
- Sri Purushottama Sahasranama Stotram
- Purushottama Sahasranama
Related Stotrams
- Vishnu Sahasranama Stotram
- Krishna Sahasranama Stotram
- Narayana Sahasranama Stotram
Last Updated: 2025-12-01