Lohri 2025 तारीख आणि पूजा मुहूर्त

महत्त्व आणि सार्थकता

लोहरी, एक उत्साही पंजाबी पीक उत्सव, हिवाळी संक्रांतीचा शेवट दर्शवतो आणि येणाऱ्या लांब दिवसांचे स्वागत करतो, जो वसंत ऋतू आणि समृद्धीकडे संक्रमण दर्शवतो. हा एक प्रमुख सण आहे जो कृषी चक्र आणि वर्षाच्या पिकाबद्दल कृतज्ञतेमध्ये खोलवर रुजलेला आहे. लोहरीचे आध्यात्मिक महत्त्व सूर्याशी, सूर्यदेवाशी जोडलेले आहे, ज्यांच्या जीवनदायी ऊर्जेला ओळखले जाते आणि येणाऱ्या समृद्ध आणि सुपीक वर्षासाठी प्रार्थना केली जाते. हा सण समुदाय, नूतनीकरण आणि जीवनातील विपुलतेचा उत्सव साजरा करण्याची भावना दर्शवतो, ज्यामुळे तो उत्तर भारतात एक प्रिय प्रसंग बनतो.

इतिहास आणि परंपरा

आधुनिक उत्सव सर्वत्र प्रसिद्ध असले तरी, लोहरीची मुळे प्राचीन वैदिक परंपरांमध्ये शोधली जाऊ शकतात, विशेषतः सूर्य आणि ऋतूंच्या चक्रीय स्वरूपाचा सन्मान करणाऱ्या परंपरांमध्ये. लोहरीचा मध्यवर्ती घटक असलेली शेकोटी, अंधार आणि नकारात्मकता दूर करण्याचे प्रतीक आहे, जी अग्नीला शुद्धीकरण आणि प्रार्थनांसाठी माध्यम म्हणून वापरणाऱ्या प्राचीन विधींचे प्रतिबिंब आहे. तिळ, गूळ आणि शेंगदाणे यांसारख्या अर्पणांना पारंपरिकरित्या अग्नीत टाकले जाते, जे पिकाचे प्रतिनिधित्व करतात आणि दैवी शक्तीला अन्नासाठी कृतज्ञता व्यक्त करतात. हे अर्पण खाल्ले देखील जातात, जे आशीर्वाद आणि चांगल्या नशिबाचे आत्मसात करण्याचे प्रतीक आहे.

उत्सव आणि साजरा करण्याच्या पद्धती

लोहरी प्रामुख्याने पंजाब, हरियाणा, हिमाचल प्रदेश, दिल्ली आणि जम्मू आणि काश्मीरमध्ये साजरा केला जातो, ज्यामध्ये स्थानिक चालीरीती आणि गाण्यांमध्ये प्रादेशिक भिन्नता आढळते. सर्वात प्रतिष्ठित साजरा म्हणजे संध्याकाळी एक मोठी शेकोटी पेटवणे, ज्याभोवती कुटुंबे आणि समुदाय जमतात. लोक पारंपरिक लोकगीते गातात, ढोलाच्या तालावर नृत्य करतात आणि गजक, रेवडी आणि पॉपकॉर्न यांसारखे उत्सवी पदार्थ वाटून घेतात. मुले अनेकदा घरोघरी जाऊन गाणी गातात आणि पैसे किंवा मिठाई गोळा करतात, ज्याला "लोहरी दा दाना" म्हणतात. आधुनिक उत्सवांमध्ये संगीत, नृत्य आणि मेजवानी यांचा समावेश असतो, तरीही समुदाय बंधन आणि कृषी चक्राचा उत्सव साजरा करण्याचा मूळ गाभा कायम ठेवला जातो.