Patanjali Yoga Sutras
Patanjali Yoga Sutras
Patanjali Yoga Sutras
pata~njali yoga sUtrANi - 1 (samAdhi pAda)
shloka 1
atha samAdhipAdaH |
atha yogAnushAsanam || 1 ||
yogashchittavRRitti nirodhaH || 2 ||
tadA draShTuH svarUpe.avasthAnam || 3 ||
vRRitti sArUpyamitaratra || 4 ||
vRRittayaH pa~nchatayyaH kliShTA.akliShTAH || 5 ||
pramANa viparyaya vikalpa nidrA smRRitayaH || 6 ||
pratyakShAnumAnAgamAH pramANAni || 7 ||
viparyayo mithyAj~nAnamatadrUpa pratiShTham || 8 ||
shabdaj~nAnAnupAtI vastushUnyo vikalpaH || 9 ||
abhAva pratyayAlambanA vRRittirnidrA || 10 ||
anubhUta viShayAsampramoShaH smRRitiH || 11 ||
abhyAsa vairAgyAbhyAM tannirodhaH || 12 ||
tatra sthitau yatno.abhyAsaH || 13 ||
sa tu dIrghakAla nairantarya satkArAsevito dRRiDhabhUmiH || 14 ||
dRRiShTAnushravika viShaya vitRRiShNasya vashIkArasanjnA vairAgyam || 15 ||
tatparaM puruShakhyAte-rguNavaitRRiShNyam || 16 ||
vitarka vichArAnandAsmitArUpAnugamAt sampraj~nAtaH || 17 ||
virAmapratyayAbhyAsapUrvaH saMskArasheSho.anyaH || 18 ||
bhavapratyayo videhaprakRRitilayAnAm || 19 ||
shraddhA vIrya smRRiti samAdhipraj~nA pUrvaka itareShAm || 20 ||
tIvrasaMvegAnAmAsannaH || 21 ||
mRRidumadhyAdhimAtratvAttato.api visheShaH || 22 ||
IshvarapraNidhAnAdvA || 23 ||
klesha karma vipAkAshayairaparAmRRiShTaH puruShavisheSha IshvaraH || 24 ||
tatra niratishayaM sarvaj~nabIjam || 25 ||
sa eShaH pUrveShAmapi guruH kAlenAnavachChedAt || 26 ||
tasya vAchakaH praNavaH || 27 ||
tajjapastadarthabhAvanam || 28 ||
tataH pratyakchetanAdhigamo.apyantarAyAbhAvashcha || 29 ||
vyAdhi styAna saMshaya pramAdAlasyAvirati bhrAnti
darshanAlabdhabhUmikatvAnavasthitatvAni chittavikShepAsteM.atarAyAH || 30 ||
duHkha daurmanasyA~Ngamejayatva shvAsaprashvAsA vikShepasahabhuvaH || 31 ||
tatpratiShedhArthamekatattvAbhyAsaH || 32 ||
maitrI karuNA muditopekShANAM sukha duHkha puNyApuNya viShayANAm-bhAvanAtashchittaprasAdanam || 33 ||
prachChardana vidhAraNAbhyAM vA prANasya || 34 ||
viShayavatI vA pravRRittirutpannA manasaH sthiti nibandhinI || 35 ||
vishokA vA jyotiShmatI || 36 ||
vItarAga viShayaM vA chittam || 37 ||
svapna nidrA j~nAnAlambanaM vA || 38 ||
yathAbhimatadhyAnAdvA || 39 ||
paramANu parama mahattvAnto.asya vashIkAraH || 40 ||
kShINavRRitterabhijAtasyeva maNergrahItRRigrahaNa grAhyeShu tatstha tada~njanatA samApattiH || 41 ||
tatra shabdArtha jnAna vikalpaiH saNkIrNA savitarkA samApattiH || 42 ||
smRRiti parishuddhau svarUpa shUnyevArtha mAtranirbhAsA nirvitarkA || 43 ||
etayaiva savichArA nirvichArA cha sUkShmaviShayA vyAkhyAtA || 44 ||
sUkShma viShayatvaM chAli~NgaparyavasAnam || 45 ||
tA eva sabIjaH samAdhiH || 46 ||
nirvichAra vaishArAdye.adhyAtmaprasAdaH || 47 ||
RRitambharA tatra praj~nA || 48 ||
shrutAnumAna praj~nAbhyAmanyaviShayA visheShArthatvAt || 49 ||
tajjaH saMskAro.anyasaMskAra pratibandhI || 50 ||
tasyApi nirodhe sarvanirodhAnnirbIjassamAdhiH || 51 ||
iti pAta~njalayogadarshane samAdhipAdo nAma prathamaH pAdaH |
