Stotram - Sacred Scripture

Patanjali Yoga Sutras

Patanjali Yoga Sutras

Patanjali Yoga Sutras

Stotram
Unknown
51 Verses
110%

patañjali yoga sūtrāṇi - 1 (samādhi pāda)

Śloka 1

atha samādhipādaḥ |

atha yogānuśāsanam || 1 ||

yogaścittavṛtti nirodhaḥ || 2 ||

tadā draṣṭuḥ svarūpe'vasthānam || 3 ||

vṛtti sārūpyamitaratra || 4 ||

vṛttayaḥ pañcatayyaḥ kliṣṭā'kliṣṭāḥ || 5 ||

pramāṇa viparyaya vikalpa nidrā smṛtayaḥ || 6 ||

pratyakṣānumānāgamāḥ pramāṇāni || 7 ||

viparyayo mithyājñānamatadrūpa pratiṣṭham || 8 ||

śabdajñānānupātī vastuśūnyo vikalpaḥ || 9 ||

abhāva pratyayālambanā vṛttirnidrā || 10 ||

anubhūta viṣayāsampramoṣaḥ smṛtiḥ || 11 ||

abhyāsa vairāgyābhyāṃ tannirodhaḥ || 12 ||

tatra sthitau yatno'bhyāsaḥ || 13 ||

sa tu dīrghakāla nairantarya satkārāsevito dṛḍhabhūmiḥ || 14 ||

dṛṣṭānuśravika viṣaya vitṛṣṇasya vaśīkārasañjñā vairāgyam || 15 ||

tatparaṃ puruṣakhyāte-rguṇavaitṛṣṇyam || 16 ||

vitarka vicārānandāsmitārūpānugamāt samprajñātaḥ || 17 ||

virāmapratyayābhyāsapūrvaḥ saṃskāraśeṣo'nyaḥ || 18 ||

bhavapratyayo videhaprakṛtilayānām || 19 ||

śraddhā vīrya smṛti samādhiprajñā pūrvaka itareṣām || 20 ||

tīvrasaṃvegānāmāsannaḥ || 21 ||

mṛdumadhyādhimātratvāttato'pi viśeṣaḥ || 22 ||

īśvarapraṇidhānādvā || 23 ||

kleśa karma vipākāśayairaparāmṛṣṭaḥ puruṣaviśeṣa īśvaraḥ || 24 ||

tatra niratiśayaṃ sarvajñabījam || 25 ||

sa eṣaḥ pūrveṣāmapi guruḥ kālenānavacchedāt || 26 ||

tasya vācakaḥ praṇavaḥ || 27 ||

tajjapastadarthabhāvanam || 28 ||

tataḥ pratyakcetanādhigamo'pyantarāyābhāvaśca || 29 ||

vyādhi styāna saṃśaya pramādālasyāvirati bhrānti

darśanālabdhabhūmikatvānavasthitatvāni cittavikṣepāsteṃ'tarāyāḥ || 30 ||

duḥkha daurmanasyāṅgamejayatva śvāsapraśvāsā vikṣepasahabhuvaḥ || 31 ||

tatpratiṣedhārthamekatattvābhyāsaḥ || 32 ||

maitrī karuṇā muditopekṣāṇāṃ sukha duḥkha puṇyāpuṇya viṣayāṇām-bhāvanātaścittaprasādanam || 33 ||

pracchardana vidhāraṇābhyāṃ vā prāṇasya || 34 ||

viṣayavatī vā pravṛttirutpannā manasaḥ sthiti nibandhinī || 35 ||

viśokā vā jyotiṣmatī || 36 ||

vītarāga viṣayaṃ vā cittam || 37 ||

svapna nidrā jñānālambanaṃ vā || 38 ||

yathābhimatadhyānādvā || 39 ||

paramāṇu parama mahattvānto'sya vaśīkāraḥ || 40 ||

kṣīṇavṛtterabhijātasyeva maṇergrahītṛgrahaṇa grāhyeṣu tatstha tadañjanatā samāpattiḥ || 41 ||

tatra śabdārtha jñāna vikalpaiḥ saṅkīrṇā savitarkā samāpattiḥ || 42 ||

smṛti pariśuddhau svarūpa śūnyevārtha mātranirbhāsā nirvitarkā || 43 ||

etayaiva savicārā nirvicārā ca sūkṣmaviṣayā vyākhyātā || 44 ||

sūkṣma viṣayatvaṃ cāliṅgaparyavasānam || 45 ||

tā eva sabījaḥ samādhiḥ || 46 ||

nirvicāra vaiśārādye'dhyātmaprasādaḥ || 47 ||

ṛtambharā tatra prajñā || 48 ||

śrutānumāna prajñābhyāmanyaviṣayā viśeṣārthatvāt || 49 ||

tajjaḥ saṃskāro'nyasaṃskāra pratibandhī || 50 ||

tasyāpi nirodhe sarvanirodhānnirbījassamādhiḥ || 51 ||

iti pātañjalayogadarśane samādhipādo nāma prathamaḥ pādaḥ |