Shiva Sankalpa Upanishad (Shiva Sankalpamastu)
ശിവസങ്കല്പോപനിഷത് (ശിവ സങ്കല്പമസ്തു)
Shiva Sankalpa Upanishad (Shiva Sankalpamastu)
ശിവസങ്കല്പോപനിഷത് (ശിവ സങ്കല്പമസ്തു)
യേനേദം ഭൂതം ഭുവനം ഭവിഷ്യത് പരിഗൃഹീതമമൃതേന സര്വമ് ।
യേന യജ്ഞസ്തായതേ സപ്തഹോതാ തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 1॥
യേന കര്മാണി പ്രചരന്തി ധീരാ യതോ വാചാ മനസാ ചാരു യന്തി ।
യത്സമ്മിതമനു സംയന്തി പ്രാണിനസ്തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 2॥
യേന കര്മാണ്യപസോ മനീഷിണോ യജ്ഞേ കൃണ്വന്തി വിദഥേഷു ധീരാഃ ।
യദപൂര്വം യക്ഷമന്തഃ പ്രജാനാം തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 3॥
യത്പ്രജ്ഞാനമുത ചേതോ ധൃതിശ്ച യജ്ജ്യോതിരന്തരമൃതം പ്രജാസു ।
യസ്മാന്ന ഋതേ കിഞ്ചന കര്മ ക്രിയതേ തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 4॥
സുഷാരഥിരശ്വാനിവ യന്മനുഷ്യാന്നേനീയതേഽഭീശുഭിര്വാജിന ഇവ ।
ഹൃത്പ്രതിഷ്ഠം യദജിരം ജവിഷ്ഠം തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 5॥
യസ്മിന്നൃചഃ സാമ യജൂഷി യസ്മിന് പ്രതിഷ്ഠിതാ രഥനാഭാവിവാരാഃ ।
യസ്മിംശ്ചിത്തം സര്വമോതം പ്രജാനാം തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 6॥
യദത്ര ഷഷ്ഠം ത്രിശതം സുവീരം യജ്ഞസ്യ ഗുഹ്യം നവനാവമായ്യം (?) ।
ദശ പഞ്ച ത്രിംശതം യത്പരം ച തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 7॥
യജ്ജാഗ്രതോ ദൂരമുദൈതി ദൈവം തദു സുപ്തസ്യ തഥൈവൈതി ।
ദൂരങ്ഗമം ജ്യോതിഷാം ജ്യോതിരേകം തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 8॥
യേന ദ്യൌഃ പൃഥിവീ ചാന്തരിക്ഷം ച യേ പര്വതാഃ പ്രദിശോ ദിശശ്ച ।
യേനേദം ജഗദ്വ്യാപ്തം പ്രജാനാം തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 9॥
യേനേദം വിശ്വം ജഗതോ ബഭൂവ യേ ദേവാ അപി മഹതോ ജാതവേദാഃ ।
തദേവാഗ്നിസ്തമസോ ജ്യോതിരേകം തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 10॥
യേ മനോ ഹൃദയം യേ ച ദേവാ യേ ദിവ്യാ ആപോ യേ സൂര്യരശ്മിഃ ।
തേ ശ്രോത്രേ ചക്ഷുഷീ സഞ്ചരന്തം തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 11॥
അചിന്ത്യം ചാപ്രമേയം ച വ്യക്താവ്യക്തപരം ച യത ।
സൂക്ഷ്മാത്സൂക്ഷ്മതരം ജ്ഞേയം തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 12॥
ഏകാ ച ദശ ശതം ച സഹസ്രം ചായുതം ച
നിയുതം ച പ്രയുതം ചാര്ബുദം ച ന്യര്ബുദം ച ।
സമുദ്രശ്ച മധ്യം ചാന്തശ്ച പരാര്ധശ്ച
തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 13॥
യേ പഞ്ച പഞ്ചദശ ശതം സഹസ്രമയുതം ന്യര്ബുദം ച ।
തേഽഗ്നിചിത്യേഷ്ടകാസ്തം ശരീരം തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 14॥
വേദാഹമേതം പുരുഷം മഹാന്തമാദിത്യവര്ണം തമസഃ പരസ്താത് ।
യസ്യ യോനിം പരിപശ്യന്തി ധീരാസ്തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥
യസ്യേദം ധീരാഃ പുനന്തി കവയോ ബ്രഹ്മാണമേതം ത്വാ വൃണുത ഇന്ദുമ് ।
സ്ഥാവരം ജങ്ഗമം ദ്യൌരാകാശം തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 16॥
പരാത് പരതരം ചൈവ യത്പരാച്ചൈവ യത്പരമ് ।
യത്പരാത് പരതോ ജ്ഞേയം തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 17॥
പരാത് പരതരോ ബ്രഹ്മാ തത്പരാത് പരതോ ഹരിഃ ।
തത്പരാത് പരതോഽധീശസ്തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 18॥
യാ വേദാദിഷു ഗായത്രീ സര്വവ്യാപീ മഹേശ്വരീ ।
ഋഗ്യജുസ്സാമാഥര്വൈശ്ച തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 19॥
യോ വൈ ദേവം മഹാദേവം പ്രണവം പുരുഷോത്തമമ് ।
യഃ സര്വേ സര്വവേദൈശ്ച തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 20॥
പ്രയതഃ പ്രണവോങ്കാരം പ്രണവം പുരുഷോത്തമമ് ।
ഓങ്കാരം പ്രണവാത്മാനം തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 21॥
യോഽസൌ സര്വേഷു വേദേഷു പഠ്യതേ ഹ്യജ ഇശ്വരഃ ।
അകായോ നിര്ഗുണോ ഹ്യാത്മാ തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 22॥
ഗോഭിര്ജുഷ്ടം ധനേന ഹ്യായുഷാ ച ബലേന ച ।
പ്രജയാ പശുഭിഃ പുഷ്കരാക്ഷം തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 23॥
ത്രിയമ്ബകം യജാമഹേ സുഗന്ധിം പുഷ്ടിവര്ധനമ് ।
ഉര്വാരുകമിവ ബന്ധനാന്മൃത്യോര്മുക്ഷീയ
മാഽമൃതാത്തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 24॥
കൈലാസശിഖരേ രമ്യേ ശങ്കരസ്യ ശിവാലയേ ।
ദേവതാസ്തത്ര മോദന്തേ തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 25॥
വിശ്വതശ്ചക്ഷുരുത വിശ്വതോമുഖോ വിശ്വതോഹസ്ത ഉത വിശ്വതസ്പാത് ।
സമ്ബാഹുഭ്യാം നമതി സമ്പതത്രൈര്ദ്യാവാപൃഥിവീ
ജനയന് ദേവ ഏകസ്തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 26॥
ചതുരോ വേദാനധീയീത സര്വശാസ്യമയം വിദുഃ ।
ഇതിഹാസപുരാണാനാം തന്മേ മന ശിവസങ്കന്ല്പമസ്തു ॥ 27॥
മാ നോ മഹാന്തമുത മാ നോ അര്ഭകം മാ ന ഉക്ഷന്തമുത മാ ന ഉക്ഷിതമ് ।
മാ നോ വധീഃ പിതരം മോത മാതരം പ്രിയാ മാ നഃ
തനുവോ രുദ്ര രീരിഷസ്തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 28॥
മാ നസ്തോകേ തനയേ മാ ന ആയുഷി മാ നോ ഗോഷു മാ നോ അശ്വേഷു രീരിഷഃ ।
വീരാന്മാ നോ രുദ്ര ഭാമിതോ വധീര്ഹവിഷ്മന്തഃ
നമസാ വിധേമ തേ തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 29॥
ഋതം സത്യം പരം ബ്രഹ്മ പുരുഷം കൃഷ്ണപിങ്ഗലമ് ।
ഊര്ധ്വരേതം വിരൂപാക്ഷം വിശ്വരൂപായ വൈ നമോ നമഃ
തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 30॥
കദ്രുദ്രായ പ്രചേതസേ മീഢുഷ്ടമായ തവ്യസേ ।
വോചേമ ശന്തമം ഹൃദേ । സര്വോ ഹ്യേഷ രുദ്രസ്തസ്മൈ രുദ്രായ
നമോ അസ്തു തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 31॥
ബ്രഹ്മ ജജ്ഞാനം പ്രഥമം പുരസ്താത് വി സീമതഃ സുരുചോ വേന ആവഃ ।
സ ബുധ്നിയാ ഉപമാ അസ്യ വിഷ്ഠാഃ സതശ്ച യോനിം
അസതശ്ച വിവസ്തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 32॥
യഃ പ്രാണതോ നിമിഷതോ മഹിത്വൈക ഇദ്രാജാ ജഗതോ ബഭൂവ ।
യ ഈശേ അസ്യ ദ്വിപദശ്ചതുഷ്പദഃ കസ്മൈ ദേവായ
ഹവിഷാ വിധേമ തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 33॥
യ ആത്മദാ ബലദാ യസ്യ വിശ്വേ ഉപാസതേ പ്രശിഷം യസ്യ ദേവാഃ ।
യസ്യ ഛായാഽമൃതം യസ്യ മൃത്യുഃ കസ്മൈ ദേവായ
ഹവിഷാ വിധേമ തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 34॥
യോ രുദ്രോ അഗ്നൌ യോ അപ്സു യ ഓഷധീഷു യോ രുദ്രോ വിശ്വാ ഭുവനാഽഽവിവേശ ।
തസ്മൈ രുദ്രായ നമോ അസ്തു തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 35॥
ഗന്ധദ്വാരാം ദുരാധര്ഷാം നിത്യപുഷ്ടാം കരീഷിണീമ് ।
ഈശ്വരീം സര്വഭൂതാനാം താമിഹോപഹ്വയേ ശ്രിയം
തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 36॥
യ ഇദം ശിവസങ്കല്പം സദാ ധ്യായന്തി ബ്രാഹ്മണാഃ ।
തേ പരം മോക്ഷം ഗമിഷ്യന്തി തന്മേ മനഃ ശിവസങ്കല്പമസ്തു ॥ 37॥
ഇതി ശിവസങ്കല്പമന്ത്രാഃ സമാപ്താഃ ।
(ശൈവ-ഉപനിഷദഃ)
ഇതി ശിവസങ്കല്പോപനിഷത് സമാപ്ത ।
Related Scriptures
1000 Names of Shri Ardhanarishvara
1000 verses
कर्णाटक सङ्गीतं स्वरजति 2 (साम्ब शिव)
0 verses
दारिद्र्य दहन शिव स्तोत्रम्
9 verses
1000 Names of Lord Mahakala
1000 verses
100 Names of Lord Shiva
100 verses
Rudrayamala 1000 Names of Lord Shiva
1000 verses
About This Stotram
Overview
The Shiva Sankalpa Upanishad, also known as Shiva Sankalpamastu, is a Vedic text of 36 mantras belonging to the Shukla Yajurveda tradition. Each mantra describes the mind (manas) as the seat of consciousness — governing perception, memory, and intention — and concludes with the refrain "may my mind resolve itself into auspicious thought (shiva sankalpa)." The text is associated with the Brihadaranyaka Upanishad and is considered part of the Vedic mantra corpus.
What are the benefits of chanting Shiva Sankalpa Upanishad?
- Cultivates a disciplined and auspiciously directed mind through mantra repetition
- Supports mental clarity and focused intention in daily life and spiritual practice
- Used as a meditation text to align thought and action with higher purpose
- Connects the practitioner with the Vedic understanding of mind as the instrument of liberation
When is the best time to recite this?
Morning recitation before daily activities is the standard practice, as the mantras are designed to set the direction of one's intentions. It is also appropriate during meditation and at times of major decisions or spiritual retreat.
What is the historical and traditional background?
The Shiva Sankalpa Upanishad is an integral part of the Shukla Yajurveda and is positioned within or near the Vajasaneyi Samhita. Its composition is attributed to the late Vedic period, placing it among the older layers of Sanskrit mantra literature. As Shruti (revealed scripture), it has no individual human author; it is transmitted as part of the Vedic heritage of the Shukla Yajurveda shakha. The recurring focus on mind (manas) reflects the philosophical concerns of the Vedic and early Upanishadic periods, where consciousness and its proper orientation were central questions.
Available scripts
This text is available in 14 scripts: devanagari, tamil, telugu, kannada, malayalam, gujarati, bengali, iast, gurmukhi, oriya, assamese, sinhala, itrans, hk. Use the script selector above to switch between them.
Related Texts
- Shukla Yajurveda Sandhya Vandanam — the daily ritual text of the Shukla Yajurveda tradition, which shares the same scriptural lineage
- Shiva Mahimna Stotram — a later Shaiva devotional hymn that, like this Upanishad, addresses the limits of human understanding in relation to Shiva