Ganesha Chaturthi Pooja Vidhanam & Vrata Kalpam
Ganesha Chaturthi Pooja Vidhanam & Vrata Kalpam
Ganesha Chaturthi Pooja Vidhanam & Vrata Kalpam
gaṇeśa caturthi pūjā vidhānam, vrata kalpaṃ
Śloka 1
prārthana
śuklāmbaradharaṃ viṣṇuṃ śaśivarṇaṃ caturbhujam |
prasanna vadanaṃ dhyāyetsarva vighnopaśāntaye ||
ayaṃ muhūrtassumuhūrto'stu |
tadeva lagnaṃ sudinaṃ tadeva, tārābalaṃ candrabalaṃ tadeva, vidyābalaṃ daivabalaṃ tadeva, lakṣmīpate teṅghriyugaṃ smarāmi, sumuhūrto'stu |
yaśśivo nāmarūpābhyāṃ yā devī sarvamaṅgalā |
tayossaṃsmaraṇāt puṃsāṃ sarvato jayamaṅgalam ||
lābhasteṣāṃ jayasteṣāṃ kutasteṣāṃ parābhavaḥ |
yeṣāmindīvaraśyāmo hṛdayasthojanārthanaḥ ||
āpadāmapahartāraṃ dātāraṃ sarvasampadām |
lokābhirāmaṃ śrīrāmaṃ bhūyo bhūyo namāmyaham ||
(śrī vighneśvara ṣoḍaśanāma stotraṃ)
sumukhaścaikadantaśca kapilo gajakarṇikaḥ |
lambodaraśca vikaṭo vighnarājo gaṇādhipaḥ || 1 ||
dhūmaketu-rgaṇādhyakṣo phālacandro gajānanaḥ |
vakratuṇḍa-śśūrpakarṇo heramba-sskandapūrvajaḥ || 2 ||
ṣoḍaśaitāni nāmāni yaḥ paṭhe-cchṛṇu-yādapi |
vidyārambhe vivāhe ca praveśe nirgame tathā |
saṅgrāme sarva kāryeṣu vighnastasya na jāyate || 3 ||
abhīpsitārtha siddhyarthaṃ pūjito yassurairapi |
sarvavighnaccidetasmai śrī mahāgaṇādhipataye namaḥ ||
oṃ śrīlakṣmī nārāyaṇābhyāṃ namaḥ |
oṃ umā maheśvarābhyāṃ namaḥ |
oṃ vāṇī hiraṇyagarbhābhyāṃ namaḥ |
oṃ śacī purandarābhyāṃ namaḥ |
oṃ arundhatī vaśiṣṭhābhyāṃ namaḥ |
oṃ śrī sitārāmābhyāṃ namaḥ |
namassarvebhyo mahājanebhyo namaḥ ||
ayaṃ muhūrta-ssumuhūrto'stu ||
śarīra śuddhi
apavitraḥ pavitro vā sarvāvasthā᳚-ṅgato-'pivā |
ya-ssmare-tpuṇḍarīkākṣaṃ sa bāhyābhyantara śśuciḥ ||
puṇḍarīkākṣa ! puṇḍarīkākṣa ! puṇḍarīkākṣāya namaḥ |
ācamanaḥ
oṃ ācamya
oṃ keśavāya svāhā
oṃ nārāyaṇāya svāhā
oṃ mādhavāya svāhā (iti trirācamya)
oṃ govindāya namaḥ (pāṇī mārjayitvā)
oṃ viṣṇave namaḥ
oṃ madhusūdanāya namaḥ (oṣṭhau mārjayitvā)
oṃ trivikramāya namaḥ
oṃ vāmanāya namaḥ (śirasi jalaṃ prokṣya)
oṃ śrīdharāya namaḥ
oṃ hṛṣīkeśāya namaḥ (vāmahastè jalaṃ prokṣya)
oṃ padmanābhāya namaḥ (pādayoḥ jalaṃ prokṣya)
oṃ dāmodarāya namaḥ (śirasi jalaṃ prokṣya)
oṃ saṅkarṣaṇāya namaḥ (aṅgulibhiścibukaṃ jalaṃ prokṣya)
oṃ vāsudevāya namaḥ
oṃ pradyumnāya namaḥ (nāsikāṃ spṛṣṭvā)
oṃ aniruddhāya namaḥ
oṃ puruṣottamāya namaḥ
oṃ adhokṣajāya namaḥ
oṃ nārasiṃhāya namaḥ (netre śrotre ca spṛṣṭvā)
oṃ acyutāya namaḥ (nābhiṃ spṛṣṭvā)
oṃ janārdhanāya namaḥ (hṛdayaṃ spṛṣṭvā)
oṃ upendrāya namaḥ (hastaṃ śirasi nikṣipya)
oṃ haraye namaḥ
oṃ śrīkṛṣṇāya namaḥ (aṃsau spṛṣṭvā)
oṃ śrīkṛṣṇa parabrahmaṇe namo namaḥ
bhūtoccāṭana
uttiṣṭhantu | bhūta piśācāḥ | ye te bhūmibhārakāḥ | ye teṣāmavirodhena | brahmakarma samārabhe | oṃ bhūrbhuvassuvaḥ |
daivī gāyatrī candaḥ prāṇāyāme viniyogaḥ
prāṇāyāmaḥ
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ | ogṃ suvaḥ | o-mmahaḥ | o-ñjanaḥ | o-ntapaḥ | ogṃ sa॒tyam |
o-ntatsa̭vi॒turvare᳚ṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi |
dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā᳚t ||
omāpo॒ jyotī॒ raso॒-'mṛta॒-mbrahma॒ bhū-rbhuva॒-ssuva॒rom ||
saṅkalpaḥ
mamopātta, durita kṣayadvārā, śrī parameśvara-muddisya, śrī parameśvara prītyarthaṃ, śubhe, śobhane, abhyudaya muhūrte, śrī mahāviṣṇo rājñayā, pravarta mānasya, adya brahmaṇaḥ, dvitīya parārthe, śvetavarāha kalpe, vaivaśvata manvantare, kaliyuge, prathama pāde, (bhārata deśaḥ - jambū dvīpe, bharata varṣe, bharata khaṇḍe, meroḥ dakṣiṇa/uttara digbhāge; amerikā - krauñca dvīpe, ramaṇaka varṣe, aindrika khaṇḍe, sapta samudrāntare, kapilāraṇye), śobhana gṛhe, samasta devatā brāhmaṇa, harihara gurucaraṇa sannithau, asmin, vartamāna, vyāvahārika, cāndramāna, ... saṃvatsare, ... ayane, ... ṛte, ... māse, ... pakṣe, ... tithau, ... vāsare, ... śubha nakṣatra, śubha yoga, śubha karaṇa, evaṅguṇa, viśeṣaṇa, viśiṣṭhāyāṃ, śubha tithau, śrīmān, ... gotraḥ, ... nāmadheyaḥ, ... gotrasya, ... nāmadheyohaṃ ... mama dharmapatnī sametasya, asmākaṃ sahakuṭumbānāṃ, kṣemasthairya vijaya abhaya āyurārogya aiśvaryābhivṛdhhyarthaṃ, dharmārtha kāma mokṣa caturvidha phala puruṣārtha siddyarthaṃ, iṣṭakāmyārtha siddhyarthaṃ, manovāñchāphala siddharthaṃ, samasta duritopa śāntyarthaṃ, samasta maṅgalāvāpyarthaṃ, putrapautrābhivṛddhyarthaṃ, sakalakāryeṣu sarvadā digvijayasiddhyarthaṃ, varṣe varṣe prayukta śrī varasiddhi vināyaka devatā-muddhisya, śrī varasiddhi vināyaka devatā prītyarthaṃ, kalpokta prakāreṇa yāvacchakti dhyānāvāhanādi ṣoḍaśopacārapūjāṃ kariṣye |
tadaṅga kalaśapūjāṃ kariṣye ||
kalaśaṃ gandhapuṣpākṣatairabhyarcya |
tasyopari hastaṃ nidhāya -
kalaśa pūja
kalaśasya mukhe viṣṇuḥ kaṇṭhe rudra-ssamāhitaḥ |
mūle tatra sthito brahmā madhye mātṛgaṇāsmṛtāḥ ||
kukṣautu sāgarāḥ sarve saptadvvīpā vasundharā |
ṛgvedodha yajurveda-ssāmavedo-hyadharvaṇaḥ ||
aṅgaiśca sahitāssarve kalaśāmbu samāśritāḥ |
ā kalaśeṣu dhāvati pavitre pariṣicyate |
ukthairyajñeṣu vardhate ||
āpo॒ vā i॒dagṃ sarvaṃ॒-vi~śvā̭ bhū॒tānyāpaḥ̭ prā॒ṇā vā āpaḥ̭ pa॒śava॒ āpo-'nna॒māpo -'mṛ̭ta॒māpaḥ̭ sa॒mrāḍāpo̭ vi॒rāḍāpaḥ̭ sva॒rāḍāpa॒-śchandā॒g॒syāpo॒ jyotī॒g॒ṣyāpo॒ yajū॒g॒ṣyāpaḥ̭ sa॒tyamāpa॒-ssarvā̭ de॒vatā॒ āpo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rāpa॒ om || 29.1 (tai. ara. 6.29.1)
gaṅge ca yamune caiva godāvari sarasvatī |
narmade sindhu kāverī jalesmin sannidhiṃ kuru ||
āyāntu devapūjārthaṃ duritakṣayakārakāḥ |
(kalaśodakena pūjādravyāṇi, ātmānaṃ, devaṃ ca samprokṣya)
o-ṅga॒ṇānā᳚-ntvā ga॒ṇapa̭tigṃ havāmahe ka॒vi-ṅka̭vī॒nāṃ upa॒maśra̭vastavam |
jye॒ṣṭha॒rāja॒-mbrahma̭ṇā-mbrahmaṇaspata॒ ā naḥ̭ śṛ॒ṇvannū॒tibhi̭ssīda॒ sāda̭nam ||
śrī varasiddhi vināyaka devatāye namaḥ |
atha prāṇapratiṣṭhāpanaṃ kariṣye |
śrī varasiddhi vināyaka prāṇa pratiṣṭhā
oṃ asunīte punarasmāsu cakṣuḥ punaḥprāṇamiha no dhehi bhogam |
jyokpaśyema sūryamuccaraṃ tamanumate mṛḍayā naḥ ssvasti || ṛ.ve. - 10.59.6
amṛtaṃ vai prāṇā amṛtamāpaḥ prāṇāneva yathāsthānamupahvayate |
ityādyena prāṇapratiṣṭhāpanaṃ kṛtvā, namaskṛtvā ||
oṃ śrī varasiddhi vināyakāya namaḥ |
svāmin sarvajagannātha yāvatpūjāvasānakam |
tāvatvaṃ prītibhāvena bimbe'smin sannidhiṃ kuru ||
āvāhito bhava, sthāpito bhava, sumukho bhava, suprasanno bhava, varado bhava, prasīda, prasīda, prasīda |
ṣoḍaśopacāra pūjā
prārthana
bhavasañcitapāpaugha vidhvaṃsanavicakṣaṇam |
vighnāndhakārabhāsvantaṃ vighnarājamahaṃ bhaje ||
ekadantaṃ śūrpakarṇaṃ gajavaktraṃ caturbhujam |
pāśāṅkuśadharaṃ devaṃ dhyāyetsiddhivināyakam ||
uttamaṃ gaṇanāthasya vrataṃ sampatkaraṃ śubham |
bhaktābhīṣṭapradaṃ tasmāddhyāyettaṃ vighnanāyakam ||
dhyānaṃ
dhyāyedgajānanaṃ devaṃ taptakāñcanasannibham |
caturbhujaṃ mahākāyaṃ sarvābharaṇabhūṣitam ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ dhyāyāmi |
āvāhanaṃ
(sahasraśīrṣā ... daśāṅgulam)
atrāgaccha jagadvandya surarājārciteśvara |
anāthanātha sarvajña gaurīgarbhasamudbhava ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ āvāhayāmi |
āsanaṃ
(puruṣa evedagaṃ ... atirohati)
mauktikaiḥ puṣparāgaiśca nānāratnairvirājitam |
ratnasiṃhāsanaṃ cāru prītyarthaṃ pratigṛhyatām ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ āsanaṃ samarpayāmi |
arghyaṃ
(etāvānasya ... divi)
gaurīputra namaste'stu śaṅkarapriyanandana |
gṛhāṇārghyaṃ mayā dattaṃ gandhapuṣpākṣatairyutam ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ arghyaṃ samarpayāmi |
pādyaṃ
(tripādūrdhvaḥ ... abhi)
gajavaktra namaste'stu sarvābhīṣṭapradāyaka |
bhaktyā pādyaṃ mayā dattaṃ gṛhāṇa dviradānana ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ pādyaṃ samarpayāmi |
madhuparkaḥ
dadhikṣīrasamāyuktaṃ madhvājyena samanvitam |
madhuparkaṃ gṛhāṇedaṃ gajavaktra namo'stu te ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ madhuparkaṃ samarpayāmi |
ācamanīyaṃ
(tasmādvirāḍajāyata ... puraḥ)
anāthanātha sarvajña gīrvāṇavarapūjita |
gṛhāṇācamanaṃ deva tubhyaṃ dattaṃ mayā prabho ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ ācamanīyaṃ samarpayāmi |
pañcāmṛta snānaṃ
payo dadhi ghṛtaṃ caiva śarkarā madhu saṃyutam |
pañcāmṛtaṃ gṛhāṇedaṃ snānāya gaṇanāyaka ||
snānaṃ pañcāmṛtairdeva gṛhāṇa gaṇanāyaka |
anāthanātha sarvajña gīrvāṇagaṇapūjita ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ pañcāmṛta snānaṃ samarpayāmi |
śuddhodaka snānaṃ
(yatpuruṣeṇa ... haviḥ)
gaṅgādisarvatīrthebhya āhṛtairamalairjalaiḥ |
snānaṃ kuruṣya bhagavannumāputra namo'stu te ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ śuddhodaka snānaṃ samarpayāmi |
snānānantaraṃ ācamanīyaṃ samarpayāmi |
vastraṃ
(saptāsyāsan ... paśum)
raktavastradvayaṃ cāru devayogyaṃ ca maṅgalam |
śubhaprada gṛhāṇa tvaṃ lambodara harātmaja ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ vastrayugmaṃ samarpayāmi |
yajñopavītaṃ
rājataṃ brahmasūtraṃ ca kāñcanaṃ cottarīyakam |
gṛhāṇa deva sarvajña bhaktānāmiṣṭadāyaka ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ yajñopavītaṃ samarpayāmi |
gandhaṃ
candanāgaru karpūra kastūrī kuṅkumānvitam |
vilepanaṃ suraśreṣṭha prītyarthaṃ pratigṛhyatām ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ śrīgandhān dhārayāmi |
akṣatān
akṣatān dhavalān divyān śālīyāṃstaṇḍulān śubhān |
gṛhāṇa paramānanda śambhuputra namo'stu te ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ alaṅkaraṇārthaṃ akṣatān samarpayāmi |
puṣpāṇi
sugandhāni ca puṣpāṇi jātīkundamukhāni ca |
ekaviṃśatipatrāṇi saṅgṛhāṇa namo'stu te ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ puṣpaiḥ pūjayāmi |
athāṅgapūjā
oṃ gaṇeśāya namaḥ - pādau pūjayāmi |
oṃ ekadantāya namaḥ - gulphau pūjayāmi |
oṃ śūrpakarṇāya namaḥ - jānunī pūjayāmi |
oṃ vighnarājāya namaḥ - jaṅghe pūjayāmi |
oṃ ākhuvāhanāya namaḥ - ūrūṃ pūjayāmi |
oṃ herambāya namaḥ - kaṭiṃ pūjayāmi |
oṃ lambodarāya namaḥ - udaraṃ pūjayāmi |
oṃ gaṇanāthāya namaḥ - nābhiṃ pūjayāmi |
oṃ gaṇeśāya namaḥ - hṛdayaṃ pūjayāmi |
oṃ sthūlakaṇṭhāya namaḥ - kaṇṭhaṃ pūjayāmi |
oṃ skandāgrajāya ṇamaha śkandhau pūjayāmi |
oṃ pāśahastāya ṇamaha hasthau pūjayāmi |
oṃ gajavaktrāya namaḥ - vaktraṃ pūjayāmi |
oṃ vighnahantre namaḥ - netraṃ pūjayāmi |
oṃ śūrpakarṇāya namaḥ - karṇau pūjayāmi |
oṃ phālacandrāya namaḥ - lalāṭaṃ pūjayāmi |
oṃ sarveśvarāya namaḥ - śiraḥ pūjayāmi |
oṃ vighnarājāya namaḥ - sarvāṇyṅgāṇi pūjayāmi |
athaikaviṃśati patrapūja
sumukhāyanamaḥ - mācīpatraṃ pūjayāmi (darbha) |
gaṇādhipāya namaḥ - bṛhatīpatraṃ pūjayāmi |
umāputrāya namaḥ - bilvapatraṃ pūjayāmi (māreḍu) |
gajānanāya namaḥ - durvāyugmaṃ pūjayāmi(garika) |
harasūnavenamaḥ - dattūrapatraṃ pūjayāmi (ummètta) |
lambodarāyanamaḥ - badarīpatraṃ pūjayāmi (regu) |
guhāgrajāyanamaḥ - apāmārgapatraṃ pūjayāmi (uttareṇi) |
gajakarṇāyanamaḥ - tulasīpatraṃ pūjayāmi |
ekadantāya namaḥ - cūtapatraṃ pūjayāmi (āmra) |
vikaṭāya namaḥ - karavīrapatraṃ pūjayāmi (ganneru)|
bhinnadantāya namaḥ - viṣṇukrāntapatraṃ pūjayāmi |
vaṭavenamaḥ - dāḍimīpatraṃ pūjayāmi (dānimma) |
sarveśvarāyanamaḥ - devadārupatraṃ pūjayāmi |
phālacandrāya namaḥ - maruvakapatraṃ pūjayāmi |
herambāyanamaḥ - sindhuvārapatraṃ pūjayāmi |
śūrpakarṇāyanamaḥ - jājīpatraṃ pūjayāmi |
surāgrajāyanamaḥ - gaṇḍakīpatraṃ pūjayāmi |
ibhavaktrāyanamaḥ - śamīpatraṃ pūjayāmi (jammi) |
vināyakāya namaḥ - aśvatthapatraṃ pūjayāmi (rāvi) |
surasevitāya namaḥ - arjunapatraṃ pūjayāmi (maddi) |
kapilāya namaḥ - arkapatraṃ pūjayāmi (jilleḍu) |
śrī gaṇeśvarāya namaḥ - ekaviṃśati patrāṇi pūjayāmi |
ekaviṃśati puṣpa pūjā
oṃ pañcāsya gaṇapataye namaḥ - punnāga puṣpaṃ samarpayāmi |
oṃ mahā gaṇapataye namaḥ - mandāra puṣpaṃ samarpayāmi |
oṃ dhīra gaṇapataye namaḥ - dāḍimī puṣpaṃ samarpayāmi |
oṃ viṣvaksena gaṇapataye namaḥ - vakula puṣpaṃ samarpayāmi |
oṃ āmoda gaṇapataye namaḥ - amṛṇāla(tāmara) puṣpaṃ samarpayāmi |
oṃ pramatha gaṇapataye namaḥ - pāṭalī puṣpaṃ samarpayāmi |
oṃ rudra gaṇapataye namaḥ - droṇa puṣpaṃ samarpayāmi |
oṃ vidyā gaṇapataye namaḥ - dhattūra puṣpaṃ samarpayāmi |
oṃ vighna gaṇapataye namaḥ - campaka puṣpaṃ samarpayāmi |
oṃ durita gaṇapataye namaḥ - rasāla puṣpaṃ samarpayāmi |
oṃ kāmitārthaprada gaṇapataye namaḥ - ketakī puṣpaṃ samarpayāmi |
oṃ sammoha gaṇapataye namaḥ - mādhavī puṣpaṃ samarpayāmi |
oṃ viṣṇu gaṇapataye namaḥ - śamyāka puṣpaṃ samarpayāmi |
oṃ īśa gaṇapataye namaḥ - arka puṣpaṃ samarpayāmi |
oṃ gajāsya gaṇapataye namaḥ - kalhāra puṣpaṃ samarpayāmi |
oṃ sarvasiddhi gaṇapataye namaḥ - sevantikā puṣpaṃ samarpayāmi |
oṃ vīra gaṇapataye namaḥ - bilva puṣpaṃ samarpayāmi |
oṃ kandarpa gaṇapataye namaḥ - karavīra puṣpaṃ samarpayāmi |
oṃ ucchiṣṭha gaṇapataye namaḥ - kunda puṣpaṃ samarpayāmi |
oṃ brahma gaṇapataye namaḥ - pārijāta puṣpaṃ samarpayāmi |
oṃ jñāna gaṇapataye namaḥ - jātī puṣpaṃ samarpayāmi |
ekaviṃśati dūrvāyugma pūjā
oṃ gaṇādhipāya namaḥ - dūrvāyugmaṃ samarpayāmi |
oṃ pāśāṅkuśadharāya namaḥ - dūrvāyugmaṃ samarpayāmi |
oṃ ākhuvāhanāya namaḥ - dūrvāyugmaṃ samarpayāmi |
oṃ vināyakāya namaḥ - dūrvāyugmaṃ samarpayāmi |
oṃ īśaputrāya namaḥ - dūrvāyugmaṃ samarpayāmi |
oṃ sarvasiddhipradāya namaḥ - dūrvāyugmaṃ samarpayāmi |
oṃ ekadantāya namaḥ - dūrvāyugmaṃ samarpayāmi |
oṃ ibhavaktrāya namaḥ - dūrvāyugmaṃ samarpayāmi |
oṃ mūṣakavāhanāya namaḥ - dūrvāyugmaṃ samarpayāmi |
oṃ kumāragurave namaḥ - dūrvāyugmaṃ samarpayāmi |
oṃ kapilavarṇāya namaḥ - dūrvāyugmaṃ samarpayāmi |
oṃ brahmacāriṇe namaḥ - dūrvāyugmaṃ samarpayāmi |
oṃ modakahastāya namaḥ - dūrvāyugmaṃ samarpayāmi |
oṃ suraśreṣṭhāya namaḥ - dūrvāyugmaṃ samarpayāmi |
oṃ gajanāsikāya namaḥ - dūrvāyugmaṃ samarpayāmi |
oṃ kapitthaphalapriyāya namaḥ - dūrvāyugmaṃ samarpayāmi |
oṃ gajamukhāya namaḥ - dūrvāyugmaṃ samarpayāmi |
oṃ suprasannāya namaḥ - dūrvāyugmaṃ samarpayāmi |
oṃ surāgrajāya namaḥ - dūrvāyugmaṃ samarpayāmi |
oṃ umāputrāya namaḥ - dūrvāyugmaṃ samarpayāmi |
oṃ skandapriyāya namaḥ - dūrvāyugmaṃ samarpayāmi |
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ nānāvidha patra puṣpāṇi samarpayāmi |
śrī vināyaka aṣṭottaraśata nāma pūjā
oṃ gajānanāya namaḥ
oṃ gaṇādhyakṣāya namaḥ
oṃ vighnarājāya namaḥ
oṃ vināyakāya namaḥ
oṃ dvaimāturāya namaḥ
oṃ dvimukhāya namaḥ
oṃ pramukhāya namaḥ
oṃ sumukhāya namaḥ
oṃ kṛtine namaḥ
oṃ supradīptāya namaḥ (10)
oṃ sukhanidhaye namaḥ
oṃ surādhyakṣāya namaḥ
oṃ surārighnāya namaḥ
oṃ mahāgaṇapataye namaḥ
oṃ mānyāya namaḥ
oṃ mahākālāya namaḥ
oṃ mahābalāya namaḥ
oṃ herambāya namaḥ
oṃ lambajaṭharāya namaḥ
oṃ hrasvagrīvāya namaḥ (20)
oṃ prathamāya namaḥ
oṃ prājñāya namaḥ
oṃ pramodāya namaḥ
oṃ modakapriyāya namaḥ
oṃ vighnakartre namaḥ
oṃ vighnahantre namaḥ
oṃ viśvanetre namaḥ
oṃ virāṭpataye namaḥ
oṃ śrīpataye namaḥ
oṃ vākpataye namaḥ (30)
oṃ śṛṅgāriṇe namaḥ
oṃ āśritavatsalāya namaḥ
oṃ śivapriyāya namaḥ
oṃ śīghrakāriṇe namaḥ
oṃ śāśvatāya namaḥ
oṃ balvānvitāya namaḥ
oṃ baloddatāya namaḥ
oṃ bhaktanidhaye namaḥ
oṃ bhāvagamyāya namaḥ
oṃ bhāvātmajāya namaḥ (40)
oṃ agragāmine namaḥ
oṃ mantrakṛte namaḥ
oṃ cāmīkara prabhāya namaḥ
oṃ sarvāya namaḥ
oṃ sarvopāsyāya namaḥ
oṃ sarvakartre namaḥ
oṃ sarvanetre namaḥ
oṃ sarvasiddhipradāya namaḥ
oṃ sarvasiddhāya namaḥ
oṃ sarvavandyāya namaḥ (50)
oṃ narvasiddi-pradāya namaḥ
oṃ pañcahastāya namaḥ
oṃ pārvatīnandanāya namaḥ
oṃ prabhave namaḥ
oṃ kumāra gurave namaḥ
oṃ kuñjarāsura-bhañjanāya namaḥ
oṃ kāntimate namaḥ
oṃ dhṛtimate namaḥ
oṃ kāmine namaḥ
oṃ kapitthaphalapriyāya namaḥ (60)
oṃ brahmacāriṇe namaḥ
oṃ brahmarūpiṇe namaḥ
oṃ mahodarāya namaḥ
oṃ madotkaṭāya namaḥ
oṃ mahāvīrāya namaḥ
oṃ mantriṇe namaḥ
oṃ maṅgalasusvarāya namaḥ
oṃ pramadāya namaḥ
oṃ jyāyase namaḥ
oṃ yakṣikinnarasevitāya namaḥ (70)
oṃ gaṅgāsutāya namaḥ
oṃ gaṇādhīśāya namaḥ
oṃ gambhīraninadāya namaḥ
oṃ vaṭave namaḥ
oṃ jyotiṣe namaḥ
oṃ akrānta-padacitprabhave namaḥ
oṃ abhīṣṭavaradāya namaḥ
oṃ maṅgalapradāya namaḥ
oṃ avyakta rūpāya namaḥ
oṃ purāṇapuruṣāya namaḥ (80)
oṃ pūṣṇe namaḥ
oṃ puṣkarotkṣipta-vāraṇāya namaḥ
oṃ agragaṇyāya namaḥ
oṃ agrapūjyāya namaḥ
oṃ apākṛtaparākramāya namaḥ
oṃ satyadharmiṇe namaḥ
oṃ sakhyai namaḥ
oṃ sārāya namaḥ
oṃ sarasāmbunidhaye namaḥ
oṃ maheśāya namaḥ (90)
oṃ viśadāṅgāya namaḥ
oṃ maṇikiṅkiṇī mekhalāya namaḥ
oṃ samastadevatāmūrtaye namaḥ
oṃ sahiṣṇave namaḥ
oṃ brahmavidyādi dānabhuve namaḥ
oṃ viṣṇave namaḥ
oṃ viṣṇupriyāya namaḥ
oṃ bhaktajīvitāya namaḥ
oṃ aiśvaryakāraṇāya namaḥ
oṃ satatotthitāya namaḥ (100)
oṃ viṣvagdṛśenamaḥ
oṃ viśvarakṣā-vidhānakṛte namaḥ
oṃ kalyāṇagurave namaḥ
oṃ unmattaveṣāya namaḥ
oṃ parajayine namaḥ
oṃ samasta jagadādhārāya namaḥ
oṃ sarvaiśvaryapradāya namaḥ
oṃ śrī vighneśvarāya namaḥ (108)
śrī mahāgaṇādhipataye namaḥ |
nānāvidha parimala patrapuṣpa pūjāṃ samarpayāmi |
dhūpaṃ
daśāṅgaṃ guggulopetaṃ sugandhi sumanoharam |
umāsuta namastubhyaṃ gṛhāṇa varado bhava ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ dhūpamāghrāpayāmi |
dīpaṃ
sājyaṃ trivartisaṃyuktaṃ vahninā dyotitaṃ mayā |
gṛhāṇa maṅgalaṃ dīpaṃ īśaputra namo'stu te ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ dīpaṃ darśayāmi |
naivedyaṃ
sugandhān sukṛtāṃścaiva modakān ghṛta pācitān |
naivedyaṃ gṛhyatāṃ deva caṇamudgaiḥ prakalpitān ||
bhakṣyaṃ bhojyaṃ ca lehyaṃ ca coṣyaṃ pānīyameva ca |
idaṃ gṛhāṇa naivedyaṃ mayā dattaṃ vināyaka ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ naivedyaṃ samarpayāmi |
tāmbūlaṃ
pūgīphalasamāyuktaṃ nāgavallīdalairyutam |
karpūracūrṇasaṃyuktaṃ tāmbūlaṃ pratigṛhyatām ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ tāmbūlaṃ samarpayāmi |
tāmbūla carvaṇānantaraṃ ācamanīyaṃ samarpayāmi |
nīrājanaṃ
ghṛtavarti sahasraiśca karpūraśakalaistathā |
nīrājanaṃ mayā dattaṃ gṛhāṇa varado bhava ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ nīrājanaṃ samarpayāmi |
nīrājanānantaraṃ ācamanīyaṃ samarpayāmi |
mantrapuṣpaṃ
gaṇādhipa namaste'stu umāputrāghanāśana |
vināyakeśatanaya sarvasiddhipradāyaka ||
ekadantaikavadana tathā mūṣakavāhana |
kumāragurave tubhyamarpayāmi sumāñjalim ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ mantrapuṣpaṃ samarpayāmi |
pradakṣiṇaṃ
pradakṣiṇaṃ kariṣyāmi satataṃ modakapriya |
madvighnaṃ haraye śīghraṃ bhaktānāmiṣṭadāyaka ||
ākhuvāhana deveśa viśvavyāpin vināyaka |
pradakṣiṇaṃ karomi tvāṃ prasīda varado bhava ||
yāni kāni ca pāpāni janmāntarakṛtāni ca |
tāni tāni praṇaśyanti pradakṣiṇa pade pade ||
pāpo'haṃ pāpakarmā'haṃ pāpātmā pāpasambhavaḥ |
trāhi māṃ kṛpayā deva śaraṇāgatavatsala ||
anyathā śaraṇaṃ nāsti tvameva śaraṇaṃ mama |
tasmātkāruṇya bhāvena rakṣa rakṣa gaṇādhipa ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ ātmapradakṣiṇa namaskārān samarpayāmi |
sāṣṭāṅga namaskāraṃ
namo namo gaṇeśāya namaste viśvarūpiṇe |
nirvighnaṃ kuru me kāmaṃ namāmi tvāṃ gajānanā ||
agajānana padmārkaṃ gajānana maharniśam |
anekadaṃ taṃ bhaktānāṃ ekadantamupāsmahe ||
namaste bhinnadantāya namaste harasūnave |
mamābhīṣṭaprado bhūyo vināyaka namo'stu te ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ sāṣṭāṅga namaskāraṃ samarpayāmi |
prārthana
prasīda devadeveśa prasīda gaṇanāyaka |
īpsitaṃ me varaṃ dehi paratra ca parāṅgatim ||
vināyaka varaṃ dehi mahātman modakapriya |
avighnaṃ kuru me deva sarvakāryeṣu sarvadā ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ prārthana namaskārān samarpayāmi |
rājopacāra pūjā
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ | chatramācchādayāmi |
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ | cāmarairvījayāmi |
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ | gītaṃ śrāvayāmi |
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ | nṛtyaṃ darśayāmi |
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ | vādyaṃ ghoṣayāmi |
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ | āndolikān ārohayāmi |
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ | aśvān ārohayāmi |
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ | gajān ārohayāmi |
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ | samasta rājopacārān devopacārān samarpayāmi |
punararghyaṃ
arghyaṃ gṛhāṇa heramba varaprada vināyaka |
gandhapuṣpākṣatairyuktaṃ bhaktyā dattaṃ mayā prabho ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ idamarghyaṃ idamarghyaṃ idamarghyam |
namastubhyaṃ gaṇeśāya namaste vighnanāyaka |
punararghyaṃ pradāsyāmi gṛhāṇa gaṇanāyaka ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ idamarghyaṃ idamarghyaṃ idamarghyam |
namaste bhinnadantāya namaste harasūnave |
yidamarghyaṃ pradāsyāmi gṛhāṇa gaṇanāyaka ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ idamarghyaṃ idamarghyaṃ idamarghyam |
gauryaṅgamalasambhūta svāmi jyeṣṭha vināyaka |
gaṇeśvara gṛhāṇārghyaṃ gajānana namo'stu te ||
oṃ śrī varasiddhi vināyaka svāmine namaḥ idamarghyaṃ idamarghyaṃ idamarghyam |
samarpaṇaṃ
yasya smṛtyā ca nāmoktyā tapaḥ pūjā kriyādiṣu |
nyūnaṃ sampūrṇatāṃ yāti sadyo vande gajānanam ||
mantrahīnaṃ kriyāhīnaṃ bhaktihīnaṃ vināyaka |
yatpūjitaṃ mayā deva paripūrṇaṃ tadastu te ||
anayā dhyānāvahanādi ṣoḍaśopacāra pūjayā bhagavān sarvātmakaḥ śrī siddhi vināyakaḥ svāmi suprīto suprasanno varado bhavantu |
vighneśvara kathā
A very long time ago, sages who had accomplished the most intense meditative vows and other distinguished brahmins had gathered in the Naimisha forest to ask Sūta, an accomplished Sage, if there was any sacred vow that one can undertake so as to complete one’s work or initiative without any obstacles and can bear fruits of labour as desired, and that if there was one, they requested him to kindly throw light upon it.
Upon being greeted with verbal niceties in this manner, Sage Sūta, who was an erudite Puranic scholar and a master of all Shastras, says, “In the past, during the gory war for the kingdom of Hastinapura between the cousins – Pāndavas and Kauravas, the eldest of the Pandavas, Dharma Rāja (Yudhishtira) requests Krishna to enlighten him of the God who is to be prayed to win the war and of a sacred vow that when carried out would help win back the lost kingdom.
To this, Lord Krishna answers that every year, on the 4th day of the bright fortnight in the Bhādrapada month, one must perform Sri Varasiddhi Vināyaka Vrata. He adds that the vower must bathe with sesame seed oil, dressed in clean and new clothes, be clean minded on that day and to the best of his strength and ability, make an idol of the Lord using gold, silver, copper or clay, and pray to this idol. He further adds that this idol of Ganesha must be Ekadanta – one-toothed (one-tusked); Shurpa-karna – comprising of ears like a winnowing fan; Chatur-bhuja – the one with four hands, and there’s a noose, elephant goad, kadubu – a traditional stuffed dessert and Abhaya mudra – a gesture of fearlessness in each of his hands. This idol is seated on a well-decorated ornamental dais and is to be worshipped with bhakti – infallible devotion. The vower must offer sandalwood in the name of Ganadhipa (The chief of all Ganas or clans); flowers in the name of Vināyaka (the one without a ruler); incense sticks in the name of Umasuta (the son of Goddess Uma); lamps lit using cotton wicks soaked in ghee, in the name of Rudrapriya (the one loved by Lord Rudra); twenty-one modaks (fried or steamed stuffed dumplings) in the name of Vighna-nāshaka (the destroyer of Obstacles); twenty-one fresh Bermuda grass strips, while chanting twenty-one Ganadhipa names, and aarti (a religious ritual where in a flame/light is offered to the deity) using camphor. Ten of the twenty-one modaks should be donated to needy people along with dakshina (a token of offering either in money or material gifts) and their blessings are to be accepted.
If thus done, all the good-intentioned goals and aspirations shall fructify. Earlier, Lord Shiva during the burning of Tripura; King Rāma during the search for his wife, Sīta; Bhagīratha who got the river Gangā to the earth; the Gods and demons during the churning of ocean for Amrita (the elixir of life) and Samba, ailing with leprosy, had performed and gained blessings by observing Varasiddhi Vināyaka Vrata. And thus, Krishna persuaded Yudhishtira to undertake this sacred vow to win back his kingdom.”
“By observing this vrata, the impoverished gain wealth, the childless beget offspring, a married woman is guaranteed with long companionship, students earn useful knowledge, and a maiden would be blessed with a perfect husband.” Thus, Sage Sūta preaches the other saints about the Varasiddhi Vināyaka Vrata and summarizes that one would befall wrongful accusations if one peeks at the Moon on the fourth day of the bright fortnight in the Bhādrapada month. As a remedy, one must listen to the Syamantakopakhyana (an apologue about a jewel named Syamantaka). Upon hearing this, the other scholarly monks request Sage Sūta to elaborate about the legend behind Syamantaka jewel.
śyamantakopākhyāna (The legend of the Syamantaka Jewel)
A very long time ago, Lord Shiva anoints Ganesha as the chief of all Ganas (clan of attendants to Lord Shiva), blesses him with the eight classical siddhis (accomplishments) and buddhi (knowledge) as his two wives in the presence of all the Gods. Lord Brahma further blesses that anyone who offers twenty-one modaks to Lord Ganesha, their hard work shall be fructified with the blessings of the Lord Ganesha. Saying so, Lord Brahma offers twenty-one modaks to Lord Ganesha and seeks blessings to carry on his work of Creation without any impediments. The blissful Ganesha then happens to set off on his vehicle – the mouse along with his two wives, Siddhi and Buddhi on a relaxed vacation.
As He passed by the haughty Chandra (the Moon personified), who was arrogant of his beauty, in the Chandraloka (the Moon), He was laughed at in a condescending manner by Chandra. The enraged Ganesha curses that his beauty shall wane. Chandra gets terrified of the curse and hides under a lotus. The other Gods found pity and persuaded Chandra to offer respectful apologies to the Lord. Upon doing so, an obliging Ganesha, offered to reduce the gravity of curse and announced that anyone who peeks at Chandra on the fourth day of the bright fortnight in the Bhādrapada month shall be subject to wrongful accusations, and to be released of the perilous bane, one must read or listen to the legend of Syamantaka jewel. Chandra was filled with humility and devotion and observed the Varasiddhi Vināyaka Vrata as a token of gratitude.
In the Dwapara Yuga, Lord Narayana incarnates as the son of Vasudeva and Devaki, bearing the name Krishna, with a sole intention of relieving the earth of all the evils (and thus reducing the load it bears). Ugrasena’s son Satrājit, a Yadava nobleman prayed ardently to the Sun God. Upon being delighted by his devotion, the Sun God appears in front of him as a dazzling fiery shape. Satrājit requests the Lord to appear in a less blinding form. The Sun God removes the Syamantaka jewel off his neck so as to show His real self with a body like burnished copper and slightly red eyes. Satrājit was elated and offered his greetings and adorations, for which he was gifted with the boon of Syamantaka jewel. He was also apprised that if worn with utter austerity and cleanliness (with respect to both body and mind), the jewel would bestow eight folds of gold each day. When Satrājit returned to Dwāraka with Syamantaka jewel around his neck, people mistook him for the Sun God. He later presented it to his brother Prasena, who was also a ruler of the Yādava province.
On one such day, Prasena happened to wear the Syamantaka jewel and set off hunting with Krishna and Balarāma. In the forest, Prasena was killed unfortunately by a lion that takes the jewel along with it. However, later, the lion was killed by the king of bears, Jāmbavanta, who adorned this jewel on his daughter, Jāmbavati in his cave.
At the same time, as Krishna returned to Dwāraka, a wrongful rumour spread across the city like wildfire alleging that Krishna killed Prasena in the forest for the Syamantaka jewel. Krishna having felt miserable at this blame, learnt from Sage Narada that performing Varasiddhi Vināyaka Vrata on the fourth day of the bright fortnight in the Bhādrapada month would liberate him of all the blame. Having followed his instructions, Krishna set off to the forest, tracing the whereabouts of Prasena. The path led him to the traces of Prasena and the lion, both of whom were dead by then, and then to the cave of Jāmbavanta. Krishna discovered the Syamantaka jewel around Jāmbavati. An overjoyed Krishna blew his conch and attracted the attention of Jāmbavanta. A violent war broke out between the two inside the cave for twenty-one days. The people outside the cave almost lost hopes that Krishna would make it alive, while inside the cave Krishna had to engage for a very long time to gradually tire out Jāmbavanta. Eventually, Krishna presents his Rāmāvatāra (incarnation as Lord Rāma) and thus reveals that He is indeed the respected friend of Jāmbavanta from the Treta Yuga. Jāmbavanta then, graciously accepts defeat and offers his daughter Jāmbavati in marriage to Krishna. And then, along with her even the Syamantaka jewel makes its way to Dwāraka. Krishna goes on to return the jewel to Satrājit, who upon knowing the truth, offers his daughter Satyabhāma in marriage to Krishna and lets him keep the Syamantaka jewel. Thus, the peeking of Chandra on that particular day and the corresponding observance of Varasiddhi Vināyaka Vrata absolved Krishna off the wrongful accusation.
Similarly, anyone who happens to catch a glimpse of the moon on the fourth day of Bhādrapada month, during the bright fortnight can chant the following verse to be free of the consequences:
siṃhaḥ prasenamavadhīt siṃho jhāmbavatā hataḥ |
sukumāraka mā rodīḥ tava-hyeṣa-śśyamantakaḥ ||
iti dhātryukta suślokaṃ yaśca smṛtyā jalaṃ pibet |
daivadṛṣṭa naṣṭa candra doṣādeva pramucyate |
A lion killed Prasena; the lion was killed by Jāmbavan.
Don't cry, O dear child! This Syamantaka jewel is yours.
The one who reads this Sloka and drinks water afterwards will not face any wrongful blame even when they see the moon on this day.
Also, one is not just liberated from wrongful blame due to such circumstances by either reading or listening to this legend about the Syamantaka jewel but is also blessed with all kinds of comforts and happiness by Ganesha. It is in this way, Sage Sūta explains about the story behind Varasiddhi Vināyaka to all the scholars and monks seated in his hermitage.
Thus, ends the excerpt from Skānda Purāna about the Legend of Syamantaka Jewel.
udvāsana
ya॒jñena̭ ya॒jñama̭yajanta de॒vāḥ | tāni॒ dharmā̭ṇi pratha॒mānyā̭sann |
te ha॒ nāka̭-mmahi॒mānaḥ̭ sacante | yatra॒ pūrvḙ sā॒dhyā-ssanti̭ de॒vāḥ ||
asmin bimbe pratiṣṭhitaṃ varasiddhi vināyakaṃ yathāsthānamudvāsayami ||
saṅkaṭa nāśana gaṇeśa stotraṃ
praṇamya śirasā devaṃ gaurīputraṃ vināyakam |
bhaktāvāsaṃ smarennityamāyuṣkāmārthasiddhaye || 1 ||
prathamaṃ vakratuṇḍaṃ ca ekadantaṃ dvitīyakam |
tṛtīyaṃ kṛṣṇapiṅgākṣaṃ gajavaktraṃ caturthakam || 2 ||
lambodaraṃ pañcamaṃ ca ṣaṣṭhaṃ vikaṭameva ca |
saptamaṃ vighnarājaṃ ca dhūmravarṇaṃ tathāṣṭamam || 3 ||
navamaṃ bhālacandraṃ ca daśamaṃ tu vināyakam |
ekādaśaṃ gaṇapatiṃ dvādaśaṃ tu gajānanam || 4 ||
dvādaśaitāni nāmāni trisandhyaṃ yaḥ paṭhennaraḥ |
na ca vighnabhayaṃ tasya sarvasiddhikaraṃ param || 5 ||
vidyārthī labhate vidyāṃ dhanārthī labhate dhanam |
putrārthī labhate putrānmokṣārthī labhate gatim || 6 ||
japedgaṇapatistotraṃ ṣaḍbhirmāsaiḥ phalaṃ labhet |
saṃvatsareṇa siddhiṃ ca labhate nātra saṃśayaḥ || 7 ||
aṣṭabhyo brāhmaṇebhyaśca likhitvā yaḥ samarpayet |
tasya vidyā bhavetsarvā gaṇeśasya prasādataḥ || 8 ||
iti śrīnāradapurāṇe saṅkaṣṭanāśanaṃ nāma gaṇeśa stotram |
vināyaka maṅgalācaraṇaṃ (tèlugu)
u || tòṇḍamunekadantamu torapu bòjjayu vāma hastamun
mèṇḍuga mroyu gajjèlu mèllani cūpulu mandahāsamun
kòṇḍòka gujju rūpamuna korina vidyalakèlla nòjjavai
yuṇḍèḍu pārvatī tanaya oyi gaṇādhipā! nīku mròkkèdan
tòluta navighnamastanucu dhūrjaṭī nandana nīku mròkkèdan
phalitamu seyavayya ninu prārdhana jesèda nekadanta nā
valapaṭi ceti ghaṇṭamuna vākkuna nèpuḍu bāyakuṇḍumī
talapuna ninnu veḍèdanu daivagaṇādhipa loka nāyakā!
ka || talacitine gaṇanāthuni
talacitine vighnapatini dalacina panigā
dalacitine herambuni
dalacina nā vighnamulanu tòlaguṭa kòrakun
aṭukulu kòbbari palukulu
ciṭi bèllamu nānubrālu cèraku rasambun
niṭalākṣunagra sutunaku
paṭukaramuga vindu cetu prārthintu madin
o bòjjagaṇapayya nī baṇṭu nenayya – uṇḍrālla mīdiki daṇḍu pampu |
kammani nèyyiyu kaḍumuddapappunu – bòjjavirugaga dinucu pòralukònucu
| jaya maṅgalaṃ nitya śubha maṅgalam |
vèṇḍipallèramulo vèyivela mutyālu – kòṇḍaluga nīlamulu kaliyabosi |
mèṇḍuganu hāramulu mèḍaniṇḍa vesikòni – daṇḍigā nīkittu dhavalārati || jaya ||
śrīmūrtivandyunaku cinmayānandunaku - bhāsurastotrunaku śāśvatunaku |
somārkanetrunaku sundarākārunaku - kāmarūpunaku śrī gaṇanādhunakunu || jaya ||
ekadantambunu èllagajavadanambu – bāgayina tòṇḍambu valapu kaḍupu |
jokayuna mūṣikamu sòridinèkkāḍucunu – bhavyuḍagu devagaṇapatiki nipuḍu || jaya ||
cèṅgalva cemanti cèlaregi ganneru tāmaralu taṅgeḍu taracugānu |
puṣpajātulu tècci pūjintu nenèpuḍu bahubuddhi gaṇapatiki bāgugānu ||jaya ||
